Trabzon'un Araklı ilçesinde bulunan bir katı atık tesisinin çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Trabzon'un Araklı ilçesi Taşönü Mahallesi'nde bulunan Katı Atık Entegre ve Bertaraf Tesisi, faaliyete geçtiği 2020 yılından bu yana çevre kirliliği, kötü koku yayılması ve halk sağlığı açısından riskler nedeniyle yerel halkın büyük tepkisini çekmektedir.

Tesisin kurulma aşamasında, bölge halkına çevre dostu bir teknolojiyle çalışacağı ve çevresel zararlarının en aza indirileceği taahhüt edilmiştir. Ancak, geri dönüşüm ve bertaraf süreçlerinin yetersiz olduğu, vahşi depolama yapıldığı ve çevreye zararlı gazların salındığı iddiaları gündeme gelmiştir.

Son dönemde tesisin ekonomik sebeplerle faaliyetlerini büyük ölçüde durdurduğu ve atıkların düzgün işlenmediği belirtilmektedir. Bu durum, yoğun kötü koku, su ve toprak kirliliği, halk sağlığını tehdit eden etkenler gibi sorunları daha da artırmıştır.

Öte yandan, Araklı'daki çöp tesisine sadece Trabzon'un değil, Rize ve Artvin'in sahil ilçelerinden de çöp taşındığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır. Bu durum, Araklı'daki tesisin kapasitesinin aşılmasına ve çevresel risklerin dahada artmasına neden olmaktadır.

Bu bilgilere göre;

I- Araklı Taşönü Katı Atık Bertaraf Tesisi'nin çevresel etki değerlendirme (ÇED) raporu ve buna bağlı denetimleri düzenli olarak yapılmakta mıdır? Bakanlığınız tarafından en son ne zaman kapsamlı bir çevresel denetim gerçekleştirilmiştir? "

2- Bölgedeki kötü koku sorununun kaynağı tespit edilmiş midir? Bu sorunun giderilmesi için hangi adımlar atılmaktadır?

3- Atıkların" düzenli bertaraf edilmediği ve çevreye zarar verdiği iddiaları doğru mudur? Bakanlığınız tarafından yapılan incelemelerde bu konuda bir tespit yapılmış mıdır?

4- Tesisin işletme ve yönetim süreçlerinde herhangi bir ihmal veya usulsüzlük tespit edilmiş midir? Varsa, sorumlular hakkında hangi işlemler yapılmıştır?

• Tesisin neden olduğu çevresel zararların giderilmesi için Bakanlığınız somut bir çözüm planı oluşturmuş mudur?

6- Bölge halkının mağduriyetini gidermek adına yerel yönetimlerle iş birliği içinde kalıcı bir çözüm üretilmesi planlanmakta mıdır?

7- Tesisin rehabilitasyonu veya taşınması konusunda Bakanlığınız tarafından değerlendirilen alternatif çözümler var mıdır?

8- Atık yönetimi ve bertaraf işlemlerinde uluslararası standartlara uygun bir modernizasyon süreci başlatılması planlanmakta mıdır?

9- Araklı'daki çöp tesisine Rize ve Artvin'in sahil ilçelerinden çöp getirildiği iddiaları doğru mudur? Eğer bu doğruysa, bu uygulamanın çevresel etkileri değerlendirilmiş midir?

10- Trabzon dışındaki illerin çöplerinin Araklı'daki tesise getirilmesi yerine, Rize ve Artvin illerinde yeni bir çöp bertaraf tesisinin kurulması planlanmakta mıdır? Eğer planlanıyorsa, hangi aşamadadır?

1i- Rize ve Artvin'deki belediyelerle birlikte bölgesel çöp yönetimi konusunda ortak bir strateji geliştirilmiş midir?

12- Bakanlığınız, çöp bertaraf tesisleriyle ilgili yerel yönetimlerin kapasite aşımı yaşamaması ve çevresel kirliliğin önlenmesi için herhangi bir düzenleme yapmayı planlamakta mıdır?

CEVAPLAR

Trabzon ve Rize İli Yerel Yönetimleri Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (TRAB-Rİ-KAB) tarafından yapılması planlanmış olan "Katı Atık Değerlendirme ve Bertaraf Tesisleri" Çevresel Etki Değerlendirilmesi (ÇED) Projesi'ne Bakanlığımızca 15.03.2018 tarih ve 5009 nolu "ÇED Olumlu" kararı verilmiştir. TRAB-Rİ-KAB'da Rize İl Özel İdaresi ile birlikte 9 Rize İlçe Belediyesi ve Trabzon İli Büyükşehir Belediyesi ile 18 Trabzon İlçe Belediyesi bulunmaktadır. Birliğe resmen üye olan bu Belediyelerin atıklarının bahse konu tesise getirilerek S bertaraf edilmesi, "ÇED Olumlu" kararına esas teşkil eden ÇED Raporu kapsamında değerlendirilmiştir.

2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun'a istinaden çıkarılan mevzuatlar kapsamında Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görevli denetim personelleri tarafından üzere ani, birleşik ve şikâyet üzerine denetimler yapılmakta olup, Çevre Kanunu'na aykırı faaliyet gösteren veya kirliliğe sebebiyet verdiği tespit edilen kurum, kuruluş ve işletmelere, 2872 sayılı Çevre Kanun'un 20. maddesine göre idari yaptırımlar uygulanmakta, ayrıca çevre ve insan sağlığı için tehlike yaratan işletmelerin faaliyeti ise kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulmaktadır.

Bakanlığımızca Trabzon İli, Araklı İlçesi'nde faaliyet gösteren Taşönü Katı Atık Entegre ve Bertaraf Tesisi'ne, e-denetim sistemi verilerine göre 2020 yılı başından bugüne kadar toplam 67 çevre denetimi gerçekleştirilmiş olup, yapılan denetimler sonucunda 3 kez idari yaptırım uygulanmıştır.