Altın ithalatı ve ihracatına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 92 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
02.2025
Altın, Türkiye ekonomisinde hem yatırım hem de ticaret açısından stratejik bir öneme sahiptir. Türkiye, yıllık olarak büyük miktarlarda altın ithalatı yaparken, aynı zamanda işlenmiş ve işlenmemiş altın ihracatı da gerçekleştirmektedir. Son yıllarda altın ithalatına getirilen çeşitli kısıtlamalar ve ek vergiler, piyasalarda fiyat dengesizliklerine yol açarken, ihracat süreçlerinde de bazı sıkıntıların yaşandığı belirtilmektedir.
Altın ithalatı ve ihracatına yönelik politikalar, döviz rezervleri, cari açık ve finansal istikrar açısından büyük bir öneme sahiptir. Bu nedenle, ülkemizin altın ticaretinde hangi politikaları izlediği ve bu sürecin ekonomi üzerindeki etkileri hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi gerekmektedir.
Bu bilgilendirme ışığında:
Son 5 yıl içinde Türkiye'nin yıllık altın ithalatı ve ihracat miktarları ne kadardır?
Altın ithalatına yönelik olarak son dönemde getirilen vergiler, kısıtlamalar veya düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemelerin iç piyasa fiyatlarına ve ekonomiye etkileri nasıl olmuştur?
Türkiye"de altın ithalatında son dönemde artan sınırlamalar nedeniyle kaçakçılık riski artmış mıdır? Bu konuda alınan önlemler nelerdir?
Türkiye'nin ithal ettiği altının ne kadarı doğrudan Merkez Bankası rezervlerine eklenmekte, ne kadarı özel sektör veya bireysel yatırımcılar tarafından piyasaya sürülmektedir?
Altın ithalatı ve ihracatında yaşanan dalgalanmalar, döviz kuru ve cari açık üzerinde nasıl bir etki yaratmaktadır? Bu sürecin finansal istikrar açısından yönetilmesine yönelik alınan önlemler nelerdir?
Türkiye'nin altın rezervlerini artırmak için ithalat politikalarında herhangi bir değişiklik planlanmakta mıdır? Yerli altın üretimini teşvik edecek yeni adımlar atılacak mıdır?
E-mail : mustafa.bilici(Otbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Mustafa BİLİCİ'ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Muf.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7/23341 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Mustafa BİLİCİ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar'ın 7'nci maddesinin ikinci fıkrasında standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithal ve ihracına ilişkin esaslar düzenlenmekte olup aynı fıkranın (b) bendinde standart ve standart dışı işlenmemiş kıymetli madenlerin ithalinin yalnızca, Merkez Bankası ile kendi mevzuatlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla kıymetli madenler aracı kuruluşları tarafından yapılabileceği hükme bağlanmıştır.
2022 yılında ve 2023 yılının ilk 7 ayında işlenmemiş altın ithalatında yaşanan yükselişin, dış ticaret dengesi ve ödemeler dengesi üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması ve ülkemizin döviz rezervlerinin desteklenmesi amacıyla kıymetli madenler aracı kuruluşlarınca Dahilde İşleme Rejimi (DİR) dışında gerçekleştirilen işlenmemiş altın ithalatı için 07.08.2023 tarihinden itibaren kota uygulanmaktadır. Kıymetli madenler aracı kuruluşu olmayan kişilerce yalnızca Dâhilde İşleme Rejimi (DİR) kapsamında işlenmemiş altın ithal edilmesi mümkün bulunmakta olup, DİR kapsamında gerçekleştirilen (o ithalat (işlemlerine (o kota uygulanmamaktadır.
Kota uygulaması sürecinde sektörden gelen talepler ve yaşanan gelişmeler değerlendirilerek kotanın tahsisinde muhtelif değişiklikler yapılmıştır. İlerleyen süreç boyunca kıymetli madenler aracı kuruluşlarına kota tahsis edilmesinin yanı sıra kıymetli madenler aracı kuruluşu olan bazı bankalara ilave kota tahsis edilerek mücevher ihracatçılarının, kuyum işletmelerinin, kapasite raporu bulunan mücevher üreticilerinin ve rafinerilerin hammadde ihtiyaçlarının karşılanması sağlanmıştır.
Öte yandan; arz kaynaklı sorunların önüne geçilmesini ve fiyat marjlarının azalmasının sağlanması amacıyla mücevher ihracatçılarının, kuyum işletmelerinin, kapasite raporu bulunan mücevher üreticilerinin ve rafinerilerin bankalardan işlenmemiş altını temin etmesine yönelik uygulamalar başlatılmıştır. Ayrıca, Şubat 2025 iübarıyla kota miktarı artırılmıştır. Gelecek dönemde de ihtiyaçların karşılanması ve sorunların giderilmesine yönelik adımlar atılmaya devam edilecektir.
Diğer taraftan soru önergesinde O bahsi geçen hususlara ilişkin veriler; "hitps://data.tuik.gov.tr/Kategori/GetKategori ?p-diş-ticaret-104&dil-1" adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan