İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan bir atık tesisinin çevresel etkilerine ilişkin

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İzmirin Aliağa ilçesine bağlı Şehit Kemal Mahallesi'nde faaliyet gösteren ve atık/çamur depolama ile bertaraf faaliyetleri yürüttüğü belirtilen tesis hakkında bölge halkı tarafından uzun süredir ciddi çevresel kaygılar dile getirilmektedir. Evrensel Gazetesinde yer alan haberlerde yurttaşlar, bölgede yasadışı biçimde döküldüğü iddia edilen atıkların tarım ve hayvancılık faaliyetlerini besleyen su kaynakları açısından büyük risk oluşturduğunu ifade etmektedir. Haberde ayrıca, "solar kurutma" yöntemi adı altında günlük ortalama 50 kamyon endüstriyel çamurun bölgeye taşındığı, geniş arazide açılan çukurlara atıkların doğrudan dökülerek üzerinin toprakla kapatıldığı ve alanda yeterli sızdırmazlık ile yer altı suyu koruma sistemlerinin bulunup bulunmadığının belirsiz olduğu ileri sürülmektedir.

Tesisin Arap Deresi'ne yakın konumda bulunması, söz konusu derenin Devlet Su İşleri'ne ait Çıtak Barajı havzası ile bağlantısı ve Güzelhisar, Çıtak, Samurlu ile Şehit Kemal yerleşimleri başta olmak üzere geniş bir kırsal alanın ortasında faaliyet göstermesi, olası bir çevresel felaket riskini büyüten unsurlar olarak gösterilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bölge halkı tarafından dile getirilen iddialarda, tehlikeli atıkların kontrolsüz biçimde bölgeye taşındığı, bu atıkların kaynağının yeterince denetlenmediği ve sanayi kuruluşlarından gelen atıkların bertaraf süreçlerinin şeffaf olmadığı yönünde ciddi şüpheler bulunmaktadır. Yurttaşlar, başta Bakanlığınız olmak üzere yerel yönetimler, su ve kanalizasyon idareleri ile bölgedeki sanayi tesislerinin atık denetimleri konusunda gerekli sorumlulukları yerine getirmediğini ileri sürmektedir.

2872 sayılı Çevre Kanunu ve ÇED Yönetmeliği uyarınca çevresel risk doğurabilecek faaliyetlerde önleyici denetim, kirletenin sorumluluğu ilkesi ve halkın bilgilendirilmesi temel yükümlülüklerdir. Bölge halkının dile getirdiği iddialar, söz konusu tesisin izin, denetim ve çevresel etki süreçlerinin mevzuata uygun yürütülüp yürütülmediği konusunda kamuoyunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Ekovar Çevre Grup A.Ş.'ye ait söz konusu tesis hangi çevre lisans ve izinleri kapsamında faaliyet göstermektedir? Lisans kapsamı hangi atık türlerini içermektedir?

2. Ekovar Çevre Grup A.Ş.'nin Milli Savunma Bakanlığı tarafından 10 Mayıs 2025 — 12 Mart 2027 tarihleri arasında ihalelerden yasaklandığı iddiası doğru mudur? Bu durum şirketin çevre lisansı ve faaliyet izinleri açısından Bakanlığınızca değerlendirilmiş midir?

3. Ekovar Grup Çevre'ye ait lisanslı olduğu belirtilen 40—50 tır ile yaklaşık 1000-1500 ton arıtma çamuru, tehlikeli atık ve cüruf taşınmasının mevzuata uygunluğu nasıl denetlenmektedir?

4. Tesisin faaliyetlerine konu olan atıkların niteliği nedir ve bu atıkların kaynağı hangi kurum ve sanayi kuruluşlarıdır?

5. "Solar kurutma" yöntemi adı altında günlük ortalama 50 kamyon endüstriyel çamurun bölgeye taşındığı iddiası doğru mudur? Bu yöntem Atık Yönetimi mevzuatı açısından bilimsel ve yasal olarak uygun mudur?

6. Bölge halkının iddia ettiği gibi, tehlikeli veya endüstriyel atıkların kontrolsüz ya da mevzuata aykırı şekilde bölgeye döküldüğüne ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şikâyet veya tespit var mıdır?

7. Tesis alanında tehlikeli ve endüstriyel atıkların depolandığı bölgelerde sızdırmazlık sistemi, geçirimsiz zemin uygulaması ve yer altı suyu koruma önlemleri bulunmakta mıdır? Bu konuda yapılmış denetim raporları nelerdir?

8. Tesisin Arap Deresi ve Çıtak Barajı havzasına yakın konumda olması nedeniyle Bakanlığınız tarafından yapılmış özel bir çevresel risk değerlendirmesi bulunmakta mıdır?

9. Tesis faaliyetlerinin çevredeki yerleşimler ve tarım alanları açısından çevre felaketine yol açma ihtimali konusunda Bakanlığınızca hazırlanmış bilimsel rapor var mıdır? Aliağa Organize Sanayi Bölgesi, SOCAR, Petkim ve benzeri sanayi tesislerinden çıkan atıkların bu tesise gönderildiği iddiaları doğru mudur? Doğruysa bu atıkların denetimi nasıl yapılmaktadır?

10. Bakanlığınız tarafından tesise ilişkin bugüne kadar yapılan denetim sayısı kaçtır ve bu denetimlerde hangi çevresel ihlaller tespit edilmiştir?