Roman vatandaşların dillerinin seçmeli ders olarak okutulması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Dindar (DEM Parti), 9 Nisan 2025 tarihinde 7/26571 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 17 Haziran 2025).
Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Roman vatandaşların dillerinin seçmeli ders olarak okutulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26571, 9 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26571-roman-vatandaslarin-dillerinin-secmeli-ders-olarak-okutulmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b864ecc4-1a58-4b88-91c2-01961fc97bb2
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 69 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 63 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 08.04.2025 N ,
Mahmut DİNDAR Van Milletvekili
1990 yılında Polonya'da toplanan 4. Dünya Roman Kongresi'nde, 7-12 Nisan 1971 tarihlerinde Londra"da toplanan 1. Dünya Roman Kongresi onuruna alınan kararla "8 Nisan Dünya Romanlar Günü" olarak kutlanmaya başlanmıştır. O gün dünyanın farklı yerlerinden bir araya gelen Romanların Kongre'de ele aldıkları gündemlerden birisi Romanes ve bir Roman dili ansiklopedisi idi. Fakat Romanes bugün kaybolma tehlikesi altında olan diller arasında yer almaktadır. Türkiye'de Romanes, Domari dillerinin konuşulduğu bölgeler varken; bu diller gündelik yaşamda görünür değildir ve gelişebilecekleri alanlar yoktur. Bir toplumun dilinin canlı kalması ve konuşulmaya devam edilmesi kültürün ve tarihin en önemli unsurlarındandır. Bu nedenle Roman grupları olarak bilinen Rom, Dom ve Lomların dillerinin (Romanes, Domari, Lomavren) geliştirilmesi için alanların ve kurumların oluşturulması, dillerin tanınması/kabul edilmesi ve görünürlüğünün sağlanması, kaybolma tehlikesi altında olan Roman dilini canlandırması anlamında çok önemli bir adım olacaktır.
Ortaokul 5, 6, 7 ve 8. sınıfların müfredatında "Yaşayan Diller ve Lehçeler" olarak seçmeli dersler yer almaktadır. Bu bağlamda Romanlar; dillerinin (Romanes, Domari, Lomavren) "Yaşayan Diller ve Lehçeler? kapsamına eklenmesini talep etmektedir. Ayrıca Üniversitelerde Roman dillerine yönelik çalışmaların yürütüldüğü bölümlerin/enstitülerin açılması; Romanes, Domari ve Lomavren'in geliştirilebileceği kurumların, mekanizmaların oluşturulması Romanların talepleri arasında yer almaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye'de konuşulan kaç farklı dil mevcuttur? Söz konüsü "dillerin korunması amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?
S | 24571
"Yaşayan Diller ve Lehçeler?" kapsamında öğrencilerin seçebileceği bir ders olarak Roman Dilleri'nin seçilebilmesi amacıyla bir çalışma planlanmakta mıdır? Bu kapsamda atanan veya atanacak öğretmen sayısı kaçtır?
Örgün ve yaygın eğitim kapsamında son 2020-2025 yılları içerisinde Roman Dillerine yönelik açılan kurs ve katılan kursiyer sayısı kaçtır?
Romanlarda ilk, orta, lise ve yüksek eğitime katılım oranları nedir? Okul terk ve devam edememe oranlarının düşürülmesi amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir?
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının Roman dillerinin yaşayan diller bağlamında değerlendirilmesi amacı ile yürüttüğü bir çalışma var mıdır?
Üniversitelerde Roman dilleri üzerine çalışmaların yürütüldüğü bölümlerin ve yüksek lisans programlarının açılması için çalışmalarınız olacak mıdır? n Romanlara yönelik ayrımcılığın önlenmesi amacıyla müfredat kapsamında yürütülen çalışmalar nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 23/04/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1616247 sayılı yazınız. ©) 02/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1621124 sayılı yazınız.
ç) 06/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1623946 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Van Milletvekili Mahmut DİNDAR"ın 7126571, Ankara Milletvekili Adnan BEKER"in 7/26927, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7126929, Kayseri Milletvekili Aşkın GENÇ"in 7/26930, Ankara Milletvekili Deniz DEMİR"in 7/26931 ve 7127349, Giresun Milletvekili Elvan IŞIK GEZMİŞ'in 7/26935 ve 7121493, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/26937, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN"ın 7/27352, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/27355 ile Ankara Milletvekili Semra DİNÇER"in 7/27360 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek*te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
26511 GK 179
3 | 7(21349 o & 1Ja.922 GK 74193157 OK 15 1/0155 GK 092
26929 -2b931 GK 19 7/20935 ek yap 1/26913 ak vw
?J07140 GK BL €-posta: sgb(Omeb.gov.tr Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN ; Strateji Geliştirme Başkanlığı YUzYıLı x|24211 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
İlköğretim Kurumları (İlkokul ve Ortaokul) Haftalık Ders Çizelgesi ile 25.06.2024 tarihli ve 23 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile uygun bulunan İmam Hatip Ortaokulu Haftalık Ders Çizelgesi'nde yaşayan diller ve lehçeler dersine ilişkin öğretim programları, Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim öğretim kurumlarında Talim ve Terbiye Kurulunun ilgili kararları doğrultusunda 2012-2013 eğitim öğretim yılından itibaren uygulanmaktadır.
Roman dillerinin "yaşayan diller ve lehçeler" dersi kapsamında okutulmasına yönelik Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığına sunulmuş bir öğretim programı teklifi bulunmamaktadır.
Disiplinler özelinde geliştirilen öğretim programlarının çerçevesini belirleyen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Ortak Metni'nde; ötekileştirici veya ayrıştırıcı tutumları önleyen; hak ve özgürlükleri, eşitliği, etik davranmayı, hakkaniyeti, ön yargısızlığı, ölçülülüğü ve liyakati kapsayan "adalet" değeri; sosyal ilişkilerde duyarlılık göstermeyi, dayanışma içinde olmayı; etkili iletişimle sevgi, saygı ve güvene dayalı ilişkiler kurmayı; nitelikli vakit geçirmeyi ve evrensel bağ kurmayı, toplumsal ve kişisel haklara saygı göstermeyi ele alan "dostluk", "saygı" ve "özgürlük" değerleri özel olarak yer almaktadır.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı uhdesinde yürütülen Roman Vatandaşlara Yönelik Strateji Belgesi (2023-2030) ve 1 Aşama Eylem Planı (2023-2025) kapsamında Roman mahallelerinde bulunan okullardaki öğrencilere yönelik çalışmalar, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun "Genellik ve eşitlik" başlıklı 4, maddesinde yer alan "Eğitim kurumları dil, ırk, cinsiyet, engellilik ve din ayrımı gözetilmeksizin herkese açıktır. Eğitimde hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. " hükmü uyarınca yürütülmektedir. Söz konusu çalışmalar kapsamında; Roman çocukların eğitime erişimlerinin sağlanması için okul öncesinden başlayarak ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim düzeyinde kapsamlı çalışmalar yapılmaktadır: e Eğitimde temel beceri düzeyinin altında bulunan Roman çocuklara çeşitli telafi ve yetiştirme programları uygulanmıştır. e Sosyal aktivitelere katılımın sağlanması amacıyla destek verilmektedir. e İlkokul ve ortaokulda okula erişim ve devam konusunda günlük devam ve erişim bilgileri, iller ve okul düzeyinde takip edilmektedir. Roman vatandaşlarımızın yoğun olarak yaşadığı bölgelerde okula devamın artırılması için e-Okul sisteminden devam takip yapılmaktadır. Devamsızlık oranının yüksek olduğu illerde, bu durumun nedenleri belirlenerek çözüm önerileri geliştirilmektedir. Bu süreçte okula devam edemeyen çocuk sayısında iyileşme görülmüştür. e Devam sorunu yaşayan öğrencilerin velileri ile iletişime geçilerek devamsızlığın nedenleri, devamın sağlanması için yapılacaklar ve alınacak önlemler belirlenmektedir.
• Okul öncesinden başlayarak okula erişim ve devam desteklenmektedir. e Roman vatandaşlarımızın yoğun olarak yaşadığı bölgelerde başta, eğitime yönelik burs vb. imkânlar konusunda valilikler, okul yönetimi ve rehberlik servisi aracılığı ile duyurular yapılmaktadır. e Eğitimde temel beceri düzeyinin altında bulunan Roman çocuklara çeşitli telafi ve yetiştirme programları uygulanmaktadır. Destekleme ve Yetiştirme Kurslarından isteyen tüm öğrencilerimiz faydalandırılmaktadır.
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI , ağam
Roman vatandaşların yoğun olduğu illerde Roman öğrencilerin okulda öğrendikleri becerileri gerçek hayatta uygulayabilmeleri için staj ve iş deneyimi imkânları sunulması, onlara mesleki eğitim ve beceri geliştirme programlarının sunulması, yerel yönetimlerle ve Roman topluluğuna yönelik çalışan sivil toplum kuruluşları ile iş birliği yapılması, başarı düzeyi düşük olan Roman öğrenciler için ek dersler, yaz okulları veya özel eğitim programları sunulması, Roman öğrenciler için akran desteği veya mentörlük programları geliştirilmesi, dil konusunda zorluk yaşayan Roman öğrenciler için okullarda dil desteği programları açılması gibi çalışmalar yürütülmüştür,
Roman çocuklarının okulu terk etmesini önlemek amacıyla söz konusu strateji belgesi ve eylem planı kapsamında 2024 yılının Eylül ayında mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören Roman öğrencilerin devamsızlık durumu, okul terkinin sebepleri ve yapılan çalışmaları incelemek amacıyla rapor hazırlanmıştır.
Yapılan değerlendirmeler sonucu mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören Roman öğrencilerin okul terkinin önlenmesi amacıyla:
"e İhtiyaç sahibi Roman öğrenciler için burs, kırtasiye yardımı, yemek ve ulaşım desteği verilmesi,
"e Okul terki ve devamsızlık eğilimlerini erken fark edebilmek için öğrencilerin devamsızlıklarının yakından izlenmesi, se Öğrencilerin sosyal uyum sorunları ve ayrımcılık deneyimleri ile başa çıkabilmesi için okullarda rehberlik hizmetlerinin artırılması, e Başta travma yaşayan öğrenciler olmak üzere ihtiyaç duyan öğrenciler için psikolojik destek sağlanması, e Ailelerle sürekli iletişim halinde olan, düzenli ev ziyaretleri yapan okul rehber öğretmenleri ve müdürler aracılığıyla okul-aile iş birliği güçlendirilmesi,
"e Ailelere eğitim ve çocuk gelişimi konusunda bilinçlendirici programlar uygulanması, e Öğrencilerin kültürüne ve kimliğine karşı ayrımcılık karşıtı ve kültürel duyarlılığı yüksek bir eğitim ortamı oluşturulmasına ilişkin çalışmalar yürütülmüştür.
Bununla birlikte mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören Roman öğrencilerin okula devam oranı artırmak amacıyla öğrencilere yönelik çok sayıda sosyal etkinlik düzenlenmiştir.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 26405 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı (o :E-57802651-610-26405 Konu : Soru Önergeleri - 7/26571
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA ——
İlgi o : a) 16.04.2025 tarihli ve E-32661919-610-130691173 sayılı yazıniz.
b) Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığının 22.04.2025 tarihli v. yazısı. d
e) Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Daireşi Başkdtilığının 29.04.2025 tarihli ve E-14071587-610-27810 sayılı yazısı.
Van Milletvekili Mahmut DİNDAR tarafından V n /7/26571 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz z Başkanlığınca incelenmiştir. / olduğu bilgiler ekte sunulmaktadır.
Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU Başkan Vekili
1. İlgi (b) yazı (1 Sayfa)
2. İlgi (c) yazı (1 Sayfa)
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Veri Yönetimi İzleme ve Değerlendirme Dairesi Başkanlığı
Sayı o :E-14071587-610-27810
Konu : Soru Önergeleri
İlgi yazınızda, Van Milletvekili Mahmut DİNDAR tarafin yazılı soru önergesi gönderilerek bilgi verilmesi istenmektedi maddesine verilen cevap aşağıda yer almaktadır.
4. Ders devam, takip çizelgelerinde öğrenci yapılmamaktadır.
Zin etnik kökenine ilişkin ayrım
Dr. Abdullah Önder TÜRKOĞLU di Daire Başkanı
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Eğitim-Öğretim Dairesi Başkanlığı
Sayı (o :E-75850160-610-25817 Konu : Soru Önergeleri-7/26571
STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞ
Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde Roman Kültürü | V
Adnan Menderes Üniversitesi bünyesinde Romanlar Uygulam 2547 sayılı Kanun'un 7/d-2 maddesi hükmü uyarınca yükseköğretim kurumları içinde bölüm, anabilim ve anasanat dalları ile uygulama ve aştirma merkezi açılması, birleştirilmesi veya kapatılmasına; konservatuvar, meslek yüksekokul "destek, hazırlık okul veya birimleri kurulmasına doğrudan veya üniversitelerden gelecek öneriler üzerine karar verilmektedir. Bilgilerinize arz ederim.
Sibel İRKEY Daire Başkanı Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalamıştır.