Ücretli öğretmenlerin sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre örgün eğitim kurumlarında görev yapan öğretmen sayısı 2023-2024 eğitim öğretim yılında I milyon 168 bin 896 olduğu ve bu öğretmenlerin 993 bin 397'si resmi okullarda, 175 bin 499'u ise özel okullarda görev yapmaktadır.
Türk Eğitim Sen, bu öğretmenlerin 86 bin 136'sının "ücretli öğretmen" olarak çalıştığını ve bunların 38 bin 602'si eğitim fakültesi mezunu, 39 bin 463'ü lisans mezunu (eğitim fakültesi hariç), 8 bin 7'i ön lisans mezunu olduğunu açıklamıştır.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Resmi kurumlarda çalışan öğretmenler dikkate alındığında yaklaşık her 10 öğretmenden Vi "ücretli öğretmen" olarak çalışmaktadır. Öğrenci bazında değerlendirildiğimizde ise yaklaşık 2 milyon öğrencimiz bu öğretmenlerden ders almaktadır.
Ancak bu öğretmenlerimiz, uzun yıllar tabiri caizse karın tokluğuna bir ücretle, aylık 10-15 gün SGK primi ile güvencesiz bir şekilde ihtisas gerektiren bu mesleği icra ettiler. Ek ders karşılığı çalışan ücretli öğretmenlerimiz yaz tatili, sömestr tatili, ara tatiller, kar tatili, dini ve milli bayramlarda ücret alamadığı gibi nöbet ücreti, derse hazırlık ödeneği, banka promosyonu alamamış ve babalık izni, vefat izni vs. yan haklardan da yararlanmamıştır.
2018 yılında her ne kadar 5 bin ücretli öğretmen alımında dönemin Milli Eğitim Bakanı Sayın İsmet Yılmaz: "KPSS şartı aranmaksızın bu öğretmenlerimizin kadroya alınmasını sağlayacağız.", ifadesini kullanmışsa da bu şartlar sağlanamamıştır. 2020 yılında ise 541 ve | devamında 241 ek ders iyileştirmesi yapılmış ve SGK primi aylık 22-24 güne çıkarılsa da iyileştirme sınırlı kalmıştır. Bu iyileştirme göreve yeni başlayan ve 3-5 yıllık çalışan ek dersli öğretmenler için ileriye dönük özlük hakları yönünden olumlu bir adım olmuştur. Ancak 15-20 yıllık öğretmenler geçmişte 13-15 gün yatırılan SGK priminden dolayı maalesef emekli dahi referansla yürütüldüğü de iddia edilmektedir.
Uzun yıllardır MEB'in istihdam modeli haline.gelen "ücretli öğretmenliği" geçtiğimiz Mart Ayında Bakan Tekin yaptığı açıklamada, "ücretli öğretmenlik diye bir şey yok. Bu uydurma bir kavram. Ne bizim sistemimizde ne mevzuatımızda ne kanunumuzda böyle bir şey yok. Bu nedir? Belli dersleri okutacağımız öğretmen bulunamadığında ek ders ücreti karşılığında bize destek Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA olan kişiler bu kapsamda değerlendiriliyor. Ücretli öğretmenlik sanki bizim mevzuatımızda olan bir kavram gibi sunuluyor. Bu sistem legal bir kadro türü değil, tam tersine ihtiyaç gidermek için üretilmiş bir ara formül", dedi. Ancak bu açıklamalara karşın, öğretmenlerin başvuruları e-Devlet'te "Ücretli Öğretmenlik Başvurusu" adlı bölümden yapıldığı, başvuru onayının ardından belgeler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne teslim edildiği bilinmektedir. Bu açıklamalardan sonra sitede değişiklikler yapılarak ücretli öğretmenlik "ders ücreti karşılığında öğretmen görevlendirme sistemi" olarak değiştirilmiş ancak uygulama aynı şekilde devam etmiştir.
Sayın Bakanın tabiriyle her ne kadar "legal olmayan bir kadro" olarak tanımlansa da sistemde çalışarak hizmet ettikleri; çalışma yerleri, e-okul işlemleri, evrak ve prosedür çeşitliliği, sınıf, sayı ve çeşitliliği, sınav sayı ve çeşitliliği, nöbet, rehberlik, sosyal kulüp vb. gibi birçok yönden Diyanet İşleri Başkanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'nda ek ders sistemi ile görev ifa eden personellerden iş yükü yönünden daha fazla çalışma ve sorumluluk yüklendikleri görülmektedir. Ancak onların sahip oldukları haklara sahip olmadıkları hatta Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığını örnek göstererek Bakanlığın kendi içinde çıkardığı yönetmelik ile Mart 2025 döneminde 1 ay, | yıl, 10 yıl vs. süre farkı gözetmeksizin bünyesinde geçici olarak ek ders usulü ile çalışan bütün personelini görev yaptığı yerde alım yaptığını meslek mensupları dile getirmektedir.
