Şanlıurfa'nın Suruç ilçesinde kadınların tarımsal üretime katılımının artırılması amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin

Ülke genelinde 81 ilde, tarımsal üretim sürecinin her aşamasında yer alan kadın çiftçilerin bilgi ve becerilerinin geliştirilmesi, gelir seviyelerinin artırılması, üretimde verimlilik ile ürün kalitesi ve standartlarının yükseltilmesi amacıyla; bitkisel ve hayvansal üretime yönelik konularda il/ilçe tarım ve orman müdürlükleri tarafından çifiçi toplantıları, demonstrasyonlar, tarla günleri ve çiftçi kursları gibi çeşitli yayım teknikleri uygulanarak eğitim ve yayım hizmetleri yürütülmektedir. Ayrıca, kadın çiftçilerin sosyal yaşam düzeylerinin modern hayat standartlarına ulaştırılması ve sosyo-ekonomik yönden güçlendirilmesi amacıyla ev ekonomisi, aile kaynakları ve yönetimi, beslenme, çocuk gelişimi ve eğitimi ile el sanatları gibi alanlarda da eğitim faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımızca yürütülen "İl Yayım Programı" kapsamında 2023-2025 yılları arasında Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde; endüstri bitkileri, beslenme ilkeleri ve hijyen, büyükbaş hayvancılık, anız yangınları, şap hastalığı, destekleme başvuruları ve kuduz hastalığı konularında toplam 42 kadın üreticiye eğitim verilmiştir.

Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde, ortaklarının büyük çoğunluğunu kadınların oluşturduğu iki adet tarımsal kalkınma kooperatifi faaliyet göstermektedir. Bunlar; yöresel ürünlerin işlenmesi alanında faaliyet gösteren "Sınırlı Sorumlu Suruç Kibele Tarımsal Kalkınma Kooperatifi" ile bitkisel üretim ve yöresel ürünler alanında faaliyet gösteren "Sınırlı Sorumlu Suruç Nar Kadın Tarımsal Kalkınma Kooperatifi"dir.

Bakanlığımız tarafından desteklenen "Ortaklar Mülkiyetinde o Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri" bünyesinde, bulundukları yerlerdeki kadın çifiçilere genel kooperatifçilik ile kooperatiflerin faaliyet alanlarına ilişkin konularda (hayvan bakımı ve beslenmesi, hayvan hastalıkları, sağım teknikleri ve hijyeni, hijyenik süt üretimi, sütün çeşitli şekillerde değerlendirilmesi, ahır bakımı ve temizliği, koyun yetiştiriciliği, arıcılık, seracılık vb.) 2004 yılından itibaren eğitimler verilmekte olup pozitif ayrımcılık ilkesi gözetilerek Bakanlık desteklerinden öncelikli olarak yararlanmaları sağlanmaktadır.

Bu kapsamda, 2023-2025 yılları arasında Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde 41 kadın üreticiye, kooperatifçilikte internet ve medyanın kullanımı ile kooperatifçilikte markalaşmanın önemi konularında eğitim verilmiştir.

On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) politika ve hedefleri doğrultusunda, 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 15'inci maddesi çerçevesinde ve ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği içerisinde, Bakanlığımız koordinasyonunda; Ulusal Kırsal Kalkınma Stratejisi (UKKS-IV) 2024-2028 hazırlanmış ve Şubat 2025 tarihinde yayımlanmıştır.

UKKS, belirlenen eksenleri desteklemenin yanı sıra, Avrupa Birliği (AB) Ortak Tarım Politikası (OTP)Y'na ilişkin müktesebata uyum sağlama ile tarım, kırsal kalkınma ve bölgesel gelişme sektörlerinin sürdürülebilir adaptasyonuna katkıda bulunma hedeflerini de içermektedir. Bu doğrultuda, ilgili kurum ve kuruluşlar çalışmalarını söz konusu strateji çerçevesinde yürütmektedir.

2006 yılından bu yana 81 ilimizde uygulanmakta olan Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KKYDP) kapsamında; tarımsal ürünlerin işlenmesi, depolanması ve paketlenmesi konularında yeni tesis kurulumu, mevcut tesislerin tamamlama, kapasite artırımı ve teknoloji yenileme yatırımları ile tarımsal üretime yönelik sabit yatırım tesisleri ve altyapı Strateji Geliştirme Başkanlığı projelerine, hibeye esas proje tutarının KDV hariç *050'si oranında hibe desteği sağlanmaktadır.

Ayrıca, 2022-2023 yıllarında Kırsal Kalkınmada Uzman Eller Projesi kapsamında; bitkisel üretim, gıda, su ürünleri ve hayvancılık alanlarında proje sunan yatırımcılara 96100 oranında hibe desteği verilmiştir. Söz konusu proje için 2025 yılı mevzuat çalışmaları devam etmektedir.

IPARD Programı kapsamında hayvansal ürünlerin üretimi, tarım ve gıda ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanması, kırsal alanlarımızda ekonomik faaliyetlerin çeşitlendirilmesi gibi sektörlerde yaklaşık 20 alt sektörde kırsal kalkınmaya yönelik olarak sunulan projelere 9650-75 oranlarında hibe desteği verilmektedir.

Bu sektörlerin dışında, Ankara ilimizde pilot olarak uygulanan Tarım-Çevre, İklim ve Organik Tarım Tedbiri kapsamında Toprak Örtüsü Yönetimi ve Erozyon Kontrolü sektörü ile Biyoçeşitlilik/Toy Kuşu Popülasyonunun Artırılması sektörünün yanı sıra LEADER yaklaşımı kapsamında Şanlıurfa ilimizin de aralarında yer aldığı 81 ilimizde uygulanan yerel eylem gruplarının kurulması ve faaliyetlerine 96100 oranında hibe desteği verilmektedir.

Şanlıurfa ilimizde bugüne kadar 626 projeye 51,8 milyon Avro hibe desteği verilmiş ve bu destekler sayesinde ülkemize 111,5 milyon Avro yatırım kazandırılmıştır.

2024 yılından itibaren uygulamaya konulan yeni hayvancılık destekleme modeli kapsamında aile işletmelerine, genç/kadın üreticilere temel desteğe ilave destek verilmektedir.

Tarımsal üretime dair hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredilerinde genç ve/veya kadın üreticilere ilave 9015 faiz/kar payı indirimi uygulanmaktadır.

KKYDP, IPARD ve Uzman Eller Projesi gibi Kırsal Kalkınma Projeleri hibe başvurularında 18-40 yaş arası gençlere ve kadınlara proje değerlendirme aşamalarında ek puanlar verilmek suretiyle pozitif ayrımcılık yapılmaktadır.

IPARD Programı kapsamında kadın ve gençlerimize 9010a kadar ek hibe ve 15 puana kadar ek sıralama puanı verilerek pozitif ayrımcılık uygulanmaktadır. — |

Devlet destekli tarım sigortası yaptıran kadınlara poliçe primi üzerinden 9410 indirim, 40 yaş ve altında olan genç çiftçiler için ise 95 indirim uygulanmaktadır.

Bakanlığımız tarafından uygulanmakta/uygulanacak olan Dünya Bankası ve IFAD kredili TUCSAP ve TARDİP gibi projeler kapsamında kadınlara ve gençlere artı puanlar verilerek pozitif ayrımcılık yapılacaktır.

18-40 yaş arasındaki genç üreticilerden oluşan Tarım ve Orman Gençlik Konseyi kurulmuştur.

Şanlıurfa ilimizde kadın faydalanıcılarımıza IPARD Programı kapsamında bugüne kadar 231 proje doğrultusunda 20,3 milyon Avro hibe desteği verilmiştir.

Bakanlığımızca kadınların ekonomik ve sosyal yönden güçlendirilmesi, fırsat eşitliğinin sağlanması, girişimcilik ve istihdamın artırılması amacıyla eğitim-yayım çalışmaları, program ve projeler yürütülmektedir. Bu kapsamda;

"Kadın Çiftçiler Tarımsal Yeniliklerle Buluşuyor Programı" ile Bakanlığımıza bağlı araştırma enstitüsü ve il tarım ve orman müdürlükleri koordinasyonuyla 2015 yılından bugüne kadar 242 yayım projesinde 11.725 kadın çiftçi eğitim almıştır.

"Aile Çifiçiliğinin Geliştirilmesi Programı" 2024 yılında başlatılmış olup bugüne kadar 471 kişi eğitim almıştır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Kadın Çiftçiler Eğitim ve Yayım Çalışmaları kapsamında $1 il de örgütlenme, ev ekonomisi ve tarımsal konularda 2003 yılından bugüne kadar 4.380.095 kadın çifiçi eğitim almıştır.

İbrahim YUMAKLIBakan