Antalya'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (CHP), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27516 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 190 gün sonra, 4 Kasım 2025).
Aykut Kaya (CHP, Antalya). “Antalya'da yaşanan zirai don afetinden etkilenen çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27516, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27516-antalya-da-yasanan-zirai-don-afetinden-etkilenen-ciftcilerin-magduriyetinin-giderilmesi-ta (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a1db8db8-d140-4d65-a31b-01968053e5e3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 190 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü"nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
2025 yılı Nisan ayında Antalya'nın Elmalı ve Korkuteli ilçeleri başta olmak üzere yüksek kesimlerinde yaşanan don felaketi, meyve yetiştiriciliği yapan üreticilerimize büyük zarar vermiştir. Elmalı ve Korkuteli ilçelerinde rekolte kaybı 980 ila 9690 seviyelerine ulaşmıştır. Bu felaket Antalya genelinde de meyve üretimini ciddi ölçüde etkilemiş,
İ üreticilerimizin bir yıllık emeği, geliri ve geçimi yok olmuştur. Yaşanan bu durum, yalnızca bugünü değil, gelecek sezonun üretim hazırlıklarını da doğrudan etkilemektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın zarar tespit çalışmalarını başlatması olumlu olmakla birlikte, üreticilerin acil destek beklentisi devam etmektedir. TARSİM sigortası olsun olmasın, ÇKS kaydı bulunsun ya da bulunmasın, bu afetten etkilenen tüm üreticilerin korunması gerektiği ortadadır.
Bu kapsamda;
| 1. Elmalı ve Korkuteli başta olmak üzere Antalya'daki don felaketinden etkilenen tüm üreticilerimiz için Bakanlığınızca yürütülen destek çalışmaları nelerdir?
SORULAR
TARSİM sigortası olmayan ve ÇKS kaydı bulunmayan üreticilerimiz için herhangi bir destek planınız var mıdır? a,
Zarar tespiti yapılan üreticilere destek ödemeleri hangi takvimle ve hangi | usullerle yapılacaktır?
Üreticilerin devlet bankalarına ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçlarının en az 2 yıl süreyle faizsiz ertelenmesi yönünde bir çalışmanız bulunmakta mıdır?
Gelir kaybını karşılayacak şekilde doğrudan hibe destekleri verilmesi planlanmakta mıdır? ğa Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde yaşanan zirai don olayı 65 ilde görülmüş, 34 ilde yoğun bir etkilenme meydana gelmiştir. Yaşanan zirai dondan en çok meyve grubu etkilenmiştir.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Yaşanan zirai don olayı uyarı sistemi devreye girmiş ve üreticilerimize yazılı ve görsel basının yanında SMS yoluyla bilgilendirme yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
Don teminatı almak isteyen üreticilerimize 9067 oranında Devlet Prim Desteği sağlanmasının yanı sıra çiftçilerimizin ödeyeceği prim tutarlarını daha makul seviyelere getirmek için; 905 oranında "Şehit Yakını ve Gazi İndirimi", 905 oranında "Peşin Ödeme İndirimi", 9010 oranında "Kadın Çiftçi İndirimi", 40 yaş altı yetiştiricilerimize 5 oranında "Genç Çiftçi İndirimi" ve Yo5 oranında "Engelli Çiftçi İndirimi" uygulanmaktadır. Sözleşmeli üretim yapan çiftçilerimiz için de 010 ila 615 oranlarında ve Tarımsal üretim planlamasına konu ürünlerde ise "510 oranında prim indirimleri uygulanmaktadır.
Bu indirimlerin yanı sıra; zirai don zararının etkilerini azaltıcı rüzgâr pervaneleri, sisleme ve yağmurlama sistemi kullanılan ürünler için tarife fiyatının 9625 ile 9035'i oranlarında prim indirimi uygulanmaktadır.
2025 Yılında Meydana Gelen Zirai Don Nedeniyle Ürünleri Hasar Gören Çiftçilere Destekleme Ödemesi Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 14.09.2025 tarihli ve 33017 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01.02.2025 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu karar kapsamında 2025 yılı Şubat, Mart ve Nisan aylarında 65 ilde meydana gelen zirai don olayından etkilenen ve Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS)'ne kayıtlı olan çiftçilere (2025 üretim yılı için 13 Nisan'a kadar kayıtları bulunan) toplam 16 üründe (Antep fıstığı, armut, ayva, badem, ceviz, elma, erik, fındık, kayısı, kiraz, limon, mandalina, portakal, şeftali/nektarin, üzüm, vişne) destekleme ödemesi yapılmaya başlanmıştır.
Müracaat eden ve hasarları il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerince tespit edilen; tarım sigortası yaptırmamış olanlar veya tarım sigortası bulunmakla birlikte don teminatı bulunmayan çiftçiler destekten yararlanmaktadır.
Ödemeler, girdi maliyetleri, hasar alanları ve hasar oranları nispetinde hesaplanarak ödenmektedir.
Bu kapsamda, tarım sigortası bulunan üreticilere 23 milyar TL hasar tazminatı ödenecek olup bugüne kadar 19 milyar TL'si ödenmiştir. Tarım sigortası bulunmayan ancak ÇKS" ye kayıtlı üreticilere ise 23,5 milyar TL destekleme ödemesi yapılacak olup 13,4 milyar TL'si ödenmiştir.
8038 sayılı "Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Tarafından Tarımsal Üretime Dair Hazine Kâr Payı Destekli Yatırım ve İşletme Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Karar" ile 8039 sayılı "T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince Tarımsal Üretime Dair Hazine Faiz TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Destekli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına İlişkin Karar" 30.12.2023 tarihli ve 32415 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresinden/taksit tarihinden itibaren 9625 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9620 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan