ABD ile imzalanan LNG tedarik anlaşmasına ilişkin
İYİ Parti
Muhatap:
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan Bayraktar tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü 'nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim.
Türkiye, doğal gaz ihtiyacını boru gazı ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı yoluyla karşılamaktadır. Enerji arz güvenliği kadar, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması da büyük önem taşımaktadır. Kamuoyuna yansıyan resmî dış ticaret verilerine göre, Türkiye 2026 yılının ilk beş ayında Amerika Birleşik Devletleri'nden yaklaşık 305 milyar standart fit küp (scf) LNG ithal etmiş ve bunun karşılığında 2 milyar 667 milyon ABD Doları ödeme yapmıştır. Aynı değerlendirmelerde, söz konusu miktardaki LG'nin Katar veya Cezayir gibi alternatif tedarikçilerden temin edilmesi halinde maliyetin yaklaşık 1 milyar 467 milyon ABD Doları seviyesinde olacağı, dolayısıyla yalnızca beş aylık dönemde yaklaşık 1 milyar 200 milyon ABD Doları tutarında ilave maliyet oluştuğu ileri sürülmektedir. Öte yandan BOTAŞ'ın ABD'li enerji şirketleriyle uzun vadeli LNG tedarik anlaşmaları imzaladığı bilinmektedir. Enerji arz güvenliği, kaynak çeşitliliği, teslim süreleri ve jeopolitik riskler elbette ithalat politikalarında dikkate alınması gereken unsurlardır. Ancak kamuoyunda tartışmalara neden olan bu yüksek maliyet iddialarının tüm yönleriyle açıklığa kavuşturulması; söz konusu tercihlerin ekonomik, teknik ve stratejik gerekçelerinin kamuoyu ile paylaşılması şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin gereğidir. Bu kapsamda aşağıdaki soruların cevaplandırılması kamu yararı açısından önem arz etmektedir.
Dolayısıyla:
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Türkiye'nin 2026 yılının ilk beş ayında Amerika Birleşik Devletleri'nden ithal ettiği LNG miktarı tam olarak kaç milyar standart fit küptür (scf)? Bu ithalat karşılığında toplam ne kadar ödeme yapılmıştır?
SORU 2- Kamuoyuna yansıyan, ABD'den ithal edilen yaklaşık 305 milyar scf LNG için 2 milyar 667 milyon ABD Doları ödendiği yönündeki bilgiler doğru mudur? SORU 3- Aynı miktardaki LG'nin Katar, Cezayir veya diğer alternatif tedarikçilerden temin edilmesi halinde maliyetin yaklaşık 1 milyar 467 milyon ABD Doları olacağı ve yaklaşık 1 milyar 200 milyon ABD Doları fiyat farkı bulunduğu yönündeki hesaplamalar doğru mudur? Doğru değilse Bakanlığınızın hesaplaması nedir?
SORU 4- ABD'den LNG tedarikinde diğer tedarikçi ülkelere göre daha yüksek birim fiyat ödenmişse, bunun ekonomik, ticari, teknik veya stratejik gerekçeleri nelerdir? SORU 5- BOTAŞ ile ABD merkezli enerji şirketleri arasında imzalanan uzun vadeli LNG tedarik sözleşmelerinin süresi kaç yıldır? Bu sözleşmelerin toplam alım taahhüdü ve yaklaşık mali büyüklüğü nedir?
SORU 6- Söz konusu sözleşmeler imzalanmadan önce Katar, Cezayir, Nijerya ve diğer LNG ihracatçısı ülkelerden fiyat teklifleri alınmış mıdır? Alındıysa teklifler arasında nasıl bir maliyet analizi yapılmıştır?
SORU 7- Türkiye'nin LNG tedarikinde fiyat dışında hangi kriterler esas alınmaktadır? Bu kriterlerin her birinin karar sürecindeki ağırlığı nedir?
SORU 8- ABD'den yapılan LNG ithalatının, Türkiye'nin enerji maliyetlerine ve BOTAŞ'ın mali yapısına ilave bir yük oluşturduğu yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
SORU 9- Bakanlığınız, doğal gaz ithalatında maliyetlerin düşürülmesi amacıyla mevcut sözleşmelerin gözden geçirilmesi veya daha avantajlı tedarik kaynaklarına yönlenmesi konusunda herhangi bir çalışma yürütmekte midir?
SORU 10- Kamuoyunda ciddi tartışmalara neden olan bu fiyat farkı iddialarının açıklığa kavuşturulması amacıyla Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir maliyet analizi veya etki değerlendirme raporu bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? Adres: Halkla Ilişkiler Binası 6-kat No: E-611
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Bursa Milletvekili Sayın Yüksel Selçuk TÜRKOĞLUnun tarafıma tevcih ettiği 7/47327 esas numaralı yazılı soru önergesi Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
D5256 odu: AC7F4716-B16F-4C8-BD5-5AD7F349A... Doğram Adrei: hps/Bilic yeNeyy
Ülkemizin kaynak bazlı doğal gaz ve LNG ithalatına dair detaylı ve güncel verilere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'nuri https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-94-1007/doğal-gazyilliksektor-raporu ve https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-95-1007/doğal-gazaylik-sektör-raporu internet adreslerinde yayımlanan raporlar üzerinden ulaşılabilmektedir.
Bahse konu ABD ithalatına dair ödeme bilgisi, alım-satım anlaşmalarının ve cari mevzuatın ilgili hükümleri doğrultusunda gizlilik arz etmesi sebebiyle paylaşılamamaktadır. Ayrıca söz konusu ithalat verileri EPDK raporları ile örtüşmemekte olup, zikredilen ödeme verileri de gerçeği yansıtmamaktadır. Uluslararası LNG piyasalarının kamuya açık veriler ile elde edilen yerleşik fiyatlama uygulamaları kapsamında soruda belirtildiği şekilde bir hesaplama mümkün değildir.
Ülkemizin LNG alımları uluslararası ING piyasalarının cari koşullarına mutabık olarak gerçekleştirilmektedir. Dolayısıyla herhangi bir kaynağa daha yüksek fiyat ödenmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Ayrıca, LNG alım anlaşmaları için en rekabetçi teklifin elde edilmesine yönelik süreçler yürütülerek kapsamlı analizler yapılmakta ve LNG tedarikinde teknik, ticari ve operasyonel tüm unsurlar dikkate alınarak en uygun anlaşma koşullarının sağlanması hedeflenmektedir.
Bununla birlikte doğal gaz ithalatında en uygun koşulları temin etmek amacıyla mevcut sözleşmeler ve alternatif tedarik imkânları kapsamında atılabilecek adımlar sürekli olarak takip edilmektedir.