Altın madenciliğine ve ithal altın miktarına ilişkin
Kaynak göster
Jale Nur Süllü (CHP), 18 Haziran 2025 tarihinde 7/29901 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 104 gün sonra, 30 Eylül 2025).
Jale Nur Süllü (CHP, Eskişehir). “Altın madenciliğine ve ithal altın miktarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29901, 18 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29901-altin-madenciligine-ve-ithal-altin-miktarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/88c10b39-9f8a-4266-b20b-019788243cd8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98'inci maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 96*ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yanıtlanmasını arz ederim.
Dr. Jale Nur SÜLLÜ Eskişehir Milletvekili
Türkiye ekonomisinin en önemli sorunlarından birinin de cari işlemler açığı olduğu ifade edilmektedir. Cari açık içinde de altın ithalatının önemli bir yer tuttuğu ileri sürülmektedir. Ancak, ülkemizde altın madenciliğinin kamusal bir planlama ve denetim anlayışıyla değil, özel sektör ve çoğu zaman yabancı ortaklı şirketler eliyle, çevresel ve toplumsal maliyetlerinin görmezden gelinerek, adeta "sömürge madenciliği" şeklinde yürütüldüğü görülmektedir. Ülkemizin doğal varlıkları kamu yararına kullanılacağına, şirket kârlarını önceleyen bir anlayışla sömürülmektedir. Dolayısıyla, altın madenciliği ile ilgili kamuoyundaki soruların yanıtlanmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu bağlamda,
SORULAR
2014 yılından itibaren yıllara göre, yıllık cari açıkta altının payı oransal ve miktar olarak nedir?
2014-2024 yılları arasında yıllara göre, ithal edilen altın miktarı ve maddi karşılığı nedir?
Ülkemizde faaliyet gösteren altın madeni şirketlerinden hangileri yabancılara aittir ve hangileri yabancı ortaklıdır?
Altun üretimi yapan şirketlerin vergi muafiyetleri, teşvikleri ve indirimli vergi uygulamaları nelerdir? Bu teşviklerin yıllık maliyeti nedir?
Altın madenciliğinde Devlet Hakkı Oranı nedir? Altın üretiminden elde edilen toplam ciro nedir? Yıllara göre altın madenciliğinden devletin kasasına giren miktar ne kadardır?
Yabancı altın madeni şirketlerinin, elde ettikleri kanlarını yurt dışına aktardıkları iddiası doğru mudur? Doğruysa, aktarılan toplam miktar yıllara göre nedir?
2014 yılından itibaren yıllara göre, ithal edilen siyanürün miktarı nedir? Altın madenciliği başta olmak üzere, siyanürün kullanım alanlarına göre dağılımı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi (o : 07/07/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1657840 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan Eskişehir Milletvekili Sayın Dr. Jale Nur SÜLLÜ"ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mere.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7/29901 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Dr. Jale Nur SÜLLÜ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Kıymetli madenlerin standartları ve kıymetli maden rafinerilerinin kuruluş, faaliyet, gözetim ve denetim esasları ile Borsada işlem gören kıymetli madenlerin standartlarına ve ürünleri Borsada işlem gören kıymetli maden rafinerilerine ilişkin esasların düzenlendiği "Kıymetli Maden Standartları ve Rafinerileri Hakkında Tebliğ (Tebliğ No: 2023/1)"in 14*üncü maddesinde, " (D)Yurt içinde cevherden her tür ve şekilde üretilen, aj) Altın, Borsa Rafineri Listesinde yer alan Türkiye'de kurulu rafinerilerde rafinaj işlemine tabi tutularak standart işlenmemiş altın haline getirilir ve bu işlemi müteakip 7 iş günü içinde Borsa Takas Merkezine teslim edilir. Borsaya teslim edilen altınların Borsanın ilgili piyasasında alım satımı gerçekleştirilir.
(3) Yurt içinde cevherden her tür ve şekilde üretilen kıymetli madenler için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kullanmaması durumunda Darphanenin ön alım hakkı bulunmaktadır." hükmü düzenlenmektedir.
Ayrıca, parasal olmayan altın net ithalatının cari dengedeki paylarına ilişkin veriler, "htips://evds2.tcmb.gov.ir/index.php?/evds/dashboard/5294" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Diğer taraftan, vergi mevzuatımızda altın üretimi faaliyetine ilişkin yalnızca 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13/c maddesi kapsamında bir istisna düzenlemesi bulunmaktadır. Bu düzenleme uyarınca altın, gümüş, platin arama, işletme, zenginleştirme, rafinaj faaliyetlerini yürütenlerin bu faaliyetlerin yürütülmesinde doğrudan kullanılacak mal ve hizmet alımları için katma değer vergisi istisnası uygulanmaktadır. Anılan düzenleme dışında münhasıran altın üretimi yapan mükelleflere yönelik düzenlenmiş başkaca bir istisna veya muafiyet düzenlemesi bulunmamaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan