Mersin'de zirai don sebebiyle oluşan zararların TARSİM'den karşılanması talebine ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 30 Haziran 2025 tarihinde 7/30169 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 3 Eylül 2025).
Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Mersin'de zirai don sebebiyle oluşan zararların TARSİM'den karşılanması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30169, 30 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30169-mersin-de-zirai-don-sebebiyle-olusan-zararlarin-tarsim-den-karsilanmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/31b7d64d-e038-4c18-94ab-0197c50964c9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 65 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Mehmet Emin EKMEN Mersin Milletvekili
Mersin başta olmak üzere, Akdeniz bölgesinde 2025 tarım sezonunda meydana gelen zirai don ve doğal afetler, tarımsal üretim faaliyetlerini ciddi ölçüde sekteye uğratmıştır. Çiftçilerin üretim altyapıları (sera, bahçe, altyapı tesisleri) zarar görmüş ve ürün verimlerinde büyük kayıplar yaşanmıştır.
Bu süreçte, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticilere yönelik kapsamlı bir destek veya borç erteleme programı açıklanmamış, ilgili mağduriyetin yalnızca TARSİM üzerinden karşılanacağı belirtilmiştir. Ancak TARSİM kapsamındaki bazı başvuruların reddedildiği, ödemelerde gecikmeler yaşandığı ve zarar tespit süreçlerinin yeterince şeffaf yürütülmediği yönünde çok sayıda şikâyet kamuoyuna yansımıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
2025 tarım sezonunda, Mersin ilinde TARSİM"e yapılan başvuruların toplam sayısı nedir? Bunlardan kaçı kabul edilmiş ve kaçı reddedilmiştir?
TARSİM tarafından Mersin ilinde Haziran 2025 itibarıyla toplamda ödenen poliçe tutarı ne kadardır?
Reddedilen başvuruların gerekçeleri nelerdir? Ret ve kısmi ödeme oranları nedir? "Muallak tutar" olarak açıklanan 138 milyon TL'lik ödemenin kapsamı ve takvimlendirilmiş ödeme planı nedir? Bu tutar hangi hasar türlerine aittir?
Zarar tespit süreçleri kimler tarafından, hangi ilkelere göre yürütülmektedir? Bu süreçlerde üreticilerin itiraz hakkı nasıl tanımlanmıştır?
Mersin, Adana ve Antalya gibi bölgelerde TARSİM dışında bir destek planlaması yapılmış mıdır?
Tarım Kredi Kooperatif ve Ziraat Bankası'na borcu olan çiftçilerin kredi borçlarının ertelenmesi planlanmakta mıdır? Bu borçlar ertelenecek ise nasıl bir ödeme planlanması yapılacaktır?
Çiftçilerin sulama borçlarının ertelenmesi planlanmakta mıdır?
Çiftçilerin özel sektöre olan tarımsal girdi borçlarının ertelenmesi veya yeniden yapılandırılması yönünde Bakanlığınızın yürüttüğü ya da planladığı bir çalışma var mıdır?
Meyve ve sebze fiyatlarındaki olası artışı engellemeye yönelik çalışmalar yapılacak mıdır? Kamunun teşvik araçlarının amacı dışına çıkması, kamu denetiminin etkinliği ve yerli sanayi politikalarının sürdürülebilirliği açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Devlet destekli tarım sigortası kapsamında; Mersin ilinde 01.01.2025-16.07.2025 tarihleri arasında 21.856 adet tarım sigortası poliçesi tanzim edilmiş, 19 milyar TLlik tarımsal varlık sigortalanmış, 367 milyon TL Devlet prim desteği sağlanmıştır.
Ülkemiz genelinde yaşanan zirai don öncesinde il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ile Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) tarafından iklimsel gelişmeler sahada yakından takip edilmiş, gerekli gözlemler yapılmış ve alınacak önlemler konusunda yoğun bilgilendirme çalışmaları yapılmıştır.
Zirai don olayının meydana gelmesine müteakip il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerimiz ve TARSİM eksperlerince sahada hasar tespitleri belirli teknikler çerçevesinde ve belirlenen takvim doğrultusunda yapılmaktadır. Tarım sigortası yaptıran üreticilerimizin zararları yapılan hasar tespitleri neticesinde TARSİM tarafından ivedilikle karşılanmaktadır.
İlgili mevzuat gereği; sigorta edilmiş ürünlerde teminat kapsamında meydana gelen hasarın nedeni, niteliği ve miktarı TARSİM veya TARSİM eksperleri tarafından tespit edilir. Hasar tespitinin doğru, hatasız ve zamanında yapılması esastır.
Sigortalı, ikinci bir hasar tespiti yapılması için ilk tespit tarihinden itibaren en geç 7 gün içerisinde TARSİM"e yazılı talepte bulunur. TARSİM, talebin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 5 gün içerisinde TARSİM eksperini atar.
TARSİM tarafından kapsama alınan risklerle ilgili inceleme ve hasar tespit organizasyonunda görev yapan eksperler Maliye Bakanlığı, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu siciline kayıtlı, tarım sigortaları konusunda risk inceleme ve hasar tespiti alanında uzman bağımsız olarak çalışan ziraat mühendisi, teknikeri ve teknisyeni ile veteriner hekimlerdir. Eksperler, tarım sigortaları mevzuatı, ilgili genel şartlar, tarife ve talimatları ile TARSİM tarafından belirlenen Eksper Çalışma Usul ve Esasları doğrultusunda işlem yapmaktadır. Eksperler, ekspertiz işlemlerini yaparken riskleri ve hasarları zamanında, tam ve doğru tespit ederek sigortalılar için doğru primin ve hasar alacakları için doğru tazminatın belirlenmesine aracılık eden bu organizasyonun en önemli aktörleridir.
Bakanlığımız zarar gören üreticilerimizin zararlarının telafi edilmesi, üretimde devamlılığın ve gıda güvenliğinin sağlanması amacıyla çalışmalarına devam etmektedir.
Doğal afetlerden etkilenen üreticilerimizin 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları ve bu Kararlara dayanılarak hazırlanan 2024/15 sayılı "Tarımsal Üretime Dair Faiz/Kâr Payı Destekli Yatırım Ve İşletme Kredisi/Finansmanı Kullandırılmasına İlişkin Uygulama Esasları Tebliği" kapsamında kullandıkları sübvansiyonlu krediler/finansmanlar, ürünlerin doğal afetlerden etkilendiklerinin tespit edilmesi halinde Bankalar ve Tarım Kredi Kooperatiflerinin kendi, usul, esas ve mevzuatı çerçevesinde, vade tarihinden/hesap devresindemtaksit tarihinden itibaren "25 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak | yıl süreyle ertelenebilmekte, azami 5 yıla kadar 9020 oranında faiz/kâr payı indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir.
Ayrıca, TBMM tarafından 2025 yılının Nisan ayında ülkemizde gerçekleşen zirai don olayının sonuçlarının araştırılması, üreticilerin ve tarımsal ürünlerin uğradığı zararların tespiti ve gelecekte yaşanabilecek benzer olayların etkilerinin en aza indirilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırma Komisyonu kurulmuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan