Bulgaristan'ın devlet şirketi ile yapılan doğal gaz tedarik anlaşmasına ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar Kaynak göster
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti), 10 Nisan 2025 tarihinde 7/27275 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 3 Haziran 2025).
Yüksel Selçuk Türkoğlu (İYİ Parti, Bursa). “Bulgaristan'ın devlet şirketi ile yapılan doğal gaz tedarik anlaşmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27275, 10 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27275-bulgaristan-in-devlet-sirketi-ile-yapilan-dogal-gaz-tedarik-anlasmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2d94cdfb-d97e-4d45-9564-019624803f24
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü
• nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. 09/04/2025
Türkiye ile Bulgaristan arasında Ocak 2023'te imzalanan 13 yıllık doğalgaz tedarik anlaşması kapsamında, Bulgaristan'ın devlet şirketi BULGARGAZ aracılığıyla BOTAŞ"tan yıllık 1,5 milyar metreküp doğal gaz temin etmesi ve günlük ortalama 1 milyon dolar ödeme yapması öngörülmüştür. Ancak 2024 yılının temmuz ayından bu yana BÜLGARGAZ"'IN BOTAŞ'a ödeme yapmadığı, borç miktarının 220 milyon Bulgar Levasına (yaklaşık 4 milyar TL) ulaştığı ve Bulgar şirketin iflas riskiyle karşı karşıya kaldığı, ulusal ve uluslararası medyada yer almaktadır. Aynı zamanda Bulgar hükümet yetkililerin, söz konusu sözleşmenin iptali ya da yeniden müzakeresi yönünde diplomatik girişimlerde bulunduğu anlaşılmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (12 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçevede:
SORU 1- Bulgaristan'ın devlet enerji şirketi BULGARGAZ"'IN, BOTAŞ'a olan toplam borç miktarı ne kadardır? Bu borcun hangi tarihler arasında biriktiği, hangi faturaları kapsadığı ve ödeme takvimine dair detaylı bilgiler nedir?
SORU 2- Söz konusu borç, BOTAŞ'ın kısa ve orta vadeli mali dengelerini, nakit akışını ve bütçe planlamasını ne ölçüde etkilemiştir? Bu durumun Türk enerji piyasasına veya BOTAŞ"ın diğer uluslararası yükümlülüklerine etkisi olmuş mudur?
SORU 3- BULGARGAZ tarafından yapılan doğalgaz alımlarının hangi kısmı "al ya da öde" hükmü kapsamında gerçekleşmiştir? Şirketin gazı fiilen alıp almadığına ilişkin veriler nelerdir?
SORU 4- Türkiye Cumhuriyeti adına imzalanan bu anlaşmada yer alan "al ya da öde" maddesi, hangi gerekçelere dayandırılarak kabul edilmiştir? Bulgar tarafının ödeme yapamaması veya gazı almaması halinde devreye girecek yaptırımlar veya teminat hükümleri var mıdır?
SORU 5- Anlaşma kapsamında herhangi bir teminat mektubu, banka garantisi veya risk teminatı alınmış mıdır? Alınmadıysa, taraf ülkenin ödeme yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda Türkiye'nin alacaklarını güvence altına alacak bir mekanizma mevcut mudur?
SORU 6- Bakanlığınız, Bulgaristan tarafından yapılan "anlaşmanın iptali veya yeniden müzakereye açılması" yönündeki çağrıları nasıl değerlendirmektedir? Bu yönde yürütülen resmi ya da gayri resmi diplomatik girişimler var mıdır?
SORU 8- Bulgaristan'ın, BOTAŞ ile olan doğalgaz tedarik sözleşmesine uymamasına karşın İsrail merkezli NewMed ve İngiliz-Hollanda ortaklığı Shell ile yeni doğalgaz keşif ve iş birliği anlaşmaları yapması, Bakanlığınızca nasıl yorumlanmaktadır?
SORU 9- Bakanlığınızın ya da BOTAŞ'ın, Bulgar tarafının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle uluslararası tahkim ya da başka bir hukuki sürece başvurma planı veya hazırlığı bulunmakta mıdır?
SORU 10- Türkiye'nin bu ve benzeri enerji ihracat anlaşmalarında karşılaşabileceği riskleri azaltmak adına; yeni düzenlemeler, sigorta mekanizmaları ya da teminat sistemleri geliştirilmesi yönünde bir çalışmanız var mıdır?
SORU 11- BOTAŞ, ödemeler durmasına rağmen neden gaz sevkiyatına devam etmektedir? Bu süreçte sevkiyatın durdurulması gündeme gelmiş midir? Bu konuda Bakanlık veya BOTAŞ tarafından alınmış herhangi bir idari karar var mıdır?
SORU 12- Bulgaristan'ın 13 yıllık anlaşmanın toplam yükümlülüğü olan yaklaşık 4 milyar Leva (76,7 milyar TL) değerindeki ödeme planını karşılaması mümkün görünmediği durumda, Türkiye'nin alacaklarını garanti altına almak için ne tür stratejiler planlanmaktadır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İlgi (o : 02/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1621124 sayılı yazınız.
Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun tarafıma tevcih ettiği 7/27275 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim. yi BAYRAKTAR " Bakan
/ TÜRKOĞLU'NUN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN | vo KR CEVAPLAR
Doğal gaz tedarik anlaşmaları ticari akitler olması sebebiyle bu anlaşmaların içerisinde ticari gizlilik hükümleri yer almaktadır. Yanı sıra 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunundaki "ficari gizliliği olan bilgiler Kurum hariç üçüncü taraflara açıklanamaz" ve "doğal gaz piyasasında faaliyet gösteren taraflar ticari yönden hassas bilgi ve belgeleri gizli tutmakla yükümlüdür" şeklindeki hükümler kapsamında alım-satım maliyeti bilgilerinin paylaşılması sözleşme ve mevzuat hükümlerine aykırı olduğundan, bu maliyetlere ilişkin bilgilerin paylaşılması mümkün değildir. Ayrıca anlaşmalar sona erdikten sonra da gizlilik hükümleri geçerliliğini muhafaza etmektedir.