Son beş yıldaki genç işsizlik oranlarına ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 6 Mayıs 2025 tarihinde 7/27855 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 500 gün sonra, 18 Eylül 2026).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Son beş yıldaki genç işsizlik oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27855, 6 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27855-son-bes-yildaki-genc-issizlik-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5c6051ce-6930-4fa5-a1d2-0196a9b833b7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 500 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Mehmet Emin EKMEN Mersin Milletvekili
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Mart 2025 İşgücü İstatistiklerine göre, 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 9015,1 olarak gerçekleşmiştir. Bu oran, bir önceki aya göre O,1 puanlık bir artışı ifade etmektedir. Ayrıca, Mart 2025 verilerine göre genç kadınlarda işsizlik oranı 922,6, genç erkeklerde ise "011,0 seviyesinde kaydedilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Genç işsizlik oranlarının bu denli yüksek olması, işgücü piyasasının gençleri yeterince kapsayamadığını ve yapısal sorunların devam ettiğini göstermektedir. Eğitim sisteminden işgücü piyasasına geçişte yaşanan zorluklar, gençlerin mesleki beceri eksiklikleri, sektörler arası dengesizlikler, kayıt dışı istihdamın yaygınlığı ve bölgesel kalkınma eşitsizlikleri genç işsizliğinin başlıca nedenleri arasında gösterilmektedir.
Özellikle "ne eğitimde ne istihdamda" (NEET) bulunan gençlerin oranı ciddi boyutlardadır. Türkiye'de NEET gençlerin oranı 9625'in üzerindedir. Bu oran, OECD ve Avrupa Birliği ortalamalarının çok üstündedir ve gençlerin eğitim ile çalışma hayatına entegrasyonunda önemli eksikliklerin bulunduğunu ortaya koymaktadır. Bu durum,
• Türkiye'nin bölgesel kalkınmada yaşadığı yapısal dengesizliklerin genç işgücü üzerinde ciddi etkiler yarattığını göstermektedir.
Genç nüfusun işgücü piyasasına etkin katılımı sağlanmadığı takdirde ülkenin üretim kapasitesi zayıflamakta, sosyal eşitsizlikler derinleşmekte ve ekonomik büyüme potansiyeli olumsuz etkilenmektedir. Türkiye'nin demografik avantajını kaybetmemesi ve genç nüfus potansiyelini değerlendirebilmesi için genç işsizliğinin azaltılmasına yönelik daha etkili ve kapsayıcı politikalara ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2020-2025 yılları arasında genç işsizlik oranlarının yıllık değişim seyri nasıldır? Genç işsizlik oranında yapısal bir iyileşme sağlanmış mıdır?
Türkiye genelinde "ne eğitimde ne istihdamda" (NEET) olan gençlerin oranı nedir? Son beş yıl içinde bu oran nasıl bir değişim göstermiştir?
Gençlerin eğitim sisteminden işgücü piyasasına geçişini kolaylaştırmak için yürütülen özel programlar (staj, çıraklık, beceri eğitimleri vb.) nelerdir? Bu programlardan yararlanan genç sayısı kaçtır?
Genç işsizliğinin bölgesel dağılımı nasıldır? Yüksek genç işsizliği görülen bölgelerde uygulanan özel teşvik ve istihdam projeleri bulunmakta mıdır?
Meslek liseleri ve üniversite mezunu gençler arasında işsizlik oranı farklılık göstermekte midir? Bakanlığınız bu yapısal uyumsuzluğu gidermek için ne tür çalışmalar yürütmektedir?
Genç girişimciliğin desteklenmesi amacıyla 2024-2025 yılları arasında sağlanan kredi, hibe ve teşviklerin kapsamı nedir? Bu desteklerden kaç genç yararlanmıştır?
Özel sektör ve sivil toplum kuruluşları iş birliği içinde genç istihdamını artırmaya yönelik yürütülen projeler mevcut mudur? Varsa bu projelerin başarı oranı ve kapsamı nedir?
Türkiye'nin 2025 sonrası dönem için genç işsizliğini azaltmaya yönelik belirlediği stratejik hedefler ve yol haritası var mıdır? Varsa kamuoyuyla paylaşılması planlanmakta mıdır?
Mevcut durumda genç işsizliği kategorisinde yer alan gençlerin sosyal ve psikolojik açıdan karşılaştıkları sorunların giderilmesine yönelik Bakanlığınızca yürütülen herhangi bir çalışma, program veya destek mekanizması bulunmakta mıdır? Varsa bu çalışmaların kapsamı, hedef kitlesi ve etki analizi kamuoyu ile paylaşılması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 14.05.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1628918 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından yöneltilen 7/27855 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız tarafından tüm ülke genelinde istihdamı artırmak ve işsizliği önlemek amacıyla çeşitli politikalar belirlenmekte ve uygulanmaktadır. Bakanlığımız koordinasyonunda ve çalışma hayatının tüm paydaşlarının katkılarıyla, ülkemiz tüm illerini ve vatandaşlarımızı kapsayacak şekilde hazırlanan 2025-2028 dönemi yeni Ulusal İstihdam Stratejisi 01/02/2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kadınlar, gençler, engelliler, yaşlılar ile ne eğitimde ne istihdamda (NEET) olan kişiler ve uluslararası iş gücü göçü kapsamında yer alan kişilerin istihdamlarının geliştirilmesi amacıyla Strateji dokümanında "Kapsayıcı İstihdamın Geliştirilmesi başlığı altında politika ve tedbirlere yer verilmiştir.
Bununla birlikte, gençlerimizin kalıcı, kayıtlı ve nitelikli istihdam içine girmesini sağlayan, işsizliği azaltan ve ülkemiz rekabet gücünü büyüten kapsamlı Genç İstihdam Hamlesi 2026 yılında hayata geçirilmiştir. "Staj Desteği', "Geleceğim Meslekte", 'NEET İşgücü Uyum', "İşe İlk Adım' ve "İŞKUR Gençlik' olmak üzere 5 ana programın çatısı olan bu Program ile gençlerin erken yaşta iş deneyimi kazanmaları, becerilerinin işgücü piyasasının ihtiyaçlarıyla uyumlu hale getirilmesi ve nitelikli istihdama yönelmeleri amaçlanmaktadır.
Öte yandan yerel düzeyde faaliyet gösteren kurum ve kuruluşlar ile çalışma hayatına yeni atılacak olan eğitimli/nitelikli gençler buluşturularak sektörler ve firmalar hakkında bilgi sahibi olmalarına ve iş bulmalarına aracılık edilmekte, düzenlenecek etkinlikler vasıtasıyla öğrencilerin kariyer planlamalarına yardımcı olunmakta, aynı zamanda kurum ve kuruluşların nitelikli işgücüne erişimini kolaylaştırmak amacıyla İstihdam Fuarları ve Kariyer Günleri ile İŞKUR Kampüs etkinlikleri düzenlenmektedir. Türkiye İş Kurumuna (İŞKUR) kayıtlı 13-24 yaş aralığındaki gençlere yönelik potansiyel NEET (Ne Eğitimde Ne İstihdamda Olan Gençler) tespiti ve İş Avcılığı Modeli 2019 yılında hayata geçirilmiş olup bu model ile iş ve meslek danışmanları tarafından potansiyel NEET bireyler için uygun Kurum hizmeti taraması yapılmakta, uygun hizmet tespiti halinde bireyler ile iletişime geçilmektedir.
Diğer yandan 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun Geçici 35 inci maddesi kapsamında imalat sanayinde üretim sürekliliğini güvence altına almak, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak ve istihdamı korumak amacıyla "İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı' hayata geçirilmiştir.
Ayrıca, 3310 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci fikrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine, kayıtlı sigortalı istihdamının artırılması, kadınlar, gençler ve engelliler gibi dezavantajlı grupların istihdamının artırılması, bölgesel, büyük ölçekli yatırımlar ile stratejik yatırımların özendirilmesi için çeşitli Kanunlarda yer alan sigorta prim teşviki, destek ve indirimlerden yararlanabilme imkânı sağlanmıştır.
Ayrıca, ülkemiz genç işsizlik oranlarının yıllık değişimine ilişkin veriler Türkiye İstatistik Kurumunun internet sayfasında yer almaktadır."
Prof. Dr. VedayfAŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68