Bankaların uyguladığı yüksek faiz oranlarına ilişkin

— İlgi : 20/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1630082 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Ayhan BARUT'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Male.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7/28017 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Ayhan BARUT, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ekonomi programımızın nihai hedefi fiyat istikrarını sağlayarak yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile kalıcı refah artışıdır.

Para politikasının gecikmeli etkisi, sıkı finansal koşullar, maliye politikasının artan desteği ve ılımlı talep koşulları enflasyondaki düşüşü desteklemektedir. Bu çerçevede, yıllık enflasyon 13 aydır gerileyerek geçen yıl Mayıs ayındaki zirvesine göre 40,4 puan azalışla 2025 yılı Haziran ayında 9035,05 gerçekleşmiştir. Haziran itibarıyla 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yıllık 7,2 puan iyileşerek 924,6 olmuştur. Önümüzdeki dönemde, tek haneli rakamlara yeniden ulaşıp fiyat istikrarını sağlayana kadar enflasyonla mücadelemizi çok boyutlu, koordineli ve kararlı bir şekilde sürdüreceğiz. Orta Vadeli Program (2025-2027) hedeflerine göre enflasyonun 2027 yılında tek hanelere ulaşıp 967 seviyesinde gerçekleşmesi öngörülmektedir.

Bununla birlikte, uyguladığımız program sayesinde büyüme ılımlı ve dengeli gerçekleşirken işgücü piyasasındaki olumlu görünüm devam etmektedir. 2024 yılında istihdam yaklaşık 1 milyon kişi artarak 32,6 milyon kişiye ulaşmış ve işsizlik oranı 968,7 ile yıllık olarak 2012 yılından bu yana en düşük seviyeye gerilemiştir. 2025 yılı Mayıs ayında işsizlik oranı

(mevsimsel düzeltilmiş) 908,4 olmuştur.

Ayrıca, yatırım ortamını daha cazip hale getirerek mevcut yatırımcıların faaliyetlerini genişletmesini sağlamak ve uluslararası doğrudan yatırımları artırmak amaçlanmaktadır. Bu kapsamda, avans yöntemiyle sağlanan yatırım taahhütlü avans kredileri (YTAK) cari açığı azaltıcı ve katma değerli yatırımların Türk lirası olarak finansmanına yönelik olarak kullandırılmaktadır. Yatırım Taahhütlü Avans Kredileri'nin kapsamı katma değeri yüksek ihracatı artıracak yatırımları içerecek şekilde genişletilmiştir. Diğer yandan, uluslararası doğrudan yatırımları artırmak amacıyla Türkiye Uluslararası Doğrudan Yatırım Stratejisi (2024-2028) yayımlanmıştır. Ülkemizi yüksek teknoloji yatırımlarının odağı haline getirmek amacıyla HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı hazırlanmıştır. Program kapsamında yarı iletkenler, mobilite, yeşil enerji, ileri imalat, sağlıklı yaşam, dijital teknolojiler, haberleşme ve uzay alanları ile bu alanlardaki değer zincirlerini tamamlayıcı yatırımları geliştirecek 30'un

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 üzerindeki başlıktaki yüksek teknoloji yatırımlarına 30 milyar dolar destek sağlanması hedeflenmektedir.

Yapısal reformların etkisi orta ve uzun vadede görülmesine rağmen, ülkemizde atılan yapısal politika adımları kısa vadede yatırımcı beklentileri üzerinde olumlu etkiler yaratabilmektedir. Bu durum, yatırımcı güvenini artırarak piyasaların istikrar kazanmasına katkıda bulunmaktadır. Aynı zamanda, reformların getirdiği iyileşmeler, risk primini düşürerek sermaye girişlerini teşvik etmektedir. Bu da yatırımcı iştahını artırarak ekonomik büyümeye ve finansal istikrara katkı sağlamaktadır.

Öte yandan ihracatçıların finansmana erişimini artırmak için günlük reeskont kredi limiti 300 milyon TLden 4 milyar TL*ye, Eximbank'ın sermayesi ise 13,8 milyar TL*den 55,3 milyar TL'ye yükseltilmiştir.

2025-2027 Orta Vadeli Programda, vergi politikalarımız ile büyüme ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırımın, istihdamın, üretimin, ihracatın ve rekabet ortamının desteklenmesi devam edileceği ifade edilmiş bulunmaktadır.

Teşvik unsurları; katma değer vergisi iadesi ve indirimi, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işçi ve işveren hissesi desteği, faiz ve kar payı desteği, yatırım yeri tahsisi, enerji tüketim harcamalarının karşılanması, ücret desteği sağlanması, yatırıma ortak olunması, alım garantisi, alt yapı yatırım desteği, faiz hibe desteği gibi birçok bileşenden oluşmaktadır.

Sağlanan teşviklerden olan indirimli kurumlar vergisi ile yatırımcılara, yatırım yapılan bölgeye, yatırım büyüklüğüne ve yatırım konusuna göre farklı oranlarda destek sağlamaktadır. Gelir vergisi mükellefleri de ilgili şartları sağlamaları koşuluyla bu teşvikten yararlanabilmektedir.

Ayrıca, ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, teknolojik dönüşümünü sağlayacak, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek yatırımlar proje bazlı olarak desteklenmekte ve bu yatırımlara diğer yatırımlara göre daha fazla vergisel teşvikler sağlanmaktadır.

Önümüzdeki dönemde de işgücüne katılımı teşvik etmek ve istihdamı desteklemek amacıyla; işgücü piyasasında ihtiyaç duyulan beceri ve yetkinlikleri artıracak, eğitim-istihdam bağlantısını güçlendirecek mesleki eğitim programlarının geliştirilmesine, yeşil ve dijital dönüşüm sürecine uyum sağlanmasına ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaştırılmasına yönelik uygulamalara devam edilecektir.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Diğer taraftan, Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır.

Bu itibarla Sistem kapsamında, 15 adet kefalet destek paketi ulaşılabilir durumdadır. Bu paketler ile 16.05.2025 tarihi itibarıyla 65 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Hâlihazırda kullandırılabilecek 115 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Bu paketlerin yaklaşık 50 milyar TL kredi imkânı sunan 5 adedi, ihracatçıları ve katılım hassasiyeti olan firmaları desteklemek üzere 14.03.2025 tarihinde yürürlüğe alınmıştır. Bu paketlerin #'ü ile ihracatçılarımız için ilave 42 milyar TL kredi imkânı oluşturulmuştur.

İmalat ve ihracat alanlarına çalışmalarımızda öncelik verilmektedir. Bu sebeple, imalatçı KOBİ'lerin yatırım ve işletme harcamaları için yaklaşık 30 milyar TL kredi imkânı oluşturan yeni bir kefalet destek paketi 15.05.2025 tarihinde yürürlüğe alınmıştır. Ayrıca güncel ekonomik koşullar ve muhtelif sektörlerin ihtiyaçları kapsamında gerek görülmesi yeni kefalet destek paketleri oluşturulabilecektir.

Diğer taraftan, kurulan/kapanan şirket, kooperatif ve gerçek kişilere ait işletmeler ile ilgili istatistikler, Resmi İstatistik Programı kapsamında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından kamuoyuna açıklanmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan