Orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Arslan (CHP), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30790 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 5 Kasım 2025).
İbrahim Arslan (CHP, Eskişehir). “Orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30790, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30790-orman-yanginlarina-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c7d5ea10-55bd-4ad3-a8cf-0197d45cd7b7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Ülkemiz her yıl aynı felaketi yaşıyor: Ormanlarımız yanıyor, doğamız yok oluyor, içinde barınan binlerce canlı hayatını kaybediyor. Sadece ağaçlar değil, birlikte yaşadığımız ekosistem, yaşam alanlarımız, geleceğimiz kül oluyor.
Bu büyük yıkım bir doğa olayı değil, açık bir yönetim krizidir. Her yaz "geliyorum" diyen felakete karşı hala hazırlıksız, koordinasyonsuz, liyakatsiz bir yönetim anlayışıyla karşı karşıyayız. Yangınlara havadan müdahalede yaşanan zaafiyet, Türk Hava Kurumu (THK) gibi köklü kurumların dışlanması, yüksek maliyetli ve verimsiz kiralama modelleri, kamu kaynaklarının israfı, her yıl tekrarlanan bu kabusun temel nedenlerindendir.
İklim krizinin etkileri ortadayken, hala bilimden uzak, günü kurtaran politikalarla ormanlarımızı savunmaya çalışmak, sadece doğayı değil, aynı zamanda devlet aklını da yakmaktadır. Doğa ihmali affetmez. Bedelini hep birlikte ödüyoruz. Buna artık seyirci kalamayız.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bu yıl çıkan orman yangınlarının sayısı, yanan alan miktarı ve illere göre dağılımı nedir?
Yangınlara havadan müdahalede kullanılan uçak ve helikopter sayısı kaçtır? Kaçı kamuya ait, kaçı kiralanmıştır?
2025 itibarıyla aktif durumda olan yangın söndürme uçak ve helikopter filosunun kapasitesi nedir? Bu kapasite yeterli midir?
THK'ya ait CL-215 uçaklarının kaçı aktif hale getirilmiştir? Neden yıllarca kullanılmamış, bakımları yapılmamıştır?
Bir THK uçağının bakım maliyeti ile kiralama yoluyla kullanılan hava araçlarının maliyeti kıyaslandığında hangisi daha ekonomiktir? Kiralama ihaleleri hangi firmalara verilmiştir?
THK neden hâlâ kayyumla yönetilmektedir? Genel kurul neden yapılmamaktadır? AYM kararına rağmen kayyum yönetimi niçin sürmektedir?
Yangın sezonu öncesi hangi hazırlıklar yapılmıştır? Riskli bölgelerde erken uyarı sistemleri, İHA"lar, gözetleme kuleleri ne zaman devreye alınmıştır?
Son 5 yılda yangınlarla ilgili Sayıştay veya bakanlık denetimlerinde tespit edilen eksiklikler, ihmaller ya da kamu zararı var mıdır? Bu raporlar kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
Göstