Mersin'de yaşanan zirai don felaketi sonrası çiftçilerin zararlarının giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Levent Uysal (MHP), 26 Şubat 2025 tarihinde 7/24644 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Levent Uysal (MHP, Mersin). “Mersin'de yaşanan zirai don felaketi sonrası çiftçilerin zararlarının giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24644, 26 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24644-mersin-de-yasanan-zirai-don-felaketi-sonrasi-ciftcilerin-zararlarinin-giderilmesi-talebine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83f4cd42-2683-4c74-ab18-0195472fed8e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 140 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 26.02.2025 MHP Mersin Milletvekili
SORULAR
25 Şubat 2025 tarihleri arasında geceleri hava sıcaklıklarının, ortalama -8,7"9C*ye kadar düşmesi ile Mersin ilimiz genelinde yoğun bir şekilde zirai don etkili olmuştur. Sahil bölgesinde açıkta yetiştirilen sert ve yumuşak çekirdekli meyve türleri, turunçgiller ile subtropik meyvelerde sürgün ve çiçeklenme faaliyetlerinin başlaması, örtü altı sebze ve meyvelerde hasadın ve meyve gelişiminin devam etmesi nedeniyle düşük sıcaklıklardan dolayı tarım arazilerimizde büyük çaplı zararlar meydana gelmiştir.
İlkbahar geç donları, tarımsal üretim için en tehlikeli düşük sıcaklık zararı olarak bilinmektedir. Bitkiler, aktif büyüme döneminde (çiçek, sürgün, küçük meyve vb.) olduklarından dolayı düşük sıcaklıklara olan hassasiyetleri daha fazla olmakta ve tarımsal üretim zararı daha büyük çapta gerçekleşmektedir.
Bu kapsamda;
Diğer Bakanlıklar ve AFAD Başkanlığı ile koordinasyon sağlanarak Mersin ilimizin "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilmesi için bir çalışma başlatıldı mı?
Yaşanan zirai don felaketi sonucunda zarar gören çiftçilerimizin mağduriyetlerinin giderilmesi için saha çalışması başlatılmış mıdır?
Don felaketinden zarar gören çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve Türkiye Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının ertelenmesi için bir çalışma başlatılmış mıdır?
Zirai don felaketine bağlı olarak meydana gelen zararların telafi edilmesi için çiftçilerimize hangi desteklerin verilmesi planlanmaktadır?
Zirai don felaketinden zarar gören tarım alanlarında bir an önce yeniden üretime başlanabilmesi için hangi politikaların uygulanması planlanmaktadır? Ni
Tarım Sigortaları tarafından zirai don felaketinden Zarar gören çiftçilerimizin zararının tamamı karşılanacak mıdır? Ayrıca Tarım Sigortaları tarafından zararı karşılanmayan çiftçilerimize hangi destekleri vermeyi planlıyorsunuz?
Adres: TBMM Halkla Tlişkiler Binası Zemin Kat No: EZ02
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde ilVilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9667 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 910 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 905 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve 05 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 9625 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak 1 yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Bakanlığımızca, don zararının meydana geldiği belirtilen Adana, Mersin, Hatay ve Osmaniye illerini kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde 2025 yılında "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" kapsamında; muhtelif projelerde olmak üzere toplam 75 milyon TL TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bakanlık katkılı 18 adet alt proje ile üreticilere (çiftçilere) en fazla 9675 hibeli olacak şekilde tohum ve fide temini sağlanması planlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan