Şırnak ilinde orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 1 Temmuz 2025 tarihinde 7/30174 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 128 gün sonra, 6 Kasım 2025).
Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Şırnak ilinde orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30174, 1 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30174-sirnak-ilinde-orman-yanginlarina-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d59d3a6c-c8a7-4fb3-8e6e-0197cb026f3b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 128 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın
SORULAR
ve iç tüzüğün 96. ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim
07.2025.
İletişim Başkanlığı tarafından yapılan resmi açıklamaya göre. 28-29 Haziran 2025 tarihlerinde Türkiye genelinde 49'u orman, 62'si ziraat alanında olmak üzere toplam 111 yangın meydana gelmiştir. Bu yangınlardan 106'sı kontrol altına alınmış. 5 yangına ise müdahale çalışmaları devam etmektedir. Açıklamada yangınlara karşı kara ve hava unsurlarının azami çabayla görev yaptığı belirtilmiştir.
Ancak bu tür genel bilgilendirmelere rağmen, iller düzeyinde yangınlara karşı alınan hazırlık tedbirlerinin kapsamı, müdahale kapasitesinin yeterliliği, ekipman ve personel dağılımı gibi hayati konular kamuoyuna açıklanmamaktadır. Özellikle yangın riski yüksek bölgelerde ne tür bir seferberlik yapıldığı, bölgeye özgü önleyici ve müdahale edici stratejilerin olup olmadığı belirsizliğini korumaktadır.
Şırnak ili başta olmak üzere, bölgedeki birçok yangına ilişkin olarak yerel halkın aktardığı tanıklıklarda, yangınlara müdahalede ciddi gecikmeler yaşandığı, bazı yerlerde müdahalenin hiç gerçekleşmediği iddiaları bulunmaktadır. Bu durum, yangınla mücadelede kullanılan hava ve kara unsurlarının bölgesel dağılımı, teknik donanımın yeterliliği ve yerel müdahale birimlerinin koordinasyon gücü açısından yapısal eksikliklere işaret etmektedir.
Yangınların artık yalnızca mevsimsel bir tehdit değil, iklim krizinin etkisiyle süreklilik arz eden yapısal bir güvenlik ve yaşam hakkı sorunu haline geldiği dikkate alındığında. özellikle yüksek risk taşıyan bölgelerde şeffaf, adil ve yeterli bir hazırlık düzeyine ulaşılması zorunludur.
Bu çerçevede, Şımak ilinin yangına hazırlık kapasitesine ilişkin verilerin açıklanması, kamu kaynaklarının adil kullanımını ve halkın bilgi edinme hakkını temin etmek açısından büyük önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
Şırnak ilinde orman yangınlarına yönelik hava desteği kapsamında kullanılan uçak, helikopter ve insansız hava araçlarına (İHA) dair bir hazırlık ve müdahale planı mevcut mudur? Mevcutsa; bu hava araçlarından kaçı Şırnak ili özelinde aktif olarak görevlendirilmiştir. hangileri il sınırları içinde konuşlanmıştır ve olası yangın durumlarında bu araçların Şırnak'a ulaşma süresi ve kapasitesi nedir? Şırnak'ta yangın söndürme çalışmalarında kullanılan arazöz, su tankeri, dozer ve diğer iş makineleri sayısı kaçtır? Bu ekipmanların ilçelere göre dağılımı nedir?
Şırnak ilinde görev yapan yangınla mücadele personelinin (orman işçileri, teknik personel) sayısı kaçtır? Kaçı fiilen yangın müdahale birimlerinde görev almaktadır?
Şırnak ilinde bulunan yangın gözetleme kulelerinin sayısı kaçtır? Bu kulelerin teknik donanımı ve 24 saat esasına göre çalışma durumu nedir?
Şırnak ilinde kaç adet yangın havuzu veya göleti bulunmaktadır? Bu su kaynaklarının yangın sezonu boyunca kullanılabilirliği ve bakımı düzenli olarak denetlenmekte midir?
Son 5 yıl içinde (2020-2025) Şırnak ilinde meydana gelen orman yangını sayısı ve bu yangınlarda yanan alanın toplam büyüklüğü nedir?
Şırnak'ta çıkan yangınlara müdahale süreçlerinde jandarma. belediye, AFAD ve diğer kamu kurumlarıyla kurulan koordinasyon mekanizmaları nelerdir? Bu kurumlarla protokol ya da iş birliği uygulaması var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞÖ"a sahiptir.
184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.500 yangın işçisi, 4.000 teknik personel, 5.500 orman muhafaza memuru ve 134 bin gönüllü bulunmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. e" Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. e İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.
"e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır. e 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler.
" Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
Şımak Orman İşletme Müdürlüğünde görev yapan 21 yangın işçisi ve 7 teknik personel, işletmede bulunan 2 arazöz ve 6 ilk müdahale aracı ile orman yangınlarına müdahale etmek üzere hazır bulunmaktadır.
Şırnak ilinin bağlı olduğu Şanlıurfa Orman Bölge Müdürlüğü'nde toplam 251 yangın işçisi ve 66 teknik personel, orman yangınlarıyla mücadelede görev almaktadır.
01.01.2020 ile 01.09.2025 tarihleri arasında önergeye konu ilde toplam 127 orman yangını meydana gelmiş olup 104 hektar alan zarar görmüştür.
Her yıl illerde Valilerin başkanlığında Orman Yangınlarıyla Mücadele Koordinasyon Toplantısı düzenlenmekte olup jandarma, belediye, AFAD, diğer kamu kurumları ve sivil toplum kuruluşlarıyla protokoller imzalanmaktadır.
Anayasa'ınızın 169*uncu maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır. Ülkemizde yanan hiçbir orman alanı imara ve yapılaşmaya açılmamıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan