Gelir eşitsizliğinin azaltılması için yapılan çalışmalara ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99. maddeleri uyarınca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından, öngörülen yasal süresi içinde cevaplanması konusunda gereğini bilginize sunarım. di LENK Diyarbakır Milletvekili

Bilindiği üzere, 2025 yılının ilk üç ayında, milyonlarca emekçinin maaşı yüksek enflasyon karşısında ciddi biçimde bir reel değer kaybetti. Net 22.104 TL olan asgari ücret, üç ay içinde 2.224 TL eridi ve reel olarak 19.881 TL seviyesine geriledi. Bu kayıp yalnızca asgari ücretle sınırlı kalmadı. Asgari ücretin 1,5 katı ücret alan bir işçinin kaybının 3.159 TL, 40.700 TL gelir elde eden bir çalışanın kaybının ise 4.094 TL olarak gerçekleştiği hesaplandı. En düşük memur maaşındaki kayıp 6.215 TLye, en düşük emekli aylığındaki kayıpsa 1.456 TI"ye ulaştı.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

DİSK-ARın verilerine göre, 2025'in ilk çeyreğinde işçi ücretlerinde 75,6 milyar TL, memur maaşlarında 28,1 milyar TL, emekli aylıklarında ise 30,6 milyar TL olmak üzere toplamda 134,2 milyar TLlik bir gelir kaybı meydana geldi.

İstanbul Planlama Ajansı'nın verilerine göre, gelir eşitsizliğini ölçen Gini Katsayısı 2014 yılında 0,379 iken 2024"te 0,418'e yükseldi. Bu artış, Türkiye'de zengin ile yoksul arasındaki uçurumun her geçen yıl derinleştiğini ve adil gelir dağılımından hızla uzaklaşıldığını gösteriyor.

Mevcut tablo, emeğiyle geçinen yurttaşlar için yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda insani bir krize dönüşmüş durumdadır. Mesele yalnızca satın alma gücünün azalması değil yurttaşların onurlu bir yaşam sürdürebilme hakkıdır. Bu doğrultuda, yurttaşların iktidar partisinden beklentisi açıktır: Emek korunmalı, alım gücü artırılmalı ve Temmuz 2025 te asgari ücrete acilen ara zam yapılmalıdır. Asgari ücretin, yüksek enflasyon koşullarında üç ayda bir artırılması zorunludur. Ancak bu adımlar tek başına yeterli değildir. Asgari ücretlilerin yanı sıra memurlar, emekliler ve tüm sabit gelirli çalışanları kapsayan telafi edici adımlar da ivedilikle hayata geçirilmelidir. Zira yüksek enflasyon karşısında bu grupların tamamının maaşı reel değerini yitirmiştir.

Hayat pahalılığı karşısında dar ve sabit gelirli yurttaşların her geçen gün daha fazla ezildiği bu koşullarda mevcut durum sürdürülebilir değildir. Bu nedenle vergi sistemi de, az kazanandan az, çok kazanandan çok vergi ilkesi çerçevesinde; gelir adaletini gözeten, adil ve yeniden dağıtımcı bir yaklaşımla yeniden düzenlenmelidir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınız, 2025 yılının ilk üç ayında yaşanan ciddi reel gelir kaybının tespitine yönelik herhangi bir çalışma yürütmüş müdür?

2. Temmuz 2025'te asgari ücrete ara zam yapılmasına yönelik bir çalışmanız var mıdır? Ayrıca asgari ücretin alım gücüne göre yeniden belirlenmesini sağlayacak yapısal bir hesaplama modeli oluşturulması yönünde bir düzenleme planlamakta mısınız?

3. Vergi dilimlerinin yıl içinde sabit ücretlilerin net gelirini düşürmesi nedeniyle, bu kesimlerin alım gücünü koruyacak adil bir gelir vergisi sistemine geçilmesine yönelik bir reform çalışmanız var mıdır?

4. Gelir eşitsizliğinin Gini katsayısına da yansıdığı dikkate alındığında, Türkiye'de adil bir gelir dağılımı ve ücret politikası sağlamak amacıyla kısa, orta ve uzun vadede öngördüğünüz yapısal önlemler nelerdir?

5. 2025 yılı içerisinde, işverenlere sağlanan vergi muafiyetleri ve teşviklerin toplam tutarı nedir? Aynı dönemde emekçilere doğrudan gelir artırıcı hangi kalemlerde destek verilmiştir? Bu iki kalem arasındaki fark nedir?