Hazır giyim sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30078 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 10 Eylül 2025).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Hazır giyim sektöründe yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30078, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30078-hazir-giyim-sektorunde-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8ca126e3-c70e-45c8-9b8d-0197c07f49ce
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
ÇAN Mehmet Emin EKMEN Mersin Milletvekili
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği (TGSD) Başkanı Toygar Narbay, 2023 ve 2024 yıllarının ardından 2025 yılının ilk dört ayını da zararla kapatan hazır giyim sektörünün içinde bulunduğu kritik duruma dikkat çekmiştir. Narbay, yüksek maliyetler, düşük kur ve faiz baskısı nedeniyle sektörün sürdürülemez bir noktaya geldiğini vurgulayarak, devlet desteğinin artık bir tercih değil, zorunluluk haline geldiğini ifade etmektedir. i i
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
2022-2024 döneminde resmi enflasyon 90138 olarak açıklanırken, aynı dönemde asgari ücrette 6249, politika faizinde ise 90258 oranında artış yaşanmıştır. Bu rakamlar arasındaki çarpıcı fark, ekonomideki fiyat baskılarının resmi enflasyonun işaret ettiğinden daha derin ve yaygın yaşandığına işaret etmektedir. Ayrıca asgari ücretteki yüksek artışa rağmen çalışanların alım gücünde belirgin bir iyileşme gözlenmemektedir.
Maliyetlerin en az "0249 arttığı bir dönemde, gelirleri doğrudan etkileyen döviz kurundaki artışın yalnızca 90101 seviyesinde kalması, gelir-gider dengesini sektör aleyhine ciddi şekilde bozmuştur. Bu durum, uluslararası pazarlarda rekabet gücünü ciddi şekilde zayıflatmıştır. Öyle ki, bugün Türk hazır giyim ürünleri, Uzak Doğu'dan 9060, Kuzey Afrika ülkelerinden ise 645 daha pahalı hale gelmiştir.
Son dönemde birçok büyük tekstil firması konkordato ilan etmiş veya iflas etmiştir. Örneğin, CBF Tekstil, MyGlobe, Settriko ve Sunrise Design gibi firmalar mali sıkıntılar nedeniyle konkordato başvurusunda bulunmuş veya iflas etmiştir.
Bu kriz ortamı, yalnızca üretici firmaları değil, aynı zamanda hazır giyim sektöründe yoğun emek gücüyle çalışan işçileri de doğrudan etkilemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, özellikle Mersin ve Batman gibi illerden başta İstanbul, Bursa, Tekirdağ ve Denizli gibi hazır giyim merkezlerine yönelik iç göç hareketleri, son üç yılda dikkat çekici biçimde artmıştır.
Türkiye İstatistik Kurumu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (TÜİK ADNKS) verilerine göre, Batman'da 2024 yılı itibarıyla net göç hızı pozitif seyretmekteyken, özellikle genç işgücü İstanbul?daki tekstil işlerine yönlendirilmiştir. Mersin ise 2023 yılında göç veren iller arasında yer almış, buradan da başta konfeksiyon atölyeleri olmak üzere hazır giyim sektöründe yoğunlaşmış emek piyasalarına geçici veya sürekli göçler yaşanmıştır. Bu göç hareketleri, söz konusu illerdeki istihdam daralmasını ve büyükşehirlerdeki ucuz iş gücü ihtiyacını aynı anda yansıtmaktadır.
Bu gelişmeler, Türkiye'nin lokomotif sektörlerinden biri olan tekstil ve hazır giyim sağlamak ve istihdam kaybını önlemek için acil önlemlerin alınması gerekmektedir. sektörünün ciddi bir krizle karşı karşıya olduğunu göstermektedir. Sektörün sürdürülebilirliğini
Bu bağlamda;
SORULAR
2022-2025 döneminde hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren firmalardan kaç tanesi iflas etmiş, kaç tanesi konkordato başvurusunda bulunmuştur? Bu firmaların yıllara ve illere göre dağılımı nedir?
Aynı dönemde, hazır giyim sektöründe faaliyet gösteren firma sayısı, istihdam edilen çalışan sayısı ve sektörün toplam ihracat hacmi nasıl değişmiştir?
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneği'nin (TGSD) kamuoyuyla paylaştığı "maliyet artışı— düşük kur-yüksek faiz baskısı" kaynaklı sürdürülemezlik uyarılarına ilişkin olarak Bakanlığınızın yürüttüğü herhangi bir etki analizi, sektör değerlendirme raporu veya müdahale planı mevcut mudur?
Asgari ücretteki artışın çalışanların alım gücünü yükseltmediği, ancak işletmelerin üzerindeki yükü artırdığı yönündeki değerlendirmelere karşılık, hazır giyim sektöründe emek yoğun üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak üzere Bakanlığınızın planladığı bir sosyal politika veya vergi teşviki var mıdır?
2022-2024 yılları arasında hazır giyim sektöründe ortalama üretim maliyetleri (işçilik, enerji, kira, hammadde bazında) ne kadar artmıştır? Bu artışların ihracat fiyatlarına yansıma oranı nedir?
2023 ve 2024 yıllarında Mersin ve Batman illerinden İstanbul, Bursa, Denizli gibi hazır giyim merkezlerine yönelen işgücü göçüne ilişkin elinizdeki veriler nedir? Bu göçün sektörel dağılımı ve gerekçeleri (geçici sözleşme, mevsimlik çalışma, kayıt dışı istihdam vb.) analiz edilmiş midir?
Batman gibi illerde mesleki eğitim programları ve İŞKUR destekli işgücü yönlendirme projeleri kapsamında tekstil ve hazır giyim sektörüne ne kadar işçi kazandırılmıştır? Bu politikaların istihdam üzerindeki etkisi nasıl izlenmektedir?
Düşük döviz kuru nedeniyle hazır giyim sektörünün Uzak Doğu ve Kuzey Afrika ülkeleriyle rekabet gücünü kaybettiği yönündeki veriler Bakanlığınız tarafından teyit edilmekte midir? Bu farkın telafisine yönelik ihracat destekleri veya kur politikası uyarlamaları düşünülmekte midir?
Bakanlığınız tarafından hazır giyim sektörüne özgü, likiditeye erişim, faiz desteği, hammadde temini, ihracat sigortası veya bölgesel yatırım teşvikleri gibi özel bir destek paketi oluşturulması planlanmakta mıdır?
Hazır giyim sektörü için stratejik öneme sahip olan KOBİ'lerin ve kadın istihdamının korunması adına bölgesel kalkınma ajansları, KOSGEB, İŞKUR ve TÜRK EXIMBANK ile koordineli, bütüncül bir kriz yönetim planı hazırlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 09.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1659696 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından verilen 7/30078 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (2 Sayfa) Faks No: 4491341 Soru Önergeleri Şubesi ün İnternet Adresi: www.ticaret. gov.tr ii ra
TİCARET BAKANLIĞI
Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e Ait 7/30078 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 10) Türkiye'nin kalkınmasına, istihdamına ve ihracatına önemli katkıda bulunan tekstil ve hazır giyim sektörü Bakanlığımızca hem doğrudan firmalara yönelik desteklerle hem de iş birliği kuruluşları marifeti ile dolaylı olarak desteklenmektedir.
Bakanlığımızca, yurtdışına açılma sürecinde firmalara her safhada destek sağlanması ve firmaların uluslararası pazarlarda rekabet gücü kazanmaları amacıyla bütüncül bir bakış açısıyla ihracata yönelik destekler sağlanmaktadır. İhracatın her aşamasında ortaya çıkan farklı ihtiyaçlara yönelik destek sağlama hedefi doğrultusunda, KOBİ'lerden başlamak üzere her ildeki, her seviyedeki ihracatçı firmanın; ihracat stratejisi oluşturma, yeni pazarlar edinme, bu pazarlarda tutunma, ihracat kapasitelerini geliştirme ve katma değerli, markalı ürün ihracatı gerçekleştirmeye yönelik harcamaları ve ihracatımızın sürdürülebilir artışının sağlanması için gerekli diğer faaliyetlere ilişkin harcamalar 5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar kapsamında desteklenmektedir.
Türkiye'yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma hedefi doğrultusunda hazırlanan "2025 Yılı İhracat Eylem Planı"; 2028 yılına kadar 18 uzak ülkeye yönelik ihracatımızı 50 milyar dolara çıkarmayı hedefleyen "Uzak Ülkeler Stratejisi"; Körfez ülkeleri başta olmak üzere İslam ülkeleriyle ticari ilişkilerimizi güçlendirerek, 2028'e kadar İslam İşbirliği Teşkilatı üyelerinin ihracatımızdaki payını 9430'a çıkarmaya yönelik faaliyetler, Türkiye'yi daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya kavuşturma doğrultusunda oluşturulmuş uzun vadeli çalışmalarımızın başlıca örnekleridir.
5973 sayılı İhracat Destekleri Hakkında Karar çerçevesinde, mal ihracatına yönelik olarak 2024 yılında 17,6 milyar TL ödeme yapılmış; hizmet ihracatına yönelik olarak ise 7,1 milyar TL destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup, 2025 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri için yaklaşık 33 milyar TL bütçe ayrılmıştır.
Öte yandan, ihracatçı firmalarımızın küresel finansmana erişim imkânlarını genişletmek, desteklemek ve kolaylaştırmak da firmalarımızın dış pazarlarda rekabetçi konumlarını sürdürebilmeleri açısından önem taşımaktadır. Bu doğrultuda Bakanlık olarak ihracatçımızın daha düşük maliyetli finansman imkânlarına kavuşması için Türk Eximbank, Türk Ticaret Bankası ve İhracatı Geliştirme Anonim Şirketi (İGE A.Ş.) ile iş birliği içinde çalışmalarımız sürdürülmektedir.
Yine, yurt dışı kaynaklı dövizlerin Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına (TCMB) satışını gerçekleştiren ihracatçı firmalara dönüşüm kuru üzerinden 31 Ekim 2025 tarihine kadar (bu tarih de dahil) TL'ye çevrilen tutarın 963"ü kadar döviz dönüşüm desteği verilmesi ile tekstil, giyim, deri, ayakkabı gibi emek yoğun üretim yapan imalat sanayi sektörlerimizin rekabet güçlerini korumak amacıyla, bu sektörlerde faaliyet gösteren ve istihdamlarını koruyan KOBİ sınıfındaki işletmelerimize Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) aracılığı ile çalışan başına aylık 2 bin 500 TL geri ödemesiz destek sağlanması sektörün finansman imkanlarının iyileştirilmesini teminen uygulamaya başlanmıştır.
Öte yandan, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 285'inci maddesine göre konkordato başvuruları; iflâsa tabi olan borçlu için anılan Kanun'un 154'üncü maddesinin birinci veya ikinci fıkralarında yazılı yerdeki, iflâsa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesine yapılmaktadır.
Bu kapsamda, konkordato başvurularına ilişkin olarak Bakanlığımızda tutulan herhangi bir bilgi bulunmamakta olup, konkordato başvurusunda bulunan şirketlere ilişkin bilgiler için yetkili mercii Adalet Bakanlığıdır.
Diğer taraftan, ticaret sicili kayıtları 238 ticaret sicili müdürlüğü tarafından münferit olarak tutulmakta ve bu kayıtlara ilişkin bütün belgeler de buralarda saklanmakta olup, ticaret sicili işlemleri Bakanlığımız bünyesindeki Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS) üzerinden | elektronik ortamda gerçekleştirilmektedir. MERSİS"te ticaret sicilinde tescil edilen ticaret şirketleri ile ticari işletmelere ilişkin bilgiler yer almakta olup, sistemde sektörlere göre veriler tutulmamaktadır.
Bununla birlikte, 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu kapsamında istatistiksel bilgilerin saklanması, kullanıcıya sunulması, söz konusu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesi ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etme görevi Türkiye İstatistik Kurumunun uhdesinde bulunmaktadır. Bu veriler TÜİK tarafından aylık ve yıllık bazda düzenli olarak ve şeffaf bir şekilde tüm kamuoyunun bilgisine açıktır.