İstanbul'da bulunan tarihi bir sarnıcın amacı dışında kullanıldığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Mesut Doğan (Yeni Yol), 19 Şubat 2025 tarihinde 7/24230 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 8 Temmuz 2025).
Mesut Doğan (Yeni Yol, Ankara). “İstanbul'da bulunan tarihi bir sarnıcın amacı dışında kullanıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24230, 19 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24230-istanbul-da-bulunan-tarihi-bir-sarnicin-amaci-disinda-kullanildigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2e19e83a-016b-4bc1-9eb8-0195227bc4a2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 139 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sn. Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İç Tüzüğünün 96'ıncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
İstanbul, binlerce yıllık-tarihi mirasıyla dünya kültürel mirasının en önemli şehirlerinden biridir. Farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış bu kadim mirasın korunması, gelecek nesillere aktarılması ve turizm faaliyetleriyle uyumlu bir şekilde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Ancak, tarihi yapıların ticari amaçlarla kullanımı sırasındaki uygulamalar ve denetimsizlik, kültürel mirasların tabrip edilmesine yol açabilmektedir.
Son olarak, Sultanahmet'te bulunan yaklaşık 1500 yıllık bir Bizans sarnıcının, özel bir otel tarafından SPA ve masaj salonuna dönüştürüldüğü ortaya çıkmıştır. Bu işlem sonrası Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü inceleme başlatmış, yapılan denetimlerde sarnıcın vakıf, kamu ve özel mülkiyete ait olduğu ve ruhsatsız işletildiği tespit edilmiştir. Fatih Belediyesi de, Kurul Müdürlüğü'nden gelen talep üzerine yaptığı incelemede birçok mevzuata aykırılık belirlemiştir. Bu gelişmeler, tarihi eserlerin korunması ve kullanımına ilişkin denetimlerin yetersizliği konusunda kamuoyunda ciddi endişelere yol açmıştır.
Bu bağlamda:
SORULAR
1500 yıllık tarihi sarnıcın bir turizm işletmesi tarafından amacı dışında kullanılmasına yönelik yapılan işlemlerin denetim mekanizmaları tarafından gözden kaçmasının gerekçeleri nelerdir?
Böylesine önemli bir yapının işletme tarafından tarihi dokusuna zarar oluşturacak şekilde kullanılmasına mahal verecek denetim yetersizliği nedeniyle yetkililer ve sorumlular için bir tahkikat başlatılmış mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317, Bakanlıklar/ANKARA
1500 yıllık tarihi samıcın SPA ve masaj salonuna dönüştürülmesine ilişkin olarak Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan incelemenin sonuçları nelerdir?
Fatih Belediyesi tarafından tespit edilen aykırılıklar nelerdir ve bunlara yönelik herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?
Tarihi yapıların oteller veya özel işletmeler tarafından turistik amaçlarla kullanılması sürecinde, benzer usulsüzlüklerin yaşanmaması adına yeni bir denetim ve düzenleme çalışması yapılması düşünülmekte midir?
Mülkiyeti Vakıflar Genel Müdürlüğü'ne ait olup ticari amaçlarla kullanılan yapıların sayısı kaçtır? Bu yapıların sektörel dağılımları nelerdir?
Bu yapıların denetleme ve korunması adına nasıl bir süreç yürütülmektedir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası, F Blok Kat:3 Oda No:F317, BakanlıklarrANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
: a) 26.02.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1588682 sayılı yazınız.
b) 03.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1591250 sayılı yazınız. ©) 04.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1591763 sayılı yazınız.
ç) 05.03.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1592895 sayılı yazınız.
Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
Tarih: 08/07/2025 1401 Sayı: E-1200703-1639635
ONUL Nİ
NYZ
2025 AİLE YILI
İlgi yazılar ekinde yer alan soru önergelerine ilişkin Bakanlığımızca hazırlanan cevaplar Ek'te sunulmaktadır.
1)241230 3 | 2akl8 2451) GK Vi
Bakan
Cumhuriyet Bulvarı No: 4 Ulus Altındağ / ANKARA Telefon No: (312) 470 8000 Belge Geçer No: (312) 470 5131 http:/www.ktb.gov.tr http//sgb.ktb.gov.tr <Förkiye TANRIVERDİ işletme İşçisi 5
Telefon No:(312) 470 50 07 f&ğ
Epa
1)242)0 SORU ÖNERGESİNE BAKANLIĞIMIZCA HAZIRLANAN CEVAP
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü) ca;
İstanbul ili, Fatih ilçesinde yer alan 1. grup tescilli sarnıç ve mahzen bulunan taşınmazın amacı dışında izinsiz kullanımına yönelik olarak ilgili Koruma Bölge Kurulunca 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında gerekli iş ve işlemler tesis edilmiş olup izinsiz uygulamaların kaldırılmasına ilişkin uygulama denetimi ise Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Koruma Uygulama ve Denetim Bürolarının (KUDEB) sorumluluğundadır.
İlgili Koruma Bölge Kurulunun 15.11.2022 tarihli kararı ile sarnıç ve mahzendeki aykırı uygulamaların 6 ay içerisinde Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve KUDEB denetiminde kaldırılmasına, aykırılıkların giderilmemesi üzerine de 26.12.2023 tarihli kararı ile uygulamayı gerçekleştirenler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiştir.
Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;
Kültür varlıklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması ülkemizin de tarafı olduğu uluslararası sözleşmeler, T.C. Anayasası ile teminat altına alınmış ve ilgili kamu idareleri bu konuda muhtelif mevzuatla vazifelendirilmiştir. Vakıflar Kanunu'nun "amaç" başlıklı 1'inci maddesinde geçen "Bu Kanun; ... yurt içi ve yurt dışındaki taşınır ve taşınmaz vakıf kültür varlıklarının tescili, muhafazası, onarımı ve yaşatılmasına, vakıf varlıklarının ekonomik şekilde işletilmesi ve değerlendirilmesinin sağlanmasına ... amacıyla hazırlanmıştır." hükmünden de anlaşılacağı üzere Vakıflar Genel Müdürlüğü kültür varlıklarının kendilerini ve ekonomik değerlerini korumakla mükelleftir. Evrensel anlamda kabul görmüş korumacılık yaklaşımına göre de kültür varlıklarının korunmasının en etkili yollarından biri, kullanılmaları ve yeni işlevler verilerek ekonomik değerlerinin korunmasıdır.
Vakıflar Genel Müdürlüğü, özellikle akar kütüğüne kayıtlı taşınmazların korunması için Restorasyon Karşılığı Kiralama Yöntemini kullanmakta ve bu yöntem kapsamında Koruma Kurullarınca belirlenmiş fonksiyon ve projelere göre taşınmazlar işlevlendirilmektedir. İstanbul Anadolu yakasında bugüne kadar yaklaşık 600 kültür varlığı eser bu metotla değerlendirilmiş olup turizm tesisi, sosyal tesis, büro, konut, iş yeri, eğitim tesisi, ticari tesis ve benzeri işlevlerle kullanılmaktadır.
Vakıflar Genel Müdürlüğü ve kiracılar arasında yapılan tip sözleşmelerde, işletme süresi boyunca, yılda 1 kereden az olmamak üzere, taşınmazın mevcut durumunun Genel Müdürlükçe düzenli olarak tespit edileceği karşılıklı hüküm altına alınmış olup hâlihazırda efektif şekilde çalışan bir denetim mekanizması mevcuttur.