Yaşayan diller ve lehçeler seçmeli dersi kapsamında okutulan dillerle ilgili çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Karaman (Yeni Yol), 24 Aralık 2025 tarihinde 7/38292 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 4 Şubat 2026).
Mehmet Karaman (Yeni Yol, Samsun). “Yaşayan diller ve lehçeler seçmeli dersi kapsamında okutulan dillerle ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38292, 24 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38292-yasayan-diller-ve-lehceler-secmeli-dersi-kapsaminda-okutulan-dillerle-ilgili-cesitli-veril (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa128a4b-bdec-4cfb-bfb5-019b55cb13b0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Prof.Dr.Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Anadilini öğrenme ve kullanma hakkı, insan onurunun ve kültürel varlığın doğal bir uzantısıdır. Bununla birlikte, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 3'üncü ve 42'nci maddeleri uyarınca resmi dil Türkçe olup, eğitim ve öğretim dili de Türkçedir. Bu anayasal çerçeve içerisinde; anadilini öğrenmeye yönelik uygulamalar, özel öğretim faaliyetleri ve seçmeli dersler yoluyla mümkün kılınmıştır.
Öte yandan, 2012 yılından itibaren Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ortaokul ve liselerde "Yaşayan Diller ve Lehçeler" başlığı altında Kürtçe, Lazca, Gürcüce, Arnavutça ve Boşnakça gibi derslerin seçmeli olarak okutulmasına imkân tanınmış; aynı dönemde Kur'an-ı Kerim ve Hz. Peygamberimizin Hayatı dersleri de isteğe bağlı seçmeli dersler arasına alınmıştır. Ancak gerek özel öğretim alanında anadil öğrenimine ilişkin uygulamalar, gerekse örgün eğitimde seçmeli derslere ilişkin sayısal veriler, kamuoyu ve TBMM ile düzenli, şeffaf ve karşılaştırmalı biçimde paylaşılmamaktadır. Bu durum, sağlıklı bir değerlendirme yapılmasını güçleştirmekte; tartışmaların veri yerine algı üzerinden yürütülmesine yol açmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu kapsamda, Milli Eğitim Bakanlığı'nın uygulamalarının şeffaflık, hesap verebilirlik ve anayasal sınırlar çerçevesinde değerlendirilmesi amacıyla aşağıdaki soruların cevaplandırılması zaruri görülmüştür.
Buna istinaden;
1, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, Türkçeden başka bir anadili bulunan vatandaşların kendi dillerini öğrenmelerine yönelik olarak, 2923 sayılı Kanun ve Özel Öğretim Kurumları mevzuatı çerçevesinde izin verilen özel kurs sayısı kaçtır? Bu kursların iller itibarıyla dağılımı, kuruluş izin tarihleri, bugüne kadar kayıt yaptıran öğrenci sayıları ve sertifika alan kişi sayıları ayrı ayrı kaçtır?
0312 420 6249 E EE HE ETİ | TBMM Adres: Halkla İlişkiler Binası Rİ BöRRE e ni il EE ER Bakanlıklar/ANKARA 3. Kat No: F306 İponool a EE
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
SORULAR
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından, Türkçeden başka bir dilde eğitim-öğretim faaliyeti yürütmek amacıyla, özel öğretim mevzuatı kapsamında izin verilen özel okul bulunmakta mıdır? Bulunması hâlinde; bu okullar hangi illerde faaliyet göstermektedir, hangi tarihlerde izin almıştır, bugüne kadar bu okullara devam eden ve mezun olan öğrenci sayıları kaçtır?
2012 yılından bu yana ortaokul ve liselerde "Yaşayan Diller ve Lehçeler" başlığı altında okutulan seçmeli dersler kapsamında;
• Kürtçe,
• Lazca,
• Gürcüce,
• Arnavutça,
• Boşnakça derslerini yıllar ve iller itibarıyla seçen öğrenci sayıları kaçtır? Bu derslerin her biri için öğretmen sayıları ve derslerin fiilen açılabildiği okul sayıları nedir?
2012 yılından itibaren ortaokul ve liselerde seçmeli olarak okutulan Kur'an-ı Kerim ve Hz. Peygamberimizin Hayatı derslerini, iller ve yıllar itibarıyla seçen öğrenci sayıları kaçtır? Bu derslere ilişkin olarak öğretmen ihtiyacının nasıl karşılandığı, derslerin açılmadığı okulların bulunup bulunmadığı ve talep olmasına rağmen ders açılamayan yerler olup olmadığı hususunda Bakanlığınızın tespitleri nelerdir?
0312 420 6249 Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat No: F306
TEE TBMM EBE il il Il LİR DE Bakanlıklar/ANKARA
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 07/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1772581 sayılı yazınız.
c) 08/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1774040 sayılı yazınız.
