Elektrik ve doğal gaz faturalarındaki devlet destekli indirim uygulamasına ilişkin
Kaynak göster
Cengiz Çiçek (DEM Parti), 24 Nisan 2025 tarihinde 7/27578 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 28 Ağustos 2025).
Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “Elektrik ve doğal gaz faturalarındaki devlet destekli indirim uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27578, 24 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27578-elektrik-ve-dogal-gaz-faturalarindaki-devlet-destekli-indirim-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52b52696-3333-48d1-a826-01966bc4bf94
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 126 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 114 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından
Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
| ri Çiçek İstanbul Milletvekili Ana"
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın I Nisan 2025 itibarıyla başlattığı "devlet destekli indirim" uygulaması, kamuoyuna enerji faturalarında bir rahatlama sağlayacağı vaadiyle sunulmuştur. Ancak Artvinli yurttaşların tarafımıza ilettiği fatura örnekleri, bu uygulamanın
| gerçekte bir destek değil, gizli bir zam mekanizması olduğunu ortaya koymaktadır.
Örneğin Artvinli bir yurttaşın Mart 2025'te 141,40 kWh elektrik tüketimi karşılığında 293,00 TL ödediği; Nisan 2025"te ise tüketim 649 artmasına rağmen tahsil edilen tutarın 9662 oranında artarak 474,00 TLye çıktığı görülmektedir. Aynı faturada "devlet desteği" adıyla 592,00 TT.'lik bir kalem yansıtılmış; fiili birim fiyat vergiler dahil 2,25 TL/kWh'ye, sadece enerji bedeli üzerinden hesaplandığında ise 2,02 TL/kWh'ye çıkmaktadır.
Bu örnekten de anlaşılacağı üzere, kamuoyuna "destek" olarak sunulan bu uygulama yurttaş lehine bir indirim değil; fatura bedellerini şeffaf olmayan yöntemlerle artıran bir fiyatlandırma modelidir. Bu uygulamaların sonucunda enerji maliyetleri uzun vadede daha da artmaktadır. Üstelik bu farkın kamu bütçesinden karşılanıp karşılanmadığına ilişkin bir bilgi ya da açıklama Bulunmamaktadır. Ayrıca, özel enerji şirketlerine ne ölçüde kaynak aktarıldığı da açıklanmamış; hesap verebilirlik ve denetim mekanizmaları tamamen devre dışı bırakılmıştır.
Bu nedenle, ivedilikle elektrik ve doğalgaz dağıtımı yeniden kamunun denetimine alınmalı; faturadaki dağıtım bedelleri şeffaf, makul ve denetlenebilir hale getirilmelidir. Özelleştirilen enerji varlıkları kamulaştırılmalı, enerji politikaları halkın yararını önceleyen bir anlayışla yeniden yapılandırılmalıdır. bulünr irgar
Bu bağlamda;
SORULAR
1 Nisan 2025 itibarıyla başlatılan "devlet destekli indirim" uygulamasından kaç konut bulun" abonesi yararlanmıştır?
EEE
Bu indirimler hangi yöntemle ve hangi kıstaslara göre hesaplanmaktadır? Destek oranı sabit midir?
Nisan ayında elektrik ve doğalgaz faturalarında yaşanan olağandışı artışın gerekçesi nedir?
Bu artış, destek uygulamasından önce yapılan bir zam kararına mı dayanmaktadır?
Uygulama kapsamında elektrik birim fiyatlarında değişiklik yapılmış mıdır? Yapıldıysa yulüp" 245 neden kamuoyuyla paylaşılmamıştır?
"Devlet desteğine" rağmen, faturaların önceki aylara kıyasla daha yüksek çıkmasının gerekçesi nedir?
Bu uygulama kapsamında kamu bütçesinden enerji şirketlerine herhangi bir ödeme yapılmakta mıdır? Yapılıyorsa bu tutar ne kadardır, hangi fondan karşılanmakta ve hangi kurum tarafından denetlenmektedir?
Uygulamanın süresi nedir? Geçici midir yoksa yıl sonuna kadar mı planlanmıştır?
Ydunr ss" Nedenaçık biçimde kamuoyuna duyurulmamıştır?
Enerji gibi temel bir hak için neden kalıcı, yasal temele dayanan ve gelir düzeyine duyarlı bir destek programı oluşturulmamıştır? bagt , YAYA NAEEN
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Elektrik tarifesi; aktif enerji maliyeti, elektriğin üretim tesisinden son kullanıcıya kadar aktarılması için oluşan iletim ve dağıtım maliyetleri ile perakende satış hizmeti faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki maliyetlerden müteşekkildir. Perakende elektrik satış tarifesinin belirlenmesinde tarife konusu faaliyetlerle ilgili tüm maliyetlerin mevzuat gereği dikkate alınması gerekmekte olup, bu maliyetlerde gerçekleşen artışların/azalışların doğal sonucu olarak perakende satış tarifelerinde artışlar/azalışlar gerçekleşmektedir.
Yapılan Son Kaynak Tedarik Tarifesi düzenlemesiyle yıllık tüketim miktarı 5.000 kWh (Türkiye mesken tüketim ortalaması yıllık yaklaşık 2.400 kWh'tir.) ve üzeri olan, yüksek tüketim limitini geçen mesken tüketicileri için farklı bir tarife belirlenerek yüksek tüketimi olan bu tüketicilerin serbest piyasadan "enerjinin maliyetinde" enerji satın almaları ve artık desteklemelerden faydalanmamaları hedeflenmektedir.
Güncel verilere göre mesken abonelerinin sayısı 42,5 milyon olup, bu düzenleme sonrası tüketimi yüksek olan yaklaşık 1,2 milyon mesken abonesi (tüm mesken abonelerinin yaklaşık 963'ü) bu düzenlemeden etkilenmiş olacaktır. Ancak ibadethaneler, muhtarlık hizmet binaları, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından kurulan geçici barınma merkezleri, iktisadi işletmeleri hariç olmak üzere dernek ve vakıf merkezleri ile bunların şubeleri, cemevleri, köylerde içme suyu temini ve dağıtımı amaçlı kullanılan tesisler, diyaliz destek ünitesi, solunum cihazı ve benzeri mahiyette yaşam destek cihazlarına bağlı olan tüketiciler, şehit aileleri ve muharip/malul gaziler ile tarımsal faaliyetler abone grubunda yer alan tüketim tesisleri, yüksek tüketimli tüketicilere uygulanan son kaynak tedarik tarifesinin dışında tutulmuştur.
4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu'nun perakende satış tarifelerine ilişkin 11'inci maddesinde; "Dağıtım şirketinin birim gaz alım fiyatı, birim hizmet bedeli, amortisman bedelleri ve diğer faktörlerden meydana gelecek olan perakende satış fiyatları ve tarife esasları Kurumca (EPDK) belirlenir." hükmü yer almakta olup, mezkur hükme göre şehir içi dağıtım şirketlerinin abonelerine yaptıkları satışlarda uygulanmakta olan perakende satış fiyatları, birim gaz alım bedeli ve sistem kullanım bedelinden oluşmaktadır. Bu bileşenlerden "sistem kullanım bedeli" Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından belirlenerek ilan edilirken, perakende satış fiyatının diğer faktörü olan "birim gaz alım bedeli" ise toptan satış şirketlerinin dağıtım şirketlerine uyguladıkları toptan satış fiyatına göre belirlenmektedir.
Küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalardan vatandaşlarımızın korunması ve yüksek küresel fiyatların vatandaşlarımıza olduğu gibi yansıtılmaması adına halihazırda meskenlerde kullanılan elektriğe Devletimizce düşük kademede 9058, yüksek kademede *037 doğal gazda ise 9644 sübvansiyon uygulanmasına devam edilmektedir.
Elektrik tüketimlerine ilişkin devletimizce verilen destek tutarları 1 Nisan 2025 tarihinden önce de uygulanıyor olmakla birlikte, bu tarihten itibaren tüketicilerimizin şeffaf bir şekilde bilgilendirilmesini sağlamak amacıyla sağlanan bu destekler faturalarda gösterilmeye başlanmıştır.
Devlet destekli indirim uygulaması maliyetin altında enerji arzı sağlanması uygulaması olup, kaynağında sübvansiyon yapılmak suretiyle gerçekleştirilmektedir. Bu kapsamda kamu bütçesinden şirketlere doğrudan bir ödeme yapılması söz konu değildir.
Ortalama aylık yaklaşık 200 kWh mesken tüketimi dikkate alındığında, fatura tutarının asgari ücret içerisindeki payının 2000'li yıllar başındaki 9010 seviyesinden, gerçekleşen son tarife artışı da dâhil olmak üzere 02 seviyesine kadar düşürüldüğü görülmektedir. Ayrıca, Avrupa Birliği resmi istatistik kurumu Eurostat tarafından en son açıklanan verilere göre 39 Avrupa ülkesi arasında elektrik mesken tarifelerinde Türkiye, en ucuz elektrik tüketim fiyatının olduğu ülkedir.