Eğitim sistemimiz içerisinde izah ettiğimiz üzere önemli bir yere sahip ve büyük bir ihtiyacı karşılayan ancak sistemde adı dahi olmayan ücretli öğretmenlerimizin gerek özlük hakları ve yan haklarının kazanılması gerekse toplum ve eğitim camiası içinde hak ettiği konuma kavuşturulması için gerekli çalışmaların yapılması önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Eğitim sistemimiz içerisinde yaklaşık 10 öğretmenden 1'i olan, 2 milyonu aşkın çocuğumuza eğitim ve öğretim hizmeti veren ve kamuoyunda "ücretli öğretmen" olarak bilinen ancak sistemde adı dahi olmayan öğretmenlerimizin sisteme tanımlanması, özlük hakları ve yan hakları ile çalışma koşullarına ilişkin bir yasal düzenleme planlanmakta mıdır?
Toplumun kalkınması ve ilerlemesinde önemli bir rolü olan öğretmenlerin gerek okulda gerekse toplum içinde insan onuruna ve eğitimci kimliğine yakışır bir hayat standardı sağlanması ve öğretmenler arasında var olan eşitsizliklerin giderilmesi hususunda "eşit işe eşit ücret" vb. ilkelerin uygulanmasına ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır? İlgili sendikalarla bir iş birliği geliştirmeyi düşünüyor musunuz?
Mevcut uygulamada söz konusu ücretli öğretmenlerin başvuru ve kabul işlemleri ile çalışma usul ve esaslarını içeren yasal bir düzenleme mevcut mudur? Başvuru ve kabul hususunda hangi kriterler göz önüne alınmaktadır? Olası bir disiplin işleminde hangi yönetmeliğe tabi tutulmaktadır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Eğitim kalitesi ve eğitimci niteliğini yükseltmek ve çalışma barışını sağlamak üzere mevcut ücretli öğretmenlerden "yaş, eğitim formasyonu ve nitelikleri ile KPSS" gibi yönetmeliğin öngördüğü şartları sağlayanların "sözleşmeli öğretmen" statüsüne alınması düşünülmekte midir? Bu hususa ilişkin bir düzenleme planlanmakta mıdır?
Hizmete belli bir yaş almış ve 15-20 yıla aşkın bir süre "ücretli öğretmenlik" yapmış ancak emeklilik vb. özlük hakları edinmemiş mevcut öğretmenlerin özlük haklarını iyileştirmeye ve emektar bir eğitimciye yakışır bir hayat standardı sağlamaya yönelik bir planlama yapılmakta mıdır? Bu hususta ilgili STK'ların talepleri nasıl değerlendirilmektedir?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
c) 30/05/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1638048 sayılı yazınız.
ç) 04/06/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1640882 sayılı yazınız. *İ 28785
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Şanlıurfa Milletvekili Dilan KUNT AYAN'ın 7728041, Sivas Milletvekili Ulaş KARASU'nun 7/28535, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/28635 ve 7/28783, Ordu Milletvekili Mustafa ADIGÜZEL'in 7/28775, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/28780 ile Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/28785 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 0 EĞİTİMİN
Strateji Geliştirme Başkanlığı 0 YÜZYILI la ini YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Eğitim kurumlarının öğretmen ihtiyacı; 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi"nin "Açıktan ve nakil suretiyle atama sayıları" başlıklı 11'inci maddesi uyarınca 2016 yılından itibaren Bakanlığımıza tahsis edilen öğretmen kadroları çerçevesinde, sözleşmeli öğretmen istihdamı ile karşılanmaktadır.
Bakanlığımızca atama izni verilen öğretmen kadrolarının/pozisyonlarının dağılımı yapılırken ve alan bazlı kontenjan sayıları belirlenirken öncelikle öğretmen istihdamında güçlük çekilen ve kalkınmada birinci öncelikli yerler olmak üzere Bakanlık tarafından uygulanan eğitim politikaları da dikkate alınarak, alanlar bazında öğretmen ihtiyacının toplam öğretmen ihtiyacına oranı doğrultusunda ilk atama öğretmen kontenjanı belirlenmektedir.
Sözleşmeli olarak istihdam edilecek öğretmenlerin seçilmelerini, yetiştirilmelerini, atanmalarını, haklarını, ödev ve sorumluluklarını, ödül ve cezalarını, kariyer basamaklarında ilerlemelerini düzenleyen hususlar ve öğretmenlik mesleğine ilişkin diğer hususları düzenleyen 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu, 18.10.2024 tarihli ve 32696 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Kanun'un geçici 1'inci maddesinin 1'inci fıkrasında "1/9/2025 tarihine kadar yapılacak sözleşmeli öğretmen istihdamında, kadrolu öğretmen atamalarında ve yönetici görevlendirilmelerinde, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan mevzuai hükümleri uygulanır. " hükmü yer aldığından belirtilen tarihe kadar yapılan atamalarda 3/8/2016 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik'in "Sözlü sınav" başlıklı 12'nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "Sözlü sınav başarı puanı KPSS puanının 9630'si ile sözlü sınavdan alınan puanın 2090'si alınarak belirlenir. " mevzuat hükmü uygulanacaktır.
Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında görevli yönetici ve öğretmenlerin aylık ve ek ders ücreti karşılığında okutacakları veya okutmuş sayılacakları haftalık ders saatlerinin sayısı, ders görevi alacakların nitelikleri ve benzeri diğer hususlar; 16.12.2006 tarihli ve 26378 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01.12.2006 tarihli ve 2006/11350 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konan Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararla belirlenmiştir.
Söz konusu Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı O©[okunamadı]'uncu maddesinde yer alan;
(1) Öğretmen sayısının yetersiz olması hâlinde;
a) Yüksek öğrenimli olmak koşuluyla;
1. (Değişik: 24/09/2012 tarihli ve 2012/3773 sayılı BKK) Bu Karar kapsamındaki yönetici ve öğretmenler dışındaki resmi görevliler ile sınıf öğretmenlerine (Ek ibare: 9/1/2023 tarihli ve 6634 sayılı CK) ve Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında okul öncesi öğrencilerine destek eğitim odasında verilecek eğitimle sınırlı olmak üzere okul öncesi öğretmenlerine, okul öncesi eğitim, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın eğitim kurumlarında hafiada 8 saate,
2. (Değişik: 13/03/2017 tarihli ve 2017/10010 sayılı BKK) Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir."
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
Iİ) Resmi görevi bulunanlara hafiada 10 saate,
2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) (Ek fikra:26/7/2022 tarihli ve 5886 sayılı CK) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları (Değişik ibare: 10/11/2023 tarihli ve 7769 sayılı CK) her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir. " hükümleri kapsamında işlem tesis edilmektedir.
Öte yandan Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici olarak görevlendirileceklerde aranacak şartlar, Milli Eğitim Bakanlığı Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile belirlenmiştir. Öğretmen ihtiyacının kadrolu ve sözleşmeli öğretmenlerle karşılanamadığı durumlarda söz konusu Yönetmelik'e göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumlarında haftada 40, ayda 160 saate kadar ders görevi verilebilmektedir. Yönetmelik'te belirlenen nitelikleri taşımayanlara ise okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30, ayda 120 saate kadar ders görevi verilebilmektedir.
Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Ders ve konferans ücretleri" başlıklı 176'ncı maddesinde yer alan "Bu Kanunun 89 uncu maddesine göre kendilerine ders görevi verilenlere, ders saati başına gündüz öğretimi için 140, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında yarıyıl ve yaz tatillerinde, cumartesi ve pazar günleri ile saat 18.00'den sonra başlayan öğretim faaliyetleri için 150 gösterge rakamının bu Kanuna göre belirlenen aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden ek ders ücreti ödenir." hükmü yer almaktadır.
Görüleceği üzere Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığında uzman ve usta öğreticiler ile bunların dışında olmak üzere iki farklı görevlendirme söz konusudur. Ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişiler, fiilen yerine getirdikleri ders görevleri karşılığında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 176'ncı maddesinde öngörülen gösterge rakamının aynı Kanun'a göre altı ayda bir olmak üzere yılda iki kez arttırılan aylık katsayısı ile çarpımından oluşan miktar üzerinden hesap edilen ek ders ücretinden yararlanmaktadır. İlgili mevzuat hükümlerince ders ücreti karşılığı görevlendirilen kişilerin yalnızca fiilen okuttukları ders görevi karşılığında ek ders ücretinden faydalanmaları mümkündür.
Ayrıca Bakanlığımıza bağlı resmi eğitim kurumlarında, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar'ın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9'uncu maddesi kapsamında ders ücreti karşılığında ders okutmak üzere görevlendirilen;
İ-Uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri 28.124,85 TL,
2- Bu nitelikleri taşımayanlardan resmi görevi bulunmayanların bir aylık net ek ders ücretleri ise 21.944,11 TI.'dir.
Öte yandan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu"nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat
(EN MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN N me v Strateji Geliştirme Başkanlığı | vom ERE karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir. " hükmü ile aynı maddenin (j) bendinde "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. " hükmüne yer verilmiştir.
Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır.