Ev gençlerinin yaşadığı sorunlara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 159 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye'de derinleşen ekonomik kriz, artan işsizlik oranları, hayat pahalılığı ve güvencesiz çalışma koşulları, özellikle genç nüfusu olumsuz etkilemektedir. Eğitim sistemindeki eşitsizlikler, nitelikli iş gücü yaratamayan ekonomik politikalar ve sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği, gençlerin eğitimden ve iş hayatından kopmasına neden olmaktadır.
Bu bağlamda, 18-29 yaş aralığındaki, eğitim hayatında yer almayan, çalışmayan, iş aramayan ve halihazırda ebeveynleriyle birlikte yaşamını sürdüren bireyler, kamuoyunda "ev genci" olarak tanımlanmaktadır. Ev gençleri, toplumsal hayata ve ekonomik sisteme dahil olamamanın getirdiği sosyal izolasyon, ekonomik bağımlılık ve geleceğe dair umutsuzluk gibi ciddi sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Genç nüfus, Türkiye'nin en önemli potansiyel gücüdür. Ancak, bu potansiyelin doğru politikalarla desteklenmemesi, ülkemizin kalkınma ve refah hedeflerine ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Ev gençleri sorunu, sadece bireysel değil, toplumsal ve ekonomik boyutlarıyla ele alınması gereken kritik bir meseledir.
Bu bağlamda;
I. Türkiye'de 18-29 yaş arası olup çalışmayan, iş aramayan, eğitim hayatında yer almayan ve ebeveynleriyle birlikte yaşamını sürdüren "ev gençlerinin" sayısı kaçtır? Son 5 yıldaki değişim
• eğilimleri nasıldır?
SORULAR
Ev gençlerinin cinsiyet, yaş aralığı, eğitim düzeyi ve coğrafi dağılımı hakkında bakanlığınızın elinde güncel bir veri seti bulunmakta mıdır?
Ev gençlerinin bu duruma düşmesine yol açan temel nedenler hakkında bakanlığınızca yapılmış kapsamlı bir araştırma var mıdır?
Ev gençleri için özel olarak geliştirilmiş sosyal, ekonomik ve psikolojik destek programları mevcut mudur? Varsa bu programların etkinliği düzenli olarak analiz edilmekte midir?
Ev gençlerinin istihdama ya da eğitime kazandırılması için bütüncül bir eylem planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa, bu planın hedefleri ve uygulama takvimi nedir?
Ev gençlerinin mesleki beceri kazanması ve iş gücü piyasasına dahil edilmesi amacıyla yürütülen eğitim ve sertifika programları var mıdır? Bu programların erişilebilirliği ve etkinliği hakkında bakanlığınızca yapılan bir değerlendirme var mıdır?
Ev gençlerinin yeniden eğitim hayatına kazandırılması için açık öğretim, uzaktan eğitim veya mesleki eğitim programlarının teşvik edilmesine yönelik çalışmalar yürütülmekte midir?
Ev gençlerinin sosyal hayata ve iş gücü piyasasına kazandırılması için sivil toplum kuruluşları, yerel yönetimler ve üniversitelerle ortak projeler yürütülmekte midir?
Yürütülüyorsa bu projelerin kapsamı ve bütçesi nedir?
Ev gençlerinin ekonomik ve sosyal hayata dahil olabilmesi için psikolojik destek, rehberlik
• ve danışmanlık hizmetleri sunan özel merkezler veya mekanizmalar oluşturulmuş mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 03.01.2025 tarihli ve 1558584 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Konya Milletvekili Sayın Barış BEKTAŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/21175 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/21175 Cevap Metni (2 Sayfa)
Telefon No:(312) 705 58 09 g
Konya Milletvekili Sayın Barış BEKTAŞ Ait 7/21175 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Genç nüfus, Türkiye'nin en önemli potansiyel gücüdür. Ancak, bu potansiyelin doğru politikalarla desteklenmemesi, ülkemizin kalkınma ve refah hedeflerine ulaşmasını zorlaştırmaktadır. Ev gençleri sorunu, sadece bireysel değil, toplumsal ve ekonomik boyutlarıyla ele alınması gereken kritik bir meseledir.
Ülkemizde NEET olarak adlandırılan yani ne eğitimde ne istihdam yer almayan genç nüfusun durumuna ilişkin bilgiler Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanmaktadır. Eğitimde ve istihdamda olmayan genç nüfusa ilişkin veriler 15-24 yaş aralığında bulunmaktadır. Bu çerçevede, 2023 yılı verilerine göre 15-24 yaş grubu NEET oranı erkeklerde 915,6 ve kadınlarda 9029,8 olarak görülmektedir.
Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile hazırlanan "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)"nın Ekonomi Bölümünde, kadınların ekonomik güçlenmesini sağlamak amacıyla değişen iş gücü piyasasına tam, eşit ve etkin katılımlarının teşvik edilmesi hedeflenmektedir.
Bu başlık altında "Kadınlara ve Kız Çocuklarına, İkiz Dönüşüme Uyumlu İşgücü Piyasasında İhtiyaç Duyulacak Yeni Beceri ve Yetenekler Kazandırılması" stratejisi doğrultusunda, özellikle NEET genç kadınların insana yakışır iş olanaklarına erişimini desteklemek amacıyla işgücü piyasasının değişen ihtiyaçlarına uygun beceriler edinmelerine yönelik spesifik bir faaliyet öngörülmüştür. Bu kapsamda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Türkiye İş Kurumu'nun sorumluluğunda yürütülmesi planlanan faaliyet ile kadınların mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları ve danışmanlık hizmetlerinden daha fazla yararlanmaları hedeflenmektedir.
Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş birliğinde, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ve Sabancı Vakfı tarafından "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi" yürütülmektedir.
Projenin amacı, NEET grubundaki genç kadınların sorunlarını ve ihtiyaçlarını daha görünür hale getirmek, yerel ve ulusal gündemdeki yerlerini pekiştirmek ve bu sorunların belirlenmesi ve ihtiyaçların karşılanması için mekanizmalar oluşturmaktır.
Projenin hedef grubu seçilen pilot illerdeki 18-24 yaş grubu öncelikli olmak üzere, 18-29 yaş arası NEET kadınlardır. Projenin pilot illeri; Adana, Ankara, Bursa, Diyarbakır, Erzurum, İstanbul, İzmir, Konya, Mardin, Trabzon ve Van olmak üzere toplam 11 ildir.
Projenin pilot illerden İzmir, Diyarbakır ve Adana'da mevcut durum ve ihtiyaçları tespit etmek amacıyla saha araştırması gerçekleştirilmiştir. Saha araştırmasından çıkan eğitim talepleri çerçevesinde eğitimlere başlanmış olup devam etmektedir. Proje kapsamında bu zamana kadar, 2.656 NEET kadın mesleki eğitim, güçlenme eğitimi ve mentorlük desteği almış olup toplamda 715 kadın işe girmiştir.
Projenin adını taşıyan ve projeyle ilgili her türlü bilgiye kolayca erişme imkânı sunan dijital portalı www.geleceginikurangenckadinlar.org?da; NEET genç kadınların Türkiye'nin her yerinde iş, staj, eğitim ve girişim desteğine ulaşmalarını sağlayan "Fırsatlar Haritası", "Online Eğitim", "Mentorluk", "Hibe Programı" gibi modüllerin yanı sıra NEET kavramıyla ilgili birçok makale ve istatistikler de yer almaktadır.
2021 yılı Aralık ayında başlayan Proje Mart 2025'te tamamlanacak olup 2025-2028 yılları arasında "Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi Faz 11" şeklinde devam edecektir.
Ayrıca Bakanlığımızın aile ve topluma yönelik koruyucu, önleyici, eğitici, geliştirici ve rehberlik edici sosyal hizmet faaliyetleri kapsamında, aile kurumunun güçlendirilmesi ve aile üyelerinin sorun çözme becerilerinin artırılarak yaşam standartlarının yükseltilmesi amacıyla 81 ilde, İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerimizdeki meslek personeli aracılığı ile aile eğitimleri, evlilik öncesi eğitimler ve aile danışmanlığı hizmetleri vatandaşlarımıza ücretsiz olarak sunulmaktadır.
Öte yandan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda Bakanlığımız tarafından tematik ve kapsayıcı sosyal yardım programları aracılığıyla ihtiyaç sahibi gençlerimiz desteklenmektedir.
Bakanlığımızca sosyal yardım istihdam bağlantısının sağlanması amacıyla, çalışabilir durumda olan 18-55 yaş arasındaki sosyal yardım yararlanıcıları İŞKUR'a kaydedilerek istihdama kazandırıcı faaliyetlerden faydalandırılmaktadır. Ayrıca işe başlama ve yönlendirme yardımları ile işveren sigorta prim destekleri aracılığıyla sosyal yardım istihdam bağlantısı güçlendirilmektedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan