Kırıklar 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların tehdit edildiği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 20 Temmuz 2023 tarihinde 7/2264 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 474 gün sonra, 5 Kasım 2024).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Kırıklar 2 Nolu F Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan mahkumların tehdit edildiği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2264, 20 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2264-kiriklar-2-nolu-f-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-mahkumlarin-tehdit-edildigi-iddiasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/618175ee-e827-4610-8ac7-0189776bdcc8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 474 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Tarafıma iletilen bilgide: "Ben Halis Dağhan İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde kalmaktayım. Bu cezaevine gelir gelmez ideolojik ve politik mülahazalara dayanan uygulamalarla karşı karşıya kaldık ve idare ısrarla bunu sürdürmeye devam ediyor. Bazı gardiyanların tehditlerine maruz kaldık. Ölüm tehdidinden, işkence etme tehdidine kadar ileti götürüldü bu tehditler. Biz tutuklu ve normal hükümlüyüz ancak bu cezaevinde ağırlaştırılmış müebbet koşullarında tutuluyoruz. Haksız ve hukuksuz yere bu cezaevinde ağırlaştırılmış müebbet statüsünde ve infaz rejiminde tutuluyoruz. Koşullarımızın düzeltilmesini talep ettiğimizde ise cezaevi yapısının ağır müebbet infaz rejimine göre olduğu söyleniyor o halde bizi uygun bir cezaevine nakledin dediğimizde ise yapmayacaklarını belirtiyorlar. Tutuklu insanların ağır müebbet infaz rejimine tabi tutulması açıkça işkence ve kötü muamele demektir. Bu cezaevinde yaklaşık 14 siyasi tutsağız ancak idare 2'şer, 3'er olarak arkadaşlarımızı farklı bloklara dağıtmıştır. İşid, adli, Fetö gibi gruplarla aynı kısımlarda tutuluyoruz. Hiçbir şekilde arkadaşlarımızı ne görmemize ne de seslerini dahi duymamıza izin verilmiyor. Ağır tecrit politikası siyasi gerekçelerle uygulanıyor. Bulunduğumuz kısımlara İşid, adli ve Fetö gruplarını yerleştirerek açıkça hak ihlali yapılıyor. Normalde aynı grupları birlikte tutmaları gerekirdi. Ayrıca bu kişilerin sözlü sataşmalarına, hakaretlerine maruz kalıyoruz. İdare kasıtlı olarak üzerimizde baskı oluşturmak için bu kişileri bulunduğumuz kısımlarda tutuyor ve provoke ediyor. Kaldığımız odanın içerisine banyo ve tuvaleti dahi görecek şekilde kamera yerleştirilmiş. Kamera 24 saat bizi izlemekte ve kayıt etmektedir. En mahrem zamanlarımızı 24 saat çekmektedir. Odanın içerisine banyo, tuvalet ve yatağı dahi gören kamera ile mahremiyet, özel hayat bırakılmadı. Kamerayı özel yaşam hakkımızı korumak adına kapattığımız için hakkımızda bir ayda 40 soruşturma açıldı ve 13 defa idare tarafından hücre cezası verildi. Hasan
TBMM Halkla İlişkiler Binası
SORULAR
Kat, 4 Nolu Banko Oda: E206 Bakanlıklar/Ankara ismindeki bir başgardiyan bize "Kamerayı kapatırsanız sizi yere indiririm." Diyerek mafya ağzıyla bizi öldürmek ile tehdit etti. Bu başgardiyanın kışkırtmasıyla bazı gardiyanlar bize "Sizin ifadenizi alırım." Diyerek mafya ağzıyla bizi dövmekle, işkence etmekle tehdit ettiler. Hasan isimli başgardiyan her fırsatta bize karşı kin ve nefretini kusmakta, düşmanca davranışlar sergilemektedir. Can güvenliğimiz bu cezaevinde yoktur. Bize bir şey olursa bu kişilerin eliyle olacağını kestirmek zor değil. Odalarımızın kendi havalandırması yoktur. Odalar kapalı ve havasızdır. Buna rağmen oda pencerelerinin önündeki demir parmaklıklara ek olarak sineklik tipi sac teller monte edilmiştir. Hava girişi oldukça engellenmektedir. Oda içerisinde hava almada zorlanıyoruz. Bu tellerin kaldırılması yaşam hakkımız için elzemdir. Odaların havalandırması olmadığı için günde 1.5 saat farklı yere havalandırma için çıkarılıyoruz. Halbuki gün boyu havalandırma hakkımız vardır ama bu 1.5 saate kadar indirilmiş. Günün geri kalanını dar ve havasız bir odada geçirmek zorunda kalıyoruz. Günde 1.5 saat havalandırma hakkımız bile eziyet ve işkenceye dönüştürülüyor. Hava sıcak olduğu için gölge olan yere çıkmak istiyoruz ama bu kabul edilmiyor. Her gün 1.5 saat yaz güneşinin altında kalmak zorunda kalıyoruz. Bundan dolayı güneş çarpmasına maruz kalıyoruz. Arkadaşlarımızla spor, sohbet gibi faaliyetlere çıkmamıza izin verilmiyor. 2'şer ve 3"'erli olarak ayrı ayrı bu faaliyetlere çıkarılıyoruz. Resmiyette faaliyet hakkı veriliyor ama fiiliyatta sayı az olduğu için hiçbir faydasını göremiyoruz. Cezaevi içerisinde keyfi olarak adım başı üst araması yapılıyor. Her 5- 10 metrede bir üst araması ve ayakkabı araması yaptırılıyor. Aynı şey ziyaretçilerimize de yaptırılıyor. Adalet Bakanlığı'na arkadaşlarımızın yanımıza verilmesini talep ettik. Bakanlık idarenin bunu yapması için daha önce yazı gönderdiğini belirtti ancak idare bakanlığın bu talimatını uygulamayacağını açıkça belirtiyor ve uygulamıyor. Odanın içerisinde çamaşırlarımızı kurutmak zorunda kalıyoruz." iddiaları yer almıştır.
Bu bağlamda;
Yukarıda bahsi geçen iddialar doğru mudur?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların tehdit edildiği iddiası doğru mudur?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde tutuklu ve hükümlü mahpusların ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü muamelesi gördükleri iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü olmayan mahpuslara neden ağırlaştırılmış müebbet hükümlüsü muamelesi yapılmaktadır?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde aynı siyasi gruptan mahpusların farklı bloklarda kaldıkları iddiası doğru mudur?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların kaldığı odalardaki kameraların tuvalet ve banyoyu da gördüğü iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa mahpusların mahremiyetlerini korumak amacıyla bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde Hasan isimli bir başgardiyanın mahpusları ölüm ile tehdit ettiği iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa bahsi geçen başgardiyan hakkında açılmış bir soruşturma var mıdır? Varsa akıbeti ne durumdadır?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların can güvenliklerinin olmadığı iddiası doğru mudur? Eğer bu iddia doğruysa konu ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Ömer Faruk Gergerlioğlu
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların odalarının pencerelerine metal sac telleri konulduğu ve mahpusların hava almalarının zorlaştırıldığı iddiası doğru mudur?
İzmir Buca Kırıklar 2 No'lu F Tipi Kapalı Cezaevi'nde mahpusların güneş gören yerde havalandırmaya çıkartıldığı iddiası doğru mudur?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 4 Nolu Banko Oda: E206 Bakanlıklar/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1259334 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2264 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ECRİX /5 - iWyK z2C - 1592718 - 55CS1k—ie erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI Şi iv Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-493-4658/6560 Konu : Yazılı soru önergesi 037112024
Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU Kocaeli Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2264 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türk ceza mevzuatında "tutsak" kavramı yoktur. Ceza infaz kurumlarında, haklarında verilen mahkumiyet kararı kesinleşen "hükümlü"ler ve mahkumiyet kararı verilen ancak hükmü kesinleşmemiş "hükümözlü"ler ile mahkemeler ve sulh ceza hâkimliklerince tutuklama kararı verilen "tutuklu"lar barındırılmaktadır.
1I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.
1I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;
A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı,
B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fikralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fikrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.
IV- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden 21CR1p9 - 30JD31E£ - SFOvh7z - tOBDPUUS ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI var ma Mevzuat Genel Müdürlüğü
İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri, uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafindan denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
V- 5275 sayılı Kanunun;
A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fikrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderilecekleri,
B) "Hükümlülerin gruplandırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı,
©) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 21CR1 p9 - 30jD31E - SFOvh7z - tO5PUU- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI RİO Rv Mevzuat Genel Müdürlüğü ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır.
VI- A) 5275 sayılı Kanunun 8., 9. ve 10. maddeleri uyarınca kapalı ceza infaz kurumları, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları ve kadın kapalı ceza infaz kurumları firara karşı teknik, mekanik, elektronik veya fiziki engellerle donatılmış tesislerdir.
B) Adalet, İçişleri ve Sağlık bakanlıkları arasında imzalanan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü ve Tutukluların Sevk ve Nakilleri ile Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Protokolün "Ceza İnfaz Kurumlarında Dış Kontrol ve Arama" başlıklı Üçüncü Bölümünde yer alan "Kurumların teknik donanımı" kenar başlıklı 15. maddesinde, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumundan başlamak üzere, mevcut kapalı ceza infaz kurumlarının dış korumasındaki aydınlatma, kule, tel örgü, kafes tel, ihata duvarı, dinleme cihazı, kamera, nöbetçi kulübeleri, kapı ve pencere demirleri ve elektronik kontrol cihazları gibi fiziki noksanlıkların giderilmesi suretiyle, tünel kazılarak vuku bulacak firarları önlemek amacıyla, Bakanlığımızca bütçe imkânları ölçüsünde gerekli tedbirlerin alınacağı, yeni yapılacak ve yapılmakta olan ceza infaz kurumlarında da aynı fiziki tedbirlerin alınarak uygulamaya konulacağı hükmüne yer verilmiştir.
Ceza infaz kurumlarında, firar ve benzeri olaylar ile güvenlik zafiyetine meydan verilmemesi için yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca kamera sistemi kullanılmaktadır. Söz konusu uygulamalar ulusal mevzuat, uluslararası cezaevi kuralları ve temel insan hakları gözetilerek gerçekleştirilmektedir.
VU- 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Kapıların açılmaması ve temasın önlenmesi" kenar başlıklı 33. maddesinin üçüncü fikrasında, odaların havalandırma bahçesine açılan kapılarının açılış ve kapanış saatlerinin, kurumların fiziki yapıları, kapasiteleri, mevcutları ve bölgenin coğrafi koşulları değerlendirilerek, bu hususların kurum iç yönergesinde düzenleneceği hükmüne yer verildiği malumlarıdır.
VM- İzmir Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 16/07/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümözlünün İzmir 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılmaktayken 24/02/2023 tarihinde Buca Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği,
B) Kurumda bulunan kameraların sadece ortak yaşam alanlarını görüntüleyecek şekilde kurulu bulunduğu ve herhangi bir mağduriyet yaşanmadığı, aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
C) Kurumda oda ve kısımlarda iklim koşulları gözetilerek yeterli havalandırmanın sağlandığı, hükümlü ve tutukluların havalandırma hakları konusunda bir kısıtlamanın söz konusu olmadığı,
Ç) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği,
D) Soru önergesinde belirtilen sair iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 21CR1p9 ni 30j031 E - SFOvh7z - *05pUU- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan