6 Şubat 2023 tarihli Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen bölgedeki kadınların sorunlarına ilişkin

İlgi (o :a)29.11.2024 tarihli ve 1538626 sayılı yazınız.

b) 14.02.2025 tarihli ve 1583244 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Halide TÜRKOĞLU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/19685 ve 7/23449 Esas Numaralı yazılı soru önergeleriine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7719685 Cevap Metni (4 Sayfa) 2 - 7/23449 Cevap Metni (3 Sayfa) Telefon No:(312) 705 7330 Bg;

"7 92YYİ

Diyarbakır Milletvekili Sayın Halide TÜRKOĞLU'na Ait 7/23449 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Afet ve acil durum hallerinde Türkiye' de yaşanabilecek her tür ve ölçekteki afet ve acil durumlara etkin müdahale edilebilmesi için görev alacak kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve gerçek kişiler Türkiye Afet Müdahale Planı (TAMP) kapsamında belirlenmekte olup Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtımı Çalışma Grubu faaliyetlerinin yürütülmesinde Bakanlığımız görevlendirilmiştir. Bu kapsamda ayni bağışların toplanmasından, tasnif edilmesinden ve dağıtımından Bakanlığımız sorumludur.

Ayrıca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla Afet ve Acil Durum Hallerinde Yürütülecek İş ve İşlemler ile Zarar Gören Hanelere Yapılacak Sosyal Yardımlara İlişkin İlke Kararı kapsamında afetten etkilenen hanelere yönelik acil temel ihtiyaç, ev eşyası ve barınma yardımları yapılmaktadır.

6 Şubat'ta Kahramanmaraş merkezli afetin yaşandığı ilk andan itibaren deprem bölgesindeki şehirlerimize ulaşmak için tüm birimlerimiz seferber olmuştur. Türkiye Afet Müdahale Planı-Ayni Bağış Depo Yönetimi ve Dağıtım Çalışma Grubu kapsamında ulusal ve uluslararası ayni bağış depoları aracılığıyla ayni bağış kabulü ve dağıtımı titizlikle yürütülmüştür. Bununla birlikte 6 Şubat depremleri nedeniyle afetten etkilenen vatandaşlarımızın afet bölgesinde ve tahliye edilmiş oldukları illerde acil ve temel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla ivedilikle ödenek aktarımları gerçekleştirilmiştir. Afet kapsamında depremzede vatandaşlarımız için Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına 1,85 Milyar TL ödenek aktarılmıştır.

Öte yandan Bakanlığımız TAMP ile Afet ve Acil Durum Müdahale Hizmetleri Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda afetlerde Psikososyal Destek Çalışma Grubunun koordinasyonundan sorumlu ana çözüm ortağı olarak görevlendirilmiştir. Psikososyal Destek Çalışma Grubu, görev ve sorumluluklarını TAMP'ta yer alan destek çözüm ortağı paydaş kurum ve kuruluşları koordine ederek iş birliği içinde yürütmektedir.

Bu kapsamda 6 Şubat tarihli Kahramanmaraş depremlerinde ilk andan itibaren vatandaşlarımıza destek olunmuştur. Afet ve acil durum süreçlerinden etkilenenlerin güçlenmelerinin sağlanmasını hedefleyen psikososyal destek çalışmaları yürütülmektedir. Gerek deprem illerinde gerekse diğer illerde yani 81 ilimizde psikososyal destek ekipleri seferber edilerek vatandaşlarımıza psikososyal destek sunulmuş, normal yaşama geçiş süreçlerine destek olunmuştur.

Ebeveynlere yönelik psikolojik bilgilendirme, gizlilik ve mahremiyet eğitimi, çocuk ve yetişkinlere yas danışmanlığı hizmeti verilmektedir. Psikososyal destek hizmeti kapsamında deprem sonrası yas süreci yaşayan çocuklar meslek elemanları aracılığıyla psikolojik ilk yardım, psikoeğitim, grup çalışmaları, bireysel görüşme vb. müdahale araçları ile desteklenmektedir. Söz konusu çalışmaların yürütülmesine yönelik olarak barınma alanlarında psikososyal destek çalışmalarını yürütmek ve takip etmek üzere yetişkinler ve çocuklar için psikososyal destek birimleri kurulmuştur. Geçici barınma merkezlerinde yeni bir yaşama uyum sağlanabilmesi için gizlilik ve mahremiyet, aile içi iletişim, kadına yönelik şiddet vb. farkındalık eğitimleri düzenlenmiştir.

Psikolojik ilk yardım hizmeti ve psikososyal destek hizmeti sunulması esnasında riskli durumdaki kadınların tespiti halinde Bakanlığımızın hizmet modellerine gerekli yönlendirmeler yapılmaktadır.

Bununla birlikte yerleşik bir düzene giren afet sahasında; hobi kurslarının açılması, spor faaliyetleri düzenlenmesi, kültürel ve sosyal iyileştirme etkinliklerinin düzenlenmesi ile hayatın normale dönmesi amaçlanmaktadır. Bütün bu hizmetler çerçevesinde, yaşanan travmatik olayla baş etme becerilerinin güçlendirilmesi ve psikolojik sağlamlığın artırılması amaçlanmaktadır.

Diğer taraftan Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planında Koruyucu ve Önleyici Hizmetler hedefi kapsamındaki "4fer, acil durum ve salgın hastalık vb. olağanüstü dönemlerde hizmetlere erişim ve hizmet sunumunun aksaklığa uğramaması için gerekli tedbirler alınacaktır." stratejisi kapsamında 6 Şubat 2023 tarihli depremlerin ardından Bakanlığımız merkez teşkilatı tarafından depremden etkilenen illerde bulunan kadın hizmet kuruluşlarımızın mevcut durum ve ihtiyaçları tespit edilmiş, personelimizin sağlık durumları hakkında bilgi alınmıştır. Bakanlığımız ve ilgili paydaşlarla iş birlikleri ile en kısa sürede ihtiyaçlar karşılanmış, kuruluşlarımız konteyner, tefrişat, personel ve mesleki yönden desteklenmiştir. Bu kapsamda;

"e Depremin verilen hizmete etkilerini yerinde görmek amacıyla deprem bölgesine il ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. e Adıyaman ve Hatay ŞÖNİM hizmet binası taşınma işlemleri gerçekleştirilmiş, 11 ilimizdeki ŞÖNİM"lere tefrişat desteği sağlanmıştır.

"e Adıyaman, Hatay, Osmaniye, Kahramanmaraş illerindeki ŞÖNİM'lere personel görevlendirmesi yapılmıştır.

Depremden doğrudan etkilenen 11 ildeki ŞÖNİM personelinize yönelik olarak hem depremin neden olduğu olumsuz etkilerin giderilmesi ve personelin hayatın olağan akışına dönmelerini kolaylaştırmak hem de hizmet sunum kapasitesini desteklemek üzere çeşitli eğitim ve destek programları hazırlanmış ve uygulanmıştır. e Afet süreci ve sonrasında kadın hizmetlerinin merkez, taşra, ilgili kamu kurum ve kuruluşları iş birliğinde etkin yürütülebilmesine yönelik "Afet ve Acil Durumlarda Kadın Hizmetleri Rehberi" hazırlanmıştır. e Koruyucu ve önleyici faaliyetler kapsamında başta afetten etkilenen vatandaşlar olmak üzere 81 ilde kamuoyunun bilgilendirilmesine yönelik "erken yaşta ve zorla evliliklerle mücadele" alanında farkındalık çalışmaları ile eğitim, meslek edindirme, kadın kooperatifleri faaliyetlerine katılma ve istihdam konularında faaliyetler yürütülmüştür. e Afet ve acil durumlar sonrasında erken yaşta ve zorla evlilik olgusunun artışına ilişkin riskin önlenmesi amacıyla Adana, Adıyaman, Elazığ, Malatya ve Osmaniye illerinde Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planları yürürlüğe konmuştur. e Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı bulunan illere yönelik Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı Desteklenmesi Eğitimi gerçekleştirilmiştir. e Olağan dönemde 6284 sayılı Kanun kapsamında yürütülen iş ve işlemlerin afet sonrası süreçte de herhangi bir aksaklığa mahal verilmeden uygulanması amacıyla; o Gizlilik, teknik yöntemlerle takip gibi özel nitelikli kararların uygulanması, ŞÖNİM hizmetleri ve psikososyal müdahalenin etkin yürütülmesine yönelik olarak Bakanlık içi birimler ile İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, AFAD, Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve 81 İl Valiliği ile aktif biçimde koordinasyon sağlanmıştır.

1112343 o Haklarında önleyici tedbir kararı alınmış olan şiddet uygulayanlara Aile İçi Şiddetle Mücadele Seminer Programı'nın düzenli olarak uygulanması amacıyla gerekli tedbirler alınmış bu kapsamda programın uygulayıcı sayısını artırmak için personelimize "Aile İçi Şiddetle Mücadele Semineri Uygulayıcı Eğitimi" düzenlenmiştir. e Türkiye'de depremden etkilenen ve deprem sonrası yoğun olarak göç alan illerde şiddet riski altında olan kadınlar ve kız çocuklarına yönelik nitelikli önleme, koruma ve güçlendirme hizmetlerine erişimi artırmak amacıyla Katılım Öncesi Yardım Aracı (PA) kapsamında Birleşmiş Milletler Kadın Birimi iş birliği ile "Türkiye'de Depremden Etkilenen Bölgede Kadınlara ve Kız Çocuklarına Yönelik Şiddete Karşı Önleyici ve Koruyucu Hizmetlerin Yeniden Yapılandırılması ve Güçlendirilmesi" projesi hayata geçirilmiştir. Proje kapsamında Adıyaman, Hatay, İstanbul ve Kocaeli olmak üzere 4 ilde toplam 4 kadın konukevinin inşa edilmesi, 15 ilde kadın konukevi ve ŞÖNİM'lerin güçlendirilmesi, bakım-onarım ve tadilat gereksinimlerinin karşılanması ve kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve koruyucu hizmet kapasitesinin arttırılmasına yönelik eğitim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi planlanmaktadır. e Deprem sonrasında şiddet mağduru kadınlar ve beraberindeki çocuklara yönelik kadın konukevi hizmetlerine kesintisiz olarak devam edilmiştir. Konukevi hizmetine ihtiyaç duyan kadın ve varsa beraberindeki çocukları için mesleki değerlendirme yapılarak aynı ilde veya başka bir ildeki kadın konukevine nakil edilerek hizmet almaları sağlanmıştır.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, diğer Bakanlıkların görev ve yetki alanına girdiğinden Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan