Öğretmen atamalarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 36 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye'de eğitim sisteminin taşıyıcı kolonlarından biri olan öğretmenlik mesleği, ne yazık ki son yıllarda liyakatten uzak uygulamalar, plansız kontenjan politikaları ve adaletsiz mülakat sistemi nedeniyle ağır bir kriz yaşamaktadır. 2024 yılında açıklanan 15 bin kişilik öğretmen atama sayısı, hem eğitim camiasında hem de kamuoyunda hayal kırıklığına yol açmıştır. Türkiye genelinde hâlihazırda 87 bin ücretli öğretmenin görev yaptığı bir ortamda yalnızca 15 bin kadrolu atama yapılması, öğretmen ihtiyacının görmezden gelindiğini ve çözüm yerine günü kurtarma yaklaşımının benimsendiğini göstermektedir.
Öğretmen adaylarının KPSS sınavından yüksek puan almaları dahi artık atama için yeterli görülmemektedir. Atamalarda "50 KPSS ve W50 mülakat puanı esas alınmakta; ancak mülakatlarda uygulanan standart dışı, subjektif değerlendirmeler binlerce gencin yıllar süren emeğini bir kalemde silmektedir. Öğretmenler, sosyal medyada paylaştıkları belgelerle KPSS puanlarıyla sıralamaya girmelerine rağmen, mülakatla kontenjan dışında bırakıldıklarını açıkça ortaya koymaktadır. Bu durum sadece hak gaspı değil, aynı zamanda kamu vicdanının ağır bir yaralanmasıdır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Branşlar arasında da ağır bir dengesizlik söz konusudur. Örneğin sosyal bilgiler, Türk dili ve edebiyatı, tarih, felsefe, fizik, kimya, biyoloji gibi ana alanlara verilen kontenjanlar son derece düşüktür. Bazı branşlarda neredeyse "üç ile bir öğretmen" düşecek kadar düşük kontenjan ayrılmış, eğitimde fırsat eşitliği ilkesi ihlal edilmiştir.
Tüm bu uygulamalar, öğretmenlik mesleğini itibarsızlaştırmakta, gençlerin umutlarını kırmakta ve kamu hizmetinde verimliliği zedelemektedir. Bakanlık tarafından şeffaf, adil, planlı ve liyakate dayalı bir sistem kurulmadığı sürece eğitim sistemimiz her geçen yıl daha da kan kaybetmeye devam edecektir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023 yılında kimya öğretmenliği branşı için 500 atama yapılırken, 2024 yılında bu sayının 49'a düşmesinin gerekçesi nedir? Bu düşüş, Türkiye'deki fen bilimleri öğretmeni ihtiyacıyla nasıl örtüşmektedir?
Kimya, tarih, edebiyat, biyoloji gibi branşlarda, KPSS'den yüksek puan alan başarılı adayların atanamamasına rağmen, aynı anda 87 bin ücretli öğretmenin görev yapıyor olması bir çelişki değil midir?
Bakanlığınızca öğretmen ihtiyacının branş bazında belirlenmesinde hangi kriterler esas alınmıştır? Bu kriterler kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?
Ücretli öğretmenlik yapan adayların büyük çoğunluğu asgari ücretin dahi altında maaş almaktadır. Bu sistemin öğretmenlik mesleğini ve eğitim hakkını zedelediği konusunda bir değerlendirmeniz var mıdır?
KPSS'den 80 üzeri puan alıp sıralamaya giren ancak mülakat puanı nedeniyle atanamayan aday sayısı kaçtır? Bu durumun düzeltilmesine yönelik bir ek atama planı yapılacak mıdır?
Aynı puanla başvuran adaylara illere göre farklı mülakat puanları verildiği yönündeki eleştiriler Bakan Yardımcısı Nazif Yılmaz tarafından da kabul edilmiştir. Bu adaletsizliğe dair herhangi bir idari işlem başlatılmış mıdır?
KPSS'den yüksek puan alarak dereceye giren ancak sadece branşına düşük kontenjan ayrılması nedeniyle atanamayan öğretmen adayları için adil bir çözüm yolunuz var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
2(045319 EL Wet
b) 26/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1634428 sayılı yazınız. 7/04536 ©) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636504 sayılı yazınız. 3 128433
ç) 28/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1636603 sayılı yazınız. Ni
d) 30/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1638048 sayılı yazınız. 7/2 6630 Gu 183 İ/1263€ 72/24037
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Amasya Milletvekili Reşat KARAGÖZ'ün 7/28 147, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/28353 ve 7128637, Çanakkale Milletvekili Rıdvan UZ"*un 7128456, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'"nın 7128459, Şırnak Milletvekili Mehmet Zeki İRMEZ'in 7/28531 , Kars Milletvekili İnan AKGÜN ALP'in 7/28534, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7128536, İzmir Milletvekili Gökçe GÖKÇEN"in 7/28633, Konya Milletvekili Barış BEKTAŞ'ın 7128634, İstanbul Milletvekili Hasan KARAL'ın 7/28636 ile Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/28638 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ekte sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı
Hst Ok Veb
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00) EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YUZYILI , ağa YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 11'inci maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/pozisyonlarının dağılımı yapılırken ve alan bazlı kontenjan sayıları belirlenirken öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir.
Sözleşmeli olarak istihdam edilecek öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini düzenleyen hususlar ve öğretmenlik mesleğine ilişkin diğer hususları düzenleyen 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 18.10.2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun'un geçici 1'inci maddesinin (inci fıkrasında "7/9/2025 tarihine kadar yapılacak sözleşmeli öğretmen istihdamında, kadrolu öğretmen atamalarında ve yönetici görevlendirilmelerinde, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan mevzuat hükümleri uygulanır. " hükmü yer aldığından belirtilen tarihe kadar yapılan atamalarda 3/8/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik"in "Sözlü sınav" başlıklı 12'nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "Sözlü sınav başarı puanı KPSS puanının 9650'si ile sözlü sınavdan alınan puanın 2090'si alınarak belirlenir. " mevzuat hükmü uygulanmaktadır,
Bu kapsamda sözlü sınavlar, öğretmen adaylarının teorik sınav başarısı yanında sahip olması gereken yeterliklerinin değerlendirilmesi amacıyla ders anlatım becerisini ölçen yüz yüze görüşmeler şeklinde yapılmıştır. Adaylara hangi konulardan soru sorulacağı ve soruları nasıl cevaplandıracağı ile adayların ders anlatım becerisine dair kendilerinden neler beklendiğini anlatan bir rehber hazırlanmış, sorular komisyondan bağımsız olarak bizzat aday tarafından elektronik kura ile belirlenmiştir. 20 ilde 245 komisyon kurulmuş ve komisyon üyeleri her gün değiştirilmiş, rasyonel ve tutarlı puanlama yapabilmesi, ülke genelinde birliktelik sağlanabilmesi için puanlama anahtarları oluşturulmuştur. Sözlü sınav esnasında adayın dijital ortamda sistem üzerinden rastgele belirlediği sorulara ilişkin cevap anahtarı ile verilen cevapta hangi hususların vurgulanacağı, eş zamanlı olarak yine dijital ortamda komisyon üyelerinin ekranına da yansımıştır. Adayların ve üyelerin kimlik bilgileri gizli tutularak hangi komisyonda mülakata alınacakları hiç kimse ile paylaşılmamıştır. Görüşme, adayların kimlik : bilgileri yerine kendilerine başvuru esnasında verilen kod üzerinden gerçekleşmiş ve adayların bilgileri komisyon üyeleriyle paylaşılmamıştır.
Aday, verdiği cevapları yazılı ve imzalı olarak da sunmuş, komisyon üyelerince görüşme bitiminde puan girişi gerçekleştirilerek o aday için puan girişi kapatılmış ve tüm süreç kamera ile kayıt altına alınmıştır. Yapılan bu düzenlemeler ve alınan tedbirler çerçevesinde sözlü sınavlar herhangi tartışmaya mahal vermeyecek biçimde tamamlanmıştır.
Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususlar; 16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI (00 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI ı AĞA
Resmi Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla belirlenmiştir.
Söz konusu Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9'uncu maddesinde yer alan;
(1) Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde;
a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla;
1. (Değişik: 24/09/2012 tarihli ve 2012/3773 sayılı BKK) Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmi görevliler ile sınıf öğretmenlerine (Ek ibare: 9/1/2023 tarihli ve 6654 sayılı CK) ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında okul öncesi öğrencilerine destek eğitim odasında verilecek eğitimle sınırlı olmak üzere okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 8 saate,
2. (Değişik: 13/03/2017 tarihli ve 2017/10010 sayılı BKK) Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir. "
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
) Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) (Ek fikra:26/7/2022 tarihli ve 5886 sayılı CK) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları (Değişik ibare: 10/11/2023 tarihli ve 7769 sayılı CK) her 2 saat ders için İ saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir. " hükümleri kapsamında işlem tesis edilmektedir.
Öte yandan Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle karşılanamadığı durumlarda söz konusu Yönetmelik?e göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 40, ayda 160 saate kadar ders görevi verilebilmektedir. Yönetmelik"te belirlenen nitelikleri taşımayanlara ise okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30, ayda 120 saate kadar ders görevi verilebilmektedir.
Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176'ncı maddesinde yer alan "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir " hükmü yer almaktadır.
Görüleceği üzere Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğreticiler ile bunların dışında olmak üzere iki farklı görevlendirme söz konusudur. Ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişiler, fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu"nun 176'ncı maddesinde öngörülen gösterge MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 100 EĞİTİMİN va o, m YÜZYILI Strateji Geliştirme Başkanlığı O rakamının aynı Kanun'a göre altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez arttırılan aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden hesap edilen ek ders ücretinden yararlanmaktadır. İlgili mevzuat hükümlerince ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişilerin yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden faydalanmaları mümkündür.
Ayrıca Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9uncu maddesi kapsamında ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilen;
İ-Uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri 28.124,85 TL,
2- Bu nitelikleri taşımayanlardan resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri ise 21.944,11 TL'dir.
Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu"nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fikrasının (h) bendinde "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. " hükmü ile aynı maddenin (j) bendinde "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz." hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır.