Bursa ilindeki Orhaneli Termik Santralinin sebep olduğu çevre kirliliği ve sağlık sorunlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Bursa Milletyekili

11 Ocak 2025 tarihinde Bursa Orhaneli Termik Santrali'nde dinamit patlatılması sırasında meydana gelen toprak kayması sonucu Murat Özdoğan hayatını kaybetmiş, bu kazanın ardından Orhaneli Termik Santrali'nin çalışma ruhsatının olmadığı, mühürlendiği, buna rağmen işletme faaliyetine devam ettiği ortaya çıkmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Tek üniteli Orhaneli Termik Santrali 1992'de işletmeye alınıp, 2015'te özelleştirilmiş ve

Çelikler Holding tarafından işletilmektedir. Termik enerji santralleri, 1. Sınıf Gayri Sıhhi

Müesseselerdir. Bu tesisler çalışmaya başlayabilmek için belediyeden Gayri Sıhhi Müessese Ruhsatı almalıdır. Ruhsatın verilmesinden sonra belediye tarafından yapılacak denetim sonucunda toplum ve çevre sağlığı açısından zararlı olan işletmelerin faaliyeti, noksanlıklar ve aykırılıklar giderilinceye kadar derhal durdurulur.

Birinci sınıf gayrisıhhi müessese olan bu işletmenin ruhsatlandırma işlemleri Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmaktadır. Büyükşehir Belediyesi, 2024 yılında, Orhaneli Termik Santrali'ni ruhsat şartlarını yerine getirmediği gerekçesiyle iki kez mühürlemiş ve mühür kırma nedeniyle savcılığa suç duyurusunda bulunmuştur, ayrıca civardaki yerleşim alanlarından alınan numunelerde yoğun biçimde hava, toprak ve su kirliliğine neden olduğu belirlenmiştir. Ancak tüm bu işlemlere rağmen işletme faaliyetlerine devam etmiştir.

Santral çevresinde yapılan geniş çaplı bir araştırmada bölgede yaşayanların akciğerlerinin olumsuz etkilendiği, solunum işlevlerinde azalma meydana geldiği Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı uzmanlarınca saptanırken, santralin 30 yılda 2.457 kişinin erken ölümüne; 1.440 bebeğin anne karnında gelişimini tamamlamadan erken doğumuna yol açtığı belirtilmektedir. Bunun yanı sıra Bursa Büyükşehir Belediyesi'nce civardaki yerleşim alanlarından alınan numunelerde yoğun biçimde hava, toprak ve su kirliliğine neden olduğu tespit edilen söz konusu işletme, Orhaneli halkını zehirlemeye devam etmektedir.

Bu bağlamda; tga Aİ

SORULAR

1. 2024 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından ruhsatsız çalıştığı gerekçesiyle iki kez mühürleme ve suç duyurusu işlemlerine rağmen, Orhaneli Termik Santrali faaliyetlerini hangi gerekçelerle sürdürebilmektedir?

2. Mühür kırma suçu işleyen şirket hakkında Bakanlığınızca yasal süreç başlatılmış mıdır, şirkete bu konuda bir yaptırım uygulanmakta mıdır?

3. Bakanlığınızca; özelleştirilen termik santrallere çevre mevzuatı açısından gerekli koşul ve izinleri tamamlaması amacıyla 31 Aralık 2019 tarihine kadar tanınan süre 3 yıl daha uzatılırken Orhaneli Termik Santrali'nde 2026 yılına kadar geçerli olduğu belirtilen çevre izni hangi kriterlere dayanılarak verilmiştir? Çevre izni verilmeden önce, santralin çevresel yatırımlarını tamamladığına dair hangi tespitler yapılmıştır?

4. Uludağ Üniversitesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından yapılan araştırmalarda, santralin bölge halkı üzerinde ciddi sağlık sorunlarına yol açtığı belirtilmektedir. Bu bulgular üzerine Bakanlık ne tür önlemler almıştır?

5. Bakanlığınız, ruhsatsız çalışan Orhaneli Termik Santrali'nden çıkan zehirli gazlara dair sürekli emisyon ölçüm denetimi yapmakta mıdır? Bakanlığınızın termik santrale ilişkin yaptığı en son denetimin tarihi ve sonuçları nedir?

6. Santralin atık yönetimi, filtre ve diğer rehabilitasyonlarına yönelik yapılan iş ve işlemler nelerdir?

7. Santralin faaliyetlerinin durdurulması ve bölgede meydana gelen çevresel zararların telafi edilmesi için hangi adımlar atılacaktır? Bakanlığınızın bir eylem planı bulunmakta mıdır?

8. Orhaneli Termik Santrali gibi, çevresel yatırımlarını tamamlamadığı ve ruhsatsız faaliyet gösterdiği tespit edilen kaç termik santral vardır? Bu santrallere yönelik Bakanlığınızın yürüttüğü genel denetim ve yaptırım süreçleri nelerdir?