Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesine ilişkin
Kaynak göster
Ediz Ün (CHP), 15 Nisan 2025 tarihinde 7/26951 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 13 Ağustos 2025).
Ediz Ün (CHP, Edirne). “Ülke genelinde yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/26951, 15 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-26951-ulke-genelinde-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmes (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6777edcb-a63f-4aa6-9d31-019639cf865a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 120 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın ' Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmaâsını, Anayasanın 98 ve içtüzüğün 96'ıncı maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim ime Milletvekili
2025 üretim sezonunda: ülkemiz genelinde yaşanan iklimsel olumsuzluklar, tarımsal üretimi ciddi şekilde: etkilemektedir: Özellikle 10-12 Nisan 2025 tarihleri arasında gerçekleşen şiddetli zirai don, birçok bölgede tarımsal ürünlere büyük zarar vermiştir. Bu olaydan özellikle meyve üretimi yapılan bölgeler gikilenmiş; ilk belirlemelere göre 36 ilde çeşitli ürünlerde üretim kayıpları yaşanmıştır.
İklim değişikliğine bağlı olarak artan ekstrem hava olayları, tarım sektörünü her geçen yıl daha fazla tehdit etmekte; çiftçilerin gelir kaybı, üretimde sürdürülebilirliği riske atmaktadır. Bu bağlamda Tarım ve Orman Bakanlığı" nın konuya ilişkin tespit, destek ve planlamalarının kamuoyuyla paylaşılması büyük önem taşımaktadır. Bu Bağlamda;
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2025 yılı üretim sezonunda zirai don olayından etkilenen il sayısı kaçtır? -Bu illerde zirai don nedeniyle zarar gören tarım arazisi miktarı ne kadardır? . İL bazında, zarar gören'çiftçi sayısı nedir?
Zirai don nedeniyle zarar gören tarımsal ürünler nelerdir?
Ürün bazında üretim kaybı oranları ve tahmini ekonomik kayıplar ne kadardır? Tarım ve Orman Bakânlığı, 2021 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle çiftçilere sağladığı destek modeline benzer şekilde, bu yıl zirai dondan zarar gören üreticiler için bir destekleme programı uygulamayı planlamakta mıdır?
SORULAR
Planlanıyorsa, bu destek ödemeleri ne zaman yapılacaktır?
TARSİM (Tarım Sigortaları Havuzu) kapsamında:
Ziraidondan etkilenen ve TARSİM'e sigortalı çiftçi sayısı illere göre kaçtır? 10. Ürün bazında tespit edilen hasar oranları nelerdir?
Sigortalı üreticilere yapılması öngörülen toplam hasar tazminatı miktarı ne kadardır?
• 12. Hasar ödemeleri'için belirlenmiş bir takvim var mıdır?
Tarım ve Orman Bakanlığı, yaşanan bu doğal afet sonrası Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan i ek tarımsal destek bütçesi talebinde bulunacak mıdır?
14, Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025 yılı tarımsal destekleme ödemeleinin olağan takvimden önce yapılması i içini bir çalışma yürütmekte midir?
Böyle bir planlama söz konusuysa, erken.destekleme ödemelerine ilişkin program kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Zirai donun etkilediği bölgelerde, tekrar üretime devam edebilmek için çiftçilere yönelik © tohum, fide; gübre gibi girdi destekleri sağlanması planlanmakta mıdır? "17. Zarar gören bölgelerde Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan hasar tespit çalışmaları tamamlanmış mıdır?
Bu çalışmaların sonuçları kamuoyuyla ne zaman paylaşılacaktır?
Yaşanan zirai don olayı nedeniyle çiftçilerimizin bankalara ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının faizsiz olarak ertelenmesi için bir çalışmanız olacak mı? Olursa da izlenecek yol ve yöntemler nelerdir? i
.DBUpw Np
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde illilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında devlet prim desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 965 oranında "şehit yakını ve gazi indirimi", 905 oranında "peşin ödeme indirimi", 910 oranında "kadın çiftçi indirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 95 oranında "genç çiftçi indirimi" ve 905 oranında "engelli çiftçi indirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 9010 ila 9015 oranlarında ve tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise 9610 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9635i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren "025 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar "020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan