21-25 Şubat 2025 tarihleri arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki illeri etkileyen zirai don felaketine ilişkin
Kaynak göster
Ayhan Barut (CHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24640 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 97 gün sonra, 3 Haziran 2025).
Ayhan Barut (CHP, Adana). “21-25 Şubat 2025 tarihleri arasında Doğu Akdeniz Bölgesi'ndeki illeri etkileyen zirai don felaketine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24640, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24640-21-25-subat-2025-tarihleri-arasinda-dogu-akdeniz-bolgesi-ndeki-illeri-etkileyen-zirai-don (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a579473b-fdeb-4515-8d3d-0195474199bd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 97 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ve talep ederim.
Ayka BARUT Ç Adana Milletvekili.
Artan maliyetlerden ürünün para etmemesine kadar sayısız sorunla boğuşan çiftçimizi şimdi de zirai don felaketi vurmuştur. Adana'dan Mersin'e, Hatay'dan Osmaniye'ye kadar bütün Doğu Akdeniz Bölgemizde 21 Şubat 2025 tarihinden 25 Şubat 2025 tarihine kadar neredeyse 5 gün boyunca yaşanan zirai don afeti, üreticilerimize büyük darbe indirmiştir. Ekili ve dikili tarım alanlarında oluşan zirai don felaketi nedeniyle domatesten patatese, maruldan karpuza, narenciyeden nektarine bütün ürünlere çok ciddi hasarlar meydana gelmiştir. Bölgelere göre değişmekle birlikte hava sıcaklıklarının eksi 15 derecelere dek düştüğü yerler olmuş, buralarda tarımsal üretim alanları tümüyle zarar görmüştür. Bu felaket, yalnızca tarımı ve çiftçiyi değil, ülke ekonomimizi ve aynı zamanda tüketicileri de çok mağdur etmiştir. Bu yükün altından kalkılması için ulusal boyutta bir seferberlik başlatılmalı, çözüm adına acil eylem planı hazırlanmalıdır. Zirai don felaketiyle alakalı hasarların belirlenmesi, tarımda yaşanan sorunlar ve çiftçilerin karşı karşıya kaldığı problemlerin tam anlamıyla tespit edilmesi, çözüm için gerekli önlemlerin alınması için bakanlığı göreve çağırıyoruz.
Bu bağlamda;
SORULAR
Yaşanan afete ilişkin Adana ve Doğu Akdeniz Bölgesi'nde resmi kurumların ne gibi çalışmaları olmuştur?
Afetten etkilenen bölgelerde ne kadarlık zarar tespiti yapılmıştır? Üreticilerimizin hangi ürünleri zarar görmüş ve maddi kayıpları ne kadar olmuştur?
Geniş çaplı bir araştırma ve üreticilerin sorunlarının çözümüne yönelik bir yardım planınız var mı?
Yaşanan doğal felaket nedeniyle üreticilerimizin Tarım Kredi Kooperatiflerine, Ziraat Bankası'na ve diğer özel bankalara olan tarımsal kredi borçlarının faizsiz en az 2 yıl ertelenmesi için girişimlere başladınız mı? a,
Zarara uğrayan çiftçilerimizin tarım alanlarını tekrar ekip biçmeleri için ilave faizsiz kredi ya da bir teşvik düzenlemesinde bulunacak mısınız?
Büyük zarar gören ve ekonomik sıkıntılar nedeniyle tarım sigortası yaptırmamış çiftçilerimiz i için de bir yardımda bulunacak mısınız veya bunları yok mu sayacaksınız?"
Tarım ve Orman Bakanı olarak zirai don felaketi yaşanan Doğu Akdeniz Bölgemizi ziyaret edip çiftçilerin yaşadığı sorunları yerinde görecek misiniz, yaraları hızla saracak mısınız?
Zirai don felaketi nedeniyle Doğu Akdeniz Bölgesi'ni doğal afet bölgesi ilan edecek misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde iVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 65 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 965 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 905 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 910 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C.
Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 7025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bakanlığımızca, don zararının meydana geldiği belirtilen Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye illerini kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde 2025 yılında "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında; muhtelif projelerde olmak üzere toplam 75 milyon TL TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlık katkılı 18 adet alt proje ile üreticilere (çiftçilere) en fazla 9675 hibeli olacak şekilde tohum ve fide temini sağlanması planlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan