Düğün salonları ve diğer işletmelerde çalınan müzikler için telif ücreti talep edilmesine ilişkin
Kaynak göster
Semra Dinçer (CHP), 21 Mayıs 2025 tarihinde 7/28451 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 152 gün sonra, 20 Ekim 2025).
Semra Dinçer (CHP, Ankara). “Düğün salonları ve diğer işletmelerde çalınan müzikler için telif ücreti talep edilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/28451, 21 Mayıs 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-28451-dugun-salonlari-ve-diger-isletmelerde-calinan-muzikler-icin-telif-ucreti-talep-edilmesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dce8baab-56f7-4acf-9aac-0196f4633a77
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 152 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim.
4 Semra İMNÇER Ank: ekili
Son günlerde kamuoyunda sıkça tartışılan bir konu, Türkiye Musiki .Eseri Sahipleri Meslek Birliği (MESAM) tarafından düğün salonları, kuaförler, berberler, lokantalar gibi hizmet sektöründeki işletmelerden telif hakkı ücreti talep edilmesi olmuştur. Bu durum, söz konusu işletmelerde faaliyet gösteren esnaflar arasında ciddi bir bilgi kirliliğine ve endişeye neden olmuştur.
Telif hakkı uygulamasının kapsamı, alınacak ücretlerin kriterleri, denetim süreci ve ilgili meslek odalarıyla iş birliği yapılıp yapılmadığı gibi hususlar netlik kazanmadığı için hem işletmeler hem de kamuoyu tarafından eleştirilmekte ve sorgulanmaktadır. Bu çerçevede:
SORULAR
MESAM tarafından düğün salonları, kuaförler, berberler, lokantalar ve benzeri işletmelerden telif hakkı ücreti talep edilmesine ilişkin bakanlığınızın bilgisi ve onayı var mıdır?
Bu uygulama kapsamında hangi işletme türlerinden telif ücreti alınacaktır? Bu işletmelerin sınıflandırılması hangi kriterlere göre yapılmıştır? " i
Talep edilen telif ücretlerinin miktarı ne kadardır? İşletme büyüklüğüne, kapasitesine, müşteri sayısına veya kullanılan müzik türüne göre farklılık göstermekte midir?
Telif ücretlerinin hesaplanmasında hangi esaslar dikkate alınmaktadır? Sabit bir tarife mi uygulanmaktadır, yoksa işletmelere göre değişen bir sistem mi mevcuttur?
. Uygulamanın yürürlüğe girmesinden önce sektör temsilcileriyle, esnaf ve ticaret odalarıyla görüşme yapılmış mıdır? Görüşüldü ise hangi kurum ve kuruluşlarla ne zaman görüşülmüştür?
. Bu düzenlemeye ilişkin işletmelere herhangi bir bilgilendirme ya da eğitim çalışması yapılmış mıdır?
. Telif ücretlerinin denetimi ve takibi nasıl yapılacaktır? İşletmelere yönelik herhangi bir yaptırım ya da ceza öngörülmekte midir?
. Bu uygulamadan doğabilecek mağduriyetlerin önüne geçilmesi için bakanlığınızca bir yol haritası belirlenmiş midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Telif Hakları Genel Müdürlüğü)'ca;
Telif hakları alanında faaliyet gösteren meslek birliklerinin, aşağıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde; üyelerinden aldıkları yetki belgeleri kapsamında üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) ile tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine odağıtımını sağlamak yükümlülüğü çerçevesinde telif hakkı kullanıcılarından telif hakkı ücreti talep etmesi mümkün bulunmaktadır. İlgili mevzuatta belirlenen esaslara göre sınıflandırılan telif hakkı kullanıcılarına uygulanacak tarife ücretleri her yıl meslek birliklerince belirlenmekte, tarafların talebi halinde uzlaştırma komisyonu aracılığıyla tarifeler müzakere edilmektedir. Bu çerçevede, meslek birlikleri tarafından müzik kullanan düğün salonları ve kuaförler için belirlenen tarifelere yönelik olarak ilgili meslek örgütleri tarafından 26.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen uzlaştırma komisyonu toplantısında herhangi bir itiraz gelmemiştir.
5846 sayılı Kanun'un 42'nci maddesinin birinci fıkrası "Eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahipleri ile bu Kanun'un 52'nci maddesine uygun biçimde düzenlenmiş sözleşmelerle eser veya hak sahibinden mali hakları kullanma yetkilerini devralarak bu Kanun'un 10'uncu maddesine göre ilim-edebiyat eserleri üzerindeki hakları kullanarak, süreli olmayan yayınları çoğaltan ve yayanlar üyelerinin ortak çıkarlarını korumak ve bu Kanun ile tanınmış hakların idaresini ve takibini, alınacak ücretlerin tahsilini ve hak sahiplerine dağıtımını sağlamak üzere, Kültür Bakanlığınca hazırlanan ve Bakanlar Kurulunca onaylanan tüzük ve tip statülere uygun olarak tespit edilecek alanlarda birden fazla meslek birliği kurabilirler." hükmüne, Kanun'un 41'inci maddesinin birinci fıkrası "Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52'nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı mali hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar." hükmüne amirdir.
Meslek birlikleri, faaliyet gösterdikleri alanlardaki telif hakkı kullanıcılarını, Kanun'un 41'inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "Eser, icra, fonogram, yapım ve yayınları kullanan ve/veya ileten umuma açık mahaller; mahallin bulunduğu bölgenin özelliği, mahallin nitelik ve niceliği, fikri mülkiyete konu eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların mahalde sunulan ürün veya hizmetin ayrılmaz bir parçası ve ürün veya hizmete katkısı olup olmadığı ve benzeri hususlar dikkate alınmak suretiyle sınıflandırılır veya sınıflandırma dışı bırakılır." hükmünde ifade edilen olunan ve Eser, İcra, Yapım ve Yayınların Kullanılması ve/veya İletilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te detayları belirtilen esaslara göre sınıflandırırlar.
Meslek birlikleri, Kanun'un 42/A maddesinin birinci fıkrası uyarınca "sözleşme yapılırken idare ettikleri haklara ilişkin olarak hakkaniyete uygun davranmakla, kendi maddi ve/veya manevi menfaatleri bakımından gerekli gördükleri indirim veya ödeme kolaylıklarını sağlamakla... yükümlüdür."
Telif ücretlerinin belirlenmesine yönelik esaslar, Kanun'un 42/A maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiş olup söz konusu fıkra, "Tarifelerin tespit edilmesinde; tarifelerin uluslararası uygulamaların ülkenin ekonomik ve toplumsal koşullarına uyarlanabilirliği göz önünde bulundurularak makul seviyede belirlenmesi ile teknolojik alandaki değişimlerin yanı sıra eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların yaratıldığı ve kullanıldığı sektörlerin yapısını tahrip edici, üretimi ve kullanımı engelleyici ve genel kabul görmüş uygulamalara zarar verici bir etki yaratılmaması, rekabeti bozucu şartlar oluşturulmaması, yapılan sınıflandırma, ilgili sektörlerdeki ürün fiyatları ve bu sektörlerin gayrisafi milli hâsıladaki payı, eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletim sıklığı, birim fiyat veya götürü usulü ödeme, ödeme plânı ve benzeri hususlar esas alınır." hükmüne amirdir.
Kanun'un 4'inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre, "Faaliyet gösterdikleri sektörlerde; eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanımından ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile umuma açık mahaller arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılabilecek müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır."
Ayrıca, meslek birliklerince belirlenen tarifelerin müzakeresi, Kanun'un 41'inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan "Uzlaştırma komisyonu, taraflardan birinin talebi ve Bakanlığın uygun görmesi halinde, tarifeleri müzakere etmek üzere, Bakanlık tarafından talep tarihinden itibaren on beş gün içinde oluşturulur." hükmü uyarınca yapılır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan