Pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen salamura asma yapraklarına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 7 Mart 2025 tarihinde 7/25412 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 131 gün sonra, 16 Temmuz 2025).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen salamura asma yapraklarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/25412, 7 Mart 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-25412-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-salamura-asma-yapraklarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/22b5c074-50c3-4281-b647-0195801a4f50
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 131 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğinde yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili
Avrupa Birliği Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi'ne (RASFF) 17 Şubat 2025 tarihinde yansıyan bildiriye göre, Türkiye'den Hollanda'ya ihraç edilen salamura asma yapraklarında 8 farklı tarım ilacı (Asetamiprid, Cymoxanil, Difenokonazol, Dimethomorph, Penkonazol, Proguinazid, Piriofenon ve Tebukonazol) tespit edilmiş olup, bu maddelerden Dimethomorph'un AB tarafından belirlenen limitin 420 kat üzerinde olduğu belirtilmiştir. Bu durum, ihraç ürünlerimizin uluslararası pazarlardaki güvenilirliği açısından ciddi endişeler doğurmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Hollanda tarafından iade edilen salamura asma yaprakları ile ilgili olarak Bakanlığınız tarafından bir inceleme başlatılmış mıdır? Başlatıldıysa, sonuçları nelerdir?
Türkiye'den ihraç edilen tarım ürünlerinde pestisit kalıntısı denetimleri nasıl yapılmaktadır? Bu denetimlerin sıklığı ve kapsamı nedir?
AB tarafından belirlenen limitlerin çok üzerinde pestisit içeren ürünlerin ihraç edilmesini önlemek amacıyla ne gibi tedbirler alınmaktadır?
Sonbiryıl içinde Türkiye'den ihraç edilip geri gönderilen tarım ürünlerine ilişkin istatistik bilgileri nelerdir (hangi ünü hangi miktarlarda hangi ülke tarafından hangi gerekçelerle geri gönderilmiştir) * i
AMAN U
Pestisit kullanımını azaltmaya yönelik çiftçilere yönelik bilinçlendirme ve eğitim faaliyetleri yürütülmekte midir? Bu konuda hangi destek ve teşvik mekanizmaları devreye sokulmuştur?
Pestisitlerin denetimi ve kullanımına yönelik mevzuatta herhangi bir değişiklik yapılması planlanmakta mıdır?
Avrupa Birliği standartlarına uyum sağlamak ve ihracatta yaşanan sorunları önlemek için Bakanlığınızın yürüttüğü veya planladığı kısa vadede uygulanacak çalışmalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu ve ilgili Yönetmelikler, Avrupa Birliği (AB) mevzuatına uyumlu olarak hazırlanmış ve yürürlüğe konmuştur. Denetim ve kontrol mekanizmaları AB standartlarındadır. Gıda işletmelerine yönelik risk esaslı denetim sistemi geliştirilmiş ve uygulanmaktadır.
Ülkemizde toplam 41 gıda kontrol laboratuvar müdürlüğü bulunmaktadır. Bunlardan 40'ı uluslararası standartlara uygun şekilde akredite edilmiş durumdadır. Bu laboratuvarlar, gıda güvenliği analizlerini doğru ve güvenilir bir şekilde yapmak için onaylanmış yöntemler kullanmaktadır. AB standartlarına uygun testlerin yapılabilmesi için laboratuvar altyapısı sürekli olarak modernize edilmektedir.
Bakanlığımız tarafından taze meyve ve sebzede tarladan sofraya güvenilir gıdayı temin etmek amacıyla hasat öncesi ve sonrasında, piyasaya arz edilmiş ürünlerde pestisit kalıntı kontrolüne ilişkin yıllık gıda numune alma planı ve bitkisel ürünler denetim programı uygulanmaktadır.
Bakanlığımızca uluslararası standartlar doğrultusunda pestisit kullanımına altermatif yöntemlerin kullanılması, çevre dostu mücadele yöntemlerinin yaygınlaştırılması amacıyla Entegre Zararlı Yönetimi (İPM), Entegre ve Kontrollü Ürün Yönetimi (EKÜY) projeleri teşvik ve tavsiye edilmekte olup, bu yönde eğitim, proje ve kontrol faaliyetleri yürütülmektedir. Pestisit kullanımına alternatif yöntemlerden biyolojik ve biyoteknik mücadele yöntemlerini kullanan üreticilere destekleme ödemesi yapılmaktadır.
Denetim ve kontrollerde "Türk Gıda Kodeksi Pestisitlerin Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliği"nde belirtilen maksimum kalıntı limitlerinin üzerinde pestisit kalıntısı çıkması ya da tavsiye dışı pestisit kullanımının tespit edilmesi durumunda ürünler imha edilmekte veya uygunluk sağlanana kadar hasat geciktirilmektedir.
Ülkemiz mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler nedeniyle gıda işletmesine ve birincil üreticiye 5996 sayılı "Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu" kapsamında yasal işlem uygulanmaktadır.
Ülkemizde AB uyum çerçevesinde çevre ve insan sağlığı açısından olumsuz etkileri tespit edilen 223 aktif madde yasaklanmıştır.
Ülkemizden ihraç edilen ürünler çeşitli sebeplerle geri dönebilmektedir. Bu ürünler; e Alıcı-satıcı arasındaki ticari anlaşmazlık (fiyat, teslim süresi, kalite (1. sınıf/2. sınıf) vb.) e Ürünlerin uygunsuz veya uzun süreli nakliye koşullarında kalitesinin bozulması ve e Alıcıülkenin yetkili otoritesi tarafından yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen belge eksiklikleri (sertifika eksikliği, etiket uyumsuzluğu, ticari belgelerde eksiklik), mevzuat olumsuzlukları (gıda/yem/hayvan sağlığı/bitki sağlığı) gibi nedenlerle iade edilebilmektedir.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 90100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Yapılan resmi kontroller sonucunda, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
AB üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir.
RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır. Ülkemiz menşeli ürünler hakkında da zaman zaman RASFF üzerinden bildirim alınabilmektedir. Her bir RASFF bildirimi için ayrı ayrı izlenebilirlik denetimleri gerçekleştirilmektedir. Bildirime konu ürünün birincil üreticisi tespit edilmekte ve ilgili birimlerimiz tarafından üreticiye yönelik gerekli eğitimler verilmektedir. Bakanlığımızca yapılan çalışmalar ve alınan önlemler AB Komisyona düzenli olarak iletilmektedir. Bildirim alan ihracatçı ve bildirime konu ürüne yönelik resmi kontroller de artırılmaktadır.
Bakanlığımızca yürütülen çalışmalar sonucunda RASFF bildirim sayısında son 3 yılda "054 düşüş sağlanmıştır.
Pestisit kalıntısı riski görülen ürünlerde 2022-2027 yıllarını kapsayan Kalıntı Eylem Planı uygulamaya konulmuştur. Eylem planı kapsamında kurumsal kapasitenin artırılması, teknik personellerin eğitilmesi, Bakanlık ve il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince yürütülen faaliyetlerle üretici farkındalığının artırılması ve kalıntının önlenmesi amacıyla çalışmalar yürütülmektedir. Ticaret Borsaları, İhracatçı Birlikleri, Ziraat Odaları, TARİŞ, Tarım Kredi Kooperatifleri, bölgesel kalkınma ajansları, yerel idare müdürlükleri gibi kuruluşlarla teknik ve bütçe desteği ile iş birliği halinde çalışmalar yapılmaktadır.
Bakanlığımızca pestisitlerin kullanımı ve kontrolüne yönelik yeni mevzuat hazırlığı çalışmaları yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan