Kocaeli'nin İzmit ilçesindeki tarihi ve kültürel mirasın korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 20 Mayıs 2025 tarihinde 7/28450 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 135 gün sonra, 2 Ekim 2025).
Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Kocaeli'nin İzmit ilçesindeki tarihi ve kültürel mirasın korunması için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28450, 20 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28450-kocaeli-nin-izmit-ilcesindeki-tarihi-ve-kulturel-mirasin-korunmasi-icin-yurutulen-calismal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dac311e1-1e5c-4de3-8dad-0196f2c84139
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 135 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kocaeli ili, özellikle İzmit merkez ilçesi, tarihi, kültürel ve arkeolojik açıdan Türkiye'nin en kıymetli yerleşim yerlerinden biridir. Milattan Önce 3000'li yıllara kadar uzanan yerleşim geçmişiyle Kocaeli; Frigler, Lidyalılar, Persler, Büyük İskender, Britanya Krallığı ve Roma İmparatorluğu gibi büyük medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır. Hatta bugünkü İzmit'in bulunduğu alan, bir dönem Roma İmparatorluğu'nun başkenti olan Nikomedya'dır.
Ancak, tüm bu köklü geçmişe rağmen İzmit şehir merkezinde tarihi mirasın korunmadığı, şehir estetiğinin zayıf kaldığı ve kentin kültürel zenginliğini yansıtan bir şehir müzesinin dahi bulunmadığı dikkat çekmektedir. Antik kent kalıntıları, tümülüsler ve Osmanlı dönemine ait birçok yapının atıl durumda olması ya da kent estetiği içinde görünmez hale gelmesi, hem kültürel (odeğerlerimizin korunamamasına hem de kentin turizm potansiyelinin değerlendirilememesine yol açmaktadır.
Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;
SORULAR
İzmit'te bulunan antik Nikomedya kalıntılarının envanteri çıkarılmış mıdır? Bu yapılardan kaç tanesi koruma altındadır?
Roma, Britanya, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait İzmit merkezdeki tarihi yapıların restorasyonu ve tanıtımı için Bakanlığınızca son 10 yılda hangi çalışmalar yapılmıştır?
İzmit'in tarihi kimliğini yansıtacak şekilde bir şehir müzesi kurulması planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa takvimi nedir?
İzmit'in merkezinde bulunan tümülüs, lahit, antik duvar ve diğer arkeolojik varlıkların çevresinde şehirleşme baskısı ya da imar tehdidine karşı hangi tedbirler alınmıştır?
İzmit şehir merkezindeki mimari estetik eksikliği ve kent silüetini bozan unsurlar hakkında Bakanlığınızın veya ilgili kurumların bir çalışması mevcut mudur?
Kocaeli'nin sahip olduğu tarihi değerlerin turizm potansiyeline dönüştürülmesi adına ulusal veya uluslararası düzeyde projelendirilmiş bir kültür rotası veya tanıtım planı yürütülmekte midir?
(0312)4202818-19 Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce, Taşınmaz Ulusal Envanter Sistemi (TUES) kapsamında yapılmış olan çalışmalar neticesinde, Antik Nikomedia Kenti'nin bulunduğu alanda, 60 ayrı taşınmazda sur duvarı kalıntısı bulunduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, bölgede gerçekleşen depremler neticesinde antik kentin önemli yapılarının büyük oranda toprak altında olduğu değerlendirilmektedir. Kentin Nikomedia Dönemi'ne ait olup günümüze ulaşmış kalıntıları; Çukurbağ Bölgesi ile Bağçeşme ve çevresinde bulunan parçalar halindeki sur duvarlarından, tiyatro alanı olarak bilinen Orhan Mahallesi sınırlarında bulunan bir kesim ve İçkale sınırlarında gerçekleştirilen muhtelif kazılarda ortaya çıkan kalıntılardan gözlemlenebilmektedir. Bununla birlikte, mevcut İçkale Sit Alanı sınırları içerisinde tüm dönemlere ait toplam yapı kalıntısı 329 olup sit alanına ek olarak Çukurbağ Bölgesi ile birlikte Nikomedia Antik Kenti sınırları ele alındığında tüm dönemlere ait yapı kalıntısı toplam 350'dir.
Genel Müdürlüğün Yatırım Programlarından gönderilen ödeneklerle İzmit merkezde son 10 yıl içerisinde yapılan çalışmalar şunlardır:
" Kocaeli Atatürk, Redif ve Einografya Müzesi Bakım, Onarım ve Tanzim İşi " Kocaeli Eski Fransız Sörler Okulu Rölöve, Restitüsyon, Mekanik, Elektrik . Mühendisliği, Peyzaj Projelerinin Hazırlanması İşi e Kocaeli Saray Müzesi (Av Köşkü) Projelerinin Hazırlanması İşi e Kocaeli Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü Hizmet Binası (Paşalar Dairesi) Bakım Onarım İşi e Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Hizmet Binası (Eski Tren Garı) Bakım ve Onarım İşi e Kocaeli Arkeoloji Müzesi Deprem Performans Analizinin Yapılması İşi
" Kocaeli Arkeoloji Müzesi Bahçesinde Yer Alan Yapıların Deprem Analizlerinin Yapılması İşi e Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü Hizmet Binasının Deprem Performans Analizinin Yapılması İşi
"e Kocaeli Osman Hamdi Evi Restorasyonu İşi
" Osman Hamdi Bey Evi Teşhir Tanzimi ve Restorasyon Çevre Düzenleme İşi
İzmit ilinde, Kocaeli Arkeoloji Müzesi ve bağlı birimleri Atatürk, Redif ve
Etnografya Müzesi, Av Köşkü Saray Müzesi, Osman Hamdi Bey Müzesi hizmet vermektedir.
Kocaeli ili, İzmit ilçesi, Hacıhasan, Akçakoca, Veliahmet, Kozluk, Kemalpaşa Mahalleleri sınırlarında yer alan, İç Kale Kentsel Siti'nin, kentsel sit sınırları Kocaeli Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 22.07.2024 tarihli ve 7248 sayılı kararı ile 3. Derece Arkeolojik Sit olarak ilan edilmiştir. Yüzey araştırmaları ve kazı çalışmalarıyla Nikomedia Antik Kenti'nin yalnızca akropol ile sınırlı olmadığı, daha geniş bir alana yayıldığı ortaya konmuştur. Bu nedenle, kentsel sit sınırları içerisinde yapılaşmanın kontrollü biçimde yürütülmesi ve kültür varlığı tahribatının önüne geçilmesi amaçlanmıştır.
Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel Müdürlüğü)'ca;
Tanıtma Genel Müdürlüğü ile Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından, İzmit ilindeki tarihi yapıların tanıtımı için çeşitli faaliyetler yürütülmektedir. Özellikle GoTürkiye platformu aracılığıyla Kocaeli ilinin tarihi zenginliği, ulusal ve uluslararası düzeyde tanıtılmaktadır. Kocaeli iline ait https://kocaeli.gotürkiye.com adresinde, Roma, Bitinya, Bizans ve Osmanlı dönemlerine ait yapılar 8 farklı dilde tanıtılmakta; "Gör", "Dokun", "Dinle" gibi bölümlerde tarihi içeriklere yer verilmektedir. 2022-2024 yılları arasında, bu sayfa 47 ülkede reklam kampanyaları ile desteklenmiş olup 125,7 milyon gösterim elde edilmiştir. 2025 yılının Ocak-Ağustos ayları arasında ise 6 ülkede 11 milyon gösterime ulaşılmıştır. Ayrıca, sosyal medya mecralarında da Kocaeli ilinin tarihi geçmişi vurgulanmaktadır. "Gezsen Kocaeli", "GoKocaeli", "GoTürkiye" ve "Gezsen Türkiye" adlı Instagram hesaplarında Kocaeli ilinin kültürel ve tarihi değerlerine dair görseller ve bilgiler paylaşılmaktadır.
Tanıtma Genel Müdürlüğü ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün ortak çalışması kapsamında, 2019 yılında iki dilde (Türkçe ve İngilizce) Kocaeli ilinde yer alan Kocaeli Atatürk ve Redif Müzesi, Kocaeli Av Köşkü Saray Müzesi ve Kocaeli Müzesine yönelik broşür baskıları gerçekleştirilmiş olup dağıtılmak üzere Kocaeli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne gönderilmiştir.
Kocaeli ilinin sahip olduğu tarihi değerlerin turizm potansiyeline dönüştürülmesi adına ulusal veya uluslararası düzeyde 2022-2024 yılları arasında Kocaeli ilinde toplam 12 etkinlik gerçekleştirilmiştir. Bu etkinlikler kapsamında 9 farklı ülkeden 25 influencer, 41 basın mensubu ve 20 tur operatörü temsilcisi olmak üzere toplam 86 kişi ağırlanmıştır. Özellikle Bitinya Rotası çerçevesinde, 2023-2024 yılları arasında basın mensuplarına yönelik tanıtım faaliyetleri gerçekleştirilmiş, bu kapsamda Bitinya Rotası uluslararası basında yer alma imkânı bulmuştur. 2025 yılı 13- 15 Ağustos tarihleri arasında iç turizm tanıtım çalışmaları kapsamında 3 yerli influencer Kocaeli'nde ağırlanmıştır.