ç) 12/01/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1775572 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Mardin Milletvekili Beritan GÜNEŞ ALTIN'ın 7/38197, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/38198, Iğdır Milletvekili Yılmaz HUN'un 7/38199 ve 7/38466, Samsun Milletvekili Mehmet KARAMAN'ın 7/38292, Ardahan Milletvekili Özgür Erdem İNCESU'nun 7/38298, Aydın Milletvekili Evrim KARAKOZ'un 7/38371, Mersin Milletvekili Talat DİNÇER'in 7/38459, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/38464 ile Van Milletvekili Gülcan KAÇMAZ SAYYİĞİT'in 7/38467 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
#138142 - 99
/ suf TEKİN Milli Eğitim Bakanı
FJağ466-7İ
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
A NN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 10 EĞİTİMİN "OLE ii Gelisti 5 YÜZYILI A v Strateji Geliştirme Başkanlığı Do4
• #İ38240 6G.k.8O YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Bakanlığımıza bağlı özel öğretim kurumları sistemine kayıtlı 4 Kürtçe ve 2 Boşnakça kurs programı bulunmakta olup söz konusu programı yürüten kurslara ilişkin iş ve işlemler 2016 yılından beri takip edilmekle birlikte hâlihazırda aktif kursiyer bulunmadığı gibi hiçbir kursiyerin de sistemlerimizde sertifika kaydı bulunmamaktadır.
5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamında yalnızca milletlerarası okullar kendi dillerinde eğitim verebilmekte olup bu kapsamda 23.12.1987 ve 25.07.2024 tarihleri arasında Türkiye genelinde 123 okul açılmıştır.
Seçmeli derslerin belirlenmesi ve seçimine yönelik iş ve işlemler Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin "Ders seçimi" başlıklı 2, 3 ve 4. maddelerinde yer alan "(2Değ: 1/7/2015-29403 RG) Ders seçimi okulun imkânlarına bağlı olarak veli, sınıf rehber öğretmeni ve rehberlik öğretmeninin bilgisi dâhilinde öğrenci tarafından ikinci dönemin ilk haftasında yapılır ve e-Okul sistemine işlenir. Grup oluşturulamadığı için açılamayan dersler okul yönetimince ilan edilir. Bu dersleri seçen öğrenciler tercihleri doğrultusunda açılan seçmeli derslere yönlendirilir. Süresi içerisinde ders seçimi yapmayan öğrencilerin dersleri, okul yönetimince belirlenir. (3) 9 uncu sınıfa yeni başlayan öğrencilerin ders seçimleri ile seçilen derslerde değişiklik yapılmasına ilişkin işlemler ders yılının ilk haftası içinde yapılır. (4) (Değ: 1/7/2015-29403 RG) Seçmeli ders en az 10 öğrencinin talebi doğrultusunda öğretime açılır. Ders yılı içerisinde öğrenci sayısı azalsa bile o dersin okutulmasına devam edilir. Ortak derslerde ise sınıf bütünlüğü esastır. Özel öğretim kurumları ile resmi özel eğitim kurumları ve özel eğitim sınıflarında bu şartlar aranmaz. (3) (Değ: 13/09/2014-29118 RG) Yeterli talebin olmamasından dolayı açılamayan seçimlik dersler milli eğitim müdürlüklerinin onayına bağlı olarak merkezi bir okul/okullarda açılabilir ve farklı okul öğrencilerinin kayıtları okullarında kalmak üzere seçimlik dersleri bu okul/okullarda almaları sağlanabilir. " hükümleri ile Bakanlığımız Temel Eğitim Genel Müdürlüğünce yayımlanan 31.08.2012 tarihli ve 12668 sayılı Genelge hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Yaşayan diller ve lehçeler dersini son beş yılda tercih eden öğrenci sayısı aşağıdaki şekildedir:
2021-2022 eğitim-öğretim yılı-21.143 öğrenci
2022-2023 eğitim-öğretim yılı-27.661 öğrenci
2023-2024 eğitim-öğretim yılı-25.285 öğrenci
2024-2025 eğitim-öğretim yılı-31.279 öğrenci
2025-2026 eğitim-öğretim yılı-37.268 öğrenci
Peygamberimizin hayatı dersini son beş yılda tercih eden öğrenci sayısı aşağıdaki şekildedir:
2021-2022 eğitim-öğretim yılı-629.336 öğrenci
2022-2023 eğitim-öğretim yılı-632.000 öğrenci
2023-2024 eğitim-öğretim yılı-787.034 öğrenci
2024-2025 eğitim-öğretim yılı-781.598 öğrenci
2025-2026 eğitim-öğretim yılı-724.637 öğrenci
Kur'an-ı Kerim dersini son beş yılda tercih eden öğrenci sayısı aşağıdaki şekildedir:
2021-2022 eğitim-öğretim yılı-642.617 öğrenci
2022-2023 eğitim-öğretim yılı-613.423 öğrenci
2023-2024 eğitim-öğretim yılı-588.893 öğrenci
2024-2025 eğitim-öğretim yılı-540.136 öğrenci
2025-2026 eğitim-öğretim yılı-508.679 öğrenci