Giresun'un Tirebolu ilçesine bağlı Çatalağaç köyünde yürütülen madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Burak Akburak (İYİ Parti), 6 Mayıs 2025 tarihinde 7/27877 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 44 gün sonra, 19 Haziran 2025).
Burak Akburak (İYİ Parti, İstanbul). “Giresun'un Tirebolu ilçesine bağlı Çatalağaç köyünde yürütülen madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/27877, 6 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-27877-giresun-un-tirebolu-ilcesine-bagli-catalagac-koyunde-yurutulen-madencilik-faaliyetinin-cev (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7ace013a-3183-4943-8f2d-0196a9ac4ac8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.30.04.2025 İlk
Giresun ili Tirebolu ilçesine bağlı Çatalağaç Köyü ile Harşit Vadisi'nde, yerel halkın tüm itirazlarına rağmen maden arama ve çıkarma faaliyetleri sürdürülmektedir. Bahse konu maden projesinin ÇED sürecine ilişkin tartışmalar, yöre halkına yeterli bilgilendirme yapılmadan başlatıldığı iddiaları ve özellikle tarım alanlarına, orman ekosistemine ve Harşit Çayı havzasına vereceği geri dönüşü mümkün olmayan zararlar, kamuoyunda ciddi endişelere yol açmıştır.
Ayrıca, bu faaliyetlerin yerel ekonominin temel taşlarından biri olan fındık ve çay üretimi üzerindeki olumsuz etkileri, içme suyu kaynaklarının kirleneceği yönündeki uyarılar ve bölgede yaşanabilecek heyelan riskleri nedeniyle, birçok bilim insanı, meslek odası ve çevre örgütü tarafından çalışmalara derhal son verilmesi gerektiği ifade edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Giresun ili Tirebolu ilçesi Çatalağaç Köyü ve Harşit Vadisi'nde yürütülen maden arama ve işletme faaliyetlerine ilişkin ruhsat hangi şirkete ve ne zaman verilmiştir?
Söz konusu proje için Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci işletilmiş midir? ÇED olumlu kararı varsa hangi tarihte verilmiştir?
Maden sahasının, tarım alanları, yerleşim yerleri, içme suyu kaynakları ve ormanlık alanlara olan mesafesi nedir? Bu sahaların korunması adına ne gibi önlemler alınmaktadır?
Projenin fındık ve çay üretimi üzerindeki olası etkileriyle ilgili herhangi bir etki analiz çalışması yapılmış mıdır?
Bölgede meydana gelmesi muhtemel heyelan ve toprak kaymaları konusunda bir jeolojik risk raporu hazırlanmış mıdır?
Vatandaşların ve yerel yönetimlerin tüm itirazlarına rağmen söz konusu maden projesinin sürdürülmesinin gerekçesi nedir? Kamu yararı açısından bu faaliyetler.nasıl gerekçelendirilmektedir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 1. Kat No:F112 Çankaya - ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
: DÖNEM | ESASNO | 283 7021877 |
Maden Yönetmeliği'nin "Sicilin incelenmesi" başlıklı 97'nci maddesinde "... İlgisini inanılır kılan herkes, sicil kayıtlarının maden sicil memurlarından biri huzurunda gösterilmesini isteyebilir" şeklinde düzenleme yer almakta olup, bu çerçevede işletmelerin isimleri ve ruhsat bilgileri doğrudan açık bilgi şeklinde paylaşılamamaktadır. Nitekim aynı konuya ilişkin daha önce Bakanlığımız aleyhine açılan dava üzerine Ankara 16. İdare Mahkemesi tarafından verilen E:2016/2684, K:2018/177 sayılı kararda özetle; "...4982 sayılı Kanunun 23'üncü maddesiyle ve Yönetmeliğin 34'üncü maddesiyle "ticari sır" kapsamındaki bilgi ve belgeye erişimi kısıtlayan kuralın, bir ticari işletme veya şirketin Jaaliyet alanı ile ilgili yalnızca belirli sayıdaki mensupları ve diğer görevlileri tarafından bilinen, elde edilebilen, özellikle rakipleri tarafından öğrenilmesi halinde zarar görme ihtimali bulunan ve üçüncü kişilere ve kamuya açıklanmaması gereken, işletme ve şirketin ekonomik hayattaki başarı ve verimliliği için büyük önemi bulunan; iç kuruluş yapısı ve organizasyonu, mali, iktisadi, kredi ve nakit durumu, araştırma ve geliştirme çalışmaları, faaliyet stratejisi, hammadde kaynakları, imalatının teknik özellikleri, fiyatlandırma politikaları, pazarlama taktikleri ve masrafları, pazar payları, toptancı ve perakendeci müşteri potansiyeli ve ağları, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin veya bu gibi bilgi ve belgeler kapsamında değerlendirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile ticari sır kavramının birlikte değerlendirilmesinden; şirketlerin pazar payları, müşteri potansiyeli ve ağlarına, izne tâbi veya tâbi olmayan sözleşme bağlantılarına ilişkin bilgilerin ticari sır kapsamında kaldığı, ticari sır olarak nitelendirilebilecek belgelerin ise 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında değerlendirilmeyeceği açıktır." denilmek suretiyle şirket isimleri, kapasite bilgileri vb. hususların ticari sır kapsamında olduğu ve kamuya açıklanmaması gerektiği ifade edilmiş olup, açılan bu davanın reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine yapılan istinaf başvurusu da Ankara Bölge İdare Mahkemesi 12. İdari Dava Dairesinin E.2018/836, K.2018/1092 sayılı kararıyla reddedilerek karar kesinleşmiştir.
Herhangi bir alanda yürütülecek madencilik faaliyetleri ile ilgili olarak ise, maden sahalarında arama ve işleme ruhsat süreçlerinden sonra ruhsat sahipleri tarafından madencilik faaliyetlerine başlanabilmesi için "işletme izni" alınması gerekmekte olup, mevcut sahaların çok küçük bir alanına tekabül eden ve fiili olarak madencilik faaliyetinin yürütüldüğü alanı ifade eden işletme izinli alanlarda faaliyete başlanabilmesi için izin alanına yönelik olarak 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir.
Yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkilerinin yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirildiği söz konusu izin süreçlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına ise Bakanlığımızca müsaade edilmemekte olup, bu bağlamda tek başına arama ve/veya işletme ruhsatına sahip olunması fiili olarak madencilik faaliyetlerinin başlatılabilmesi için yeterli olmamaktadır.
Bu bağlamda maden sahalarının tarım ve ormanlık alanlara olan mesafesi ile madencilik faaliyetlerinin fındık ve çay üretimi üzerindeki etkilerine ilişkin hususlarda görev alanı sebebiyle Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan, madencilik faaliyetlerinin çevreye olan etkilerine ve maden sahalarında ÇED Belgesi süreçlerine ilişkin hususlarda ise yine görev alanı sebebiyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı"ndan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Alpaylan BAYRAKTARBakan