İş kazalarına ve işçi ölümlerine ilişkin
Kaynak göster
Hüseyin Olan (DEM Parti), 28 Nisan 2025 tarihinde 7/27741 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 497 gün sonra, 7 Eylül 2026).
Hüseyin Olan (DEM Parti, Bitlis). “İş kazalarına ve işçi ölümlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27741, 28 Nisan 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27741-is-kazalarina-ve-isci-olumlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0231b61f-3a5d-4843-a09d-019680875942
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 497 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ni , — Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN
• tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Hüseyin OLAN Bitlis Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından 2003 yılında ilan edilen 28 Nisan Dünya İş Sağlığı ve Güvenliği Günü vesilesiyle; ülkemizde iş kazaları, meslek hastalıkları ve iş cinayetlerinin ciddi boyutlara ulaştığı, işçi sağlığı ve güvenliğinin korunmasında sistematik sorunların devam ettiği bir kez daha görülmektedir.
2000-2023 döneminde iş kazaları "0910, iş cinayetleri ise 9266 oranında artış göstermiştir. Bir milyon iş saatindeki iş kazası sıklık hızında da ciddi artışlar olmuştur. Resmi veriler, 24 yılda yalnızca 125 kişinin meslek hastalığı nedeniyle hayatını kaybettiğini gösterse de ILO standartlarına göre her yıl en az 10 bin çalışanın meslek hastalıkları nedeniyle yaşamını yitirdiği tahmin edilmektedir. Bu durum, meslek hastalıklarının tespitinde ve kayıt altına alınmasında ciddi eksiklikler olduğunu ortaya koymaktadır.
İş Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) alanında 6331 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinden bu yana yaşanan uygulama sorunları, kamu denetiminin zayıflaması, İSİG hizmetlerinin piyasalaştırılması, meslek örgütlerinin sürecin dışına itilmesi ve işverenlerin yükümlülüklerinden fiilen muaf hale gelmesi, yaşanan kayıpların temel nedenleri arasında yer almaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2003-2025 yılları arasında, yıllara göre iş kazası, iş cinayeti ve meslek hastalığı kaynaklı ölüm vakası sayıları nedir?
ILO verilerine göre Türkiye'de her yıl en az 10 bin çalışanın meslek hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmesi beklenirken, SGK kayıtlarında bu sayının çok düşük olması hakkında Bakanlığınız bir çalışma yapmış mıdır? Kayıt dışı meslek hastalığı ölümlerini önlemeye yönelik bir planınız var mıdır?
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun çıkarıldığı 2012 yılından bu yana iş kazaları ve iş cinayetlerinde azalma hedefi konulmuşken, resmi "verilere göre artış yaşanmasının temel nedenleri nelerdir? Bu konuda Bakanlığınızın bir öz değerlendirme raporu bulunmakta mıdır?
İSİG alanında bilimsel meslek kuruluşlarının (TMMOB, TTB vb.) süreçlere katılımı neden sistematik olarak sınırlandırılmıştır? Bu kuruluşların İSİG süreçlerinde yeniden aktif rol almaları için herhangi bir çalışma yapılacak mıdır?
Ortak Sağlık Güvenlik Birimleri (OSGB) sistemi, işyerlerindeki İSİG hizmetlerinin ücarileşmesine ve hizmet kalitesinin düşmesine neden olmuştur. Bu sistemin kamusal bir modele dönüştürülmesi konusunda Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? .? 2 EFA
Sendikaların işyerlerinde örgütlü olsun olmasın İSİG denetimi yapabilmesi yönünde bir mevzuat düzenlemesi yapmayı düşünüyor musunuz?
İş kazası meydana gelen işyerlerinde, sendika ve meslek örgütlerinden oluşacak bağımsız komisyonların inceleme yapması ve işin eksiklikler giderilene kadar durdurulması yönünde bir düzenleme yapılacak mıdır?
İşveren ve vekillerinin iş sağlığı ve güvenliği konusunda sertifikalandırılması, zorunlu eğitimlerden geçirilmesi ve mesuliyetlerinin ağırlaştırılması yönünde bir mevzuat değişikliği planlanmakta mıdır?
İSİG hizmetlerinin piyasalaştırılmasının durdurulması ve kamusal bir İSİG sistemi kurulması yönünde Bakanlığınız tarafından bir strateji ve takvim öngörülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 12.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1626832 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Bitlis Milletvekili Sayın Hüseyin OLAN tarafından yöneltilen 7/27741 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun amacı; işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve mevcut sağlık ve güvenlik şartlarının iyileştirilmesi için işveren ve çalışanların görev, yetki, sorumluluk, hak ve yükümlülüklerini düzenlemek olup ilgili Kanun; kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanmaktadır. Çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki riskleri önlemesi, eğitim ve bilgi verilmesi dâhil her türlü tedbiri alması işverenin yükümlülüğündedir.
Ayrıca, çalışma hayatında iş kazalarının önlenebilmesi için yerine getirilmesi gereken önemli hususlardan birisi de iş sağlığı ve güvenliği kültürünün toplumun tüm kesimlerine kazandırılmasıdır. Bu kapsamda iş sağlığı ve güvenliği kültürünün geliştirilmesi ve yaygınlaştırılmasına yönelik ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sendikalar ve sivil toplum kuruluşları ile ulusal ve uluslararası projeler yürütülmekte, eğitim, seminer, toplantı, çalıştay ve bilgilendirici faaliyetler düzenlenmekte, kısa film, çizgi film, mobil uygulamalar, kamu spotları, rehber, broşür ve afişler hazırlanmakta olup ayrıca çeşitli sektörlerde çalışan kişilerin ve profesyonellerin bilgi düzeyini geliştirecek eğitimler verilmektedir.
6331 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulanmasının izlenmesi ve teftişi, iş sağlığı ve güvenliği yönünden teftiş yapmaya yetkili Bakanlığımız iş müfettişlerince yapılmakta olup işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmiştir.
Çalışma hayatında önemli bir yere sahip olan iş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak amacıyla yapılması zorunlu olan periyodik konirollerin rapor ve kriterlerine ilişkin dokümanlar yayımlanarak tarafların kullanımına sunulmaktadır.
Ayrıca, Sosyal Güvenlik Kurumu yıllık çalışma plan ve programları ile her yıl belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren işyerleri işverenlerine yönelik olarak iş kazası ve meslek hastalığı olayları hakkında programlı rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yapılmaktadır. Yürütülen iş kazası soruşturmalarında; olayın iş kazası olup olmadığı, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunanların tespiti, sigortalı ve hak sahipleri için kısa vadeli sigorta kollarından sağlanacak hakların kusurlu kişilere rücu edilmesi hususlarına yönelik tespitler yapılmaktadır.
Diğer taraftan, önergede yer alan iş kazalarına ilişkin veriler SG (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır."
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68