Eski tarihli ABD dolarlarının piyasadaki dolaşımına ilişkin
Kaynak göster
Melih Meriç (CHP), 29 Ocak 2025 tarihinde 7/22782 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 27 Mart 2025).
Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Eski tarihli ABD dolarlarının piyasadaki dolaşımına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/22782, 29 Ocak 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-22782-eski-tarihli-abd-dolarlarinin-piyasadaki-dolasimina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e4901712-9ff3-4e11-8d62-0194b618c265
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 57 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yanıtlanmasını
Melih MERİÇ , Gaziantep Milletvekili
Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kamu ve özel bankalar vatandaşların elindeki eski basım 50 ve 100 ABD dolarını ne banka şubelerinden hesaba yatırmaya veya bozdurmaya ne de ATM"lerden hesaplarına yatırmaya izin vermektedir.
Bankalar eski dolarları almama gerekçelerinde ise "eski dolarları alıp Merkez Bankasına gönderdiklerini, ancak Merkez Bankasının her defasında bu dolarları bankalara geri iade ettiğini, bu durumun da bankaların işlem yükünü artırdığını, konuyla ilgili resmi bir açıklama gelene kadar alamayacaklarını" ifade etmektedirler.
Eski dolarlarla bankalarda işlem yaptıramadığı için döviz bürolarına giden vatandaşlardan ise burada da işlem yaptıramadıklarını veya mevcut döviz kuru üzerinden eksi "010la işlem yapıldığına dair çokça şikâyet almaktayım.
Bu durum hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yastık altındaki dövizi bozdurma ve ekonomiye kazandırma çağrısını baltalamakta hem de birtakım fırsatçılara kapı aralamaktadır.
Konuya ilişkin olarak;
SORULAR
Vatandaşların eski basım 50 ve 100 ABD dolarına, bankaların şubelerden ve-ATMlerden işlem yaptırmamalarının gerekçesi nedir?
Eski basım dolarlar bankalar tarafından işleme alınıp Merkez Bankasına gönderildiğinde, Merkez
Bankası bu dolarlatı neden tekrar banka şubelerine iade etmektedir?
Eski dolarların alınmasına yönelik bankalara ve kamuoyuna bir bilgilendirme yapmayı planlıyor musunuz? Bu sorun ne zaman aşılacaktır?
Türkiye genelinde son bir yılda eski dolarları mevcut döviz kuru üzerinden eksi 9010'la işlem yaparak firsatçılığa çeviren kaç döviz bürosu hakkında Bakanlığınıza şikâyet ulaşmıştır, bu şikayetler sonucunda söz konusu döviz bürolarına ne tür yaptırım yapılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi O : 06/02/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1578425 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Gaziantep Milletvekili Sayın Melih MERİÇ"e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Merolfike.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7122782 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Melih MERİÇ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kolluk kuvvetleri ve adli makamlarca tedavülde veya tedavül dışında yakalanan sahte banknotlar bilirkişi raporu hazırlanarak TCMB'ye iletilmektedir. Söz konusu banknotların teknik incelemesi sonrasında hazırlanan bilgi notları Türkiye Bankalar Birliği (TBB) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) ile paylaşılmaktadır. Bu birliklere üye olan bankalar, bu teknik bilgi notlarına istinaden, bankacılık sisteminde kullanılan banknot sayım, doğrulama makineleri ve ATM cihazlarının adaptasyonlarının geliştirilmesi ve banknot kabul süreçlerini yürütmektedir. Bu kapsamda, ticari bankaların kullanmakta oldukları makinelerin adaptasyon güncelleme çalışmalarını yürüttüklerine ve efektif banknot işlemlerinin kesintisiz devam ettiğine ilişkin olarak TBB"nin 28 Aralık 2024 tarihli, TKBB'nin 14 Ocak 2025 tarihli kamuoyu duyuruları bulunmaktadır.
Ayrıca, ticari banklar tarafından TCMBye tediye edilen tüm efektif banknotlar gerçeklik ve uygunluk kontrolünden geçirilerek kabul edilmektedir. ABD Doları banknotlarının kabulüne ilişkin olarak tedavülde olan emisyon serileri arasında bir farklılık gözetilmemektedir.
Diğer taraftan, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2018- 32/45 sayılı Tebliğin 4/A maddesinin üçüncü fıkrasında yetkili müesseselerin yabancı para alım satım işlemlerinde serbest olarak belirledikleri kurlar ile faaliyette bulunabilecekleri ancak ilan ettikleri bu alış ve satış kurlarından hesaplanan bedeller haricinde hiçbir ad altında komisyon ya da ücret talep edemeyecekleri hususları düzenlenmektedir.
ABD doları banknotların alım-satım işlemleri için yetkili müesseselerce komisyon talep edildiği iddialarına ilişkin olarak Bakanlığımıza intikal eden ihbarlarda, ilan edilen alım-satım kurlarından farklı kur uyguladığı tespit edilen müesseseler hakkında ilgili mevzuat uyarınca idari para cezası düzenlenebilmektedir.
Öte yandan, Bakanlığımızca her yıl yapılan sektörel risk analizi çalışmaları kapsamında yetkili müesseseler tek tek denetlenmektedir. Bakanlığımıza söz konusu sahte banknotlara ilişkin CİMER üzerinden iletilen ihbar/şikâyetler görev ve yetki alanı çerçevesinde titizlikle incelenmekte olup, ivedilikle yanıtlanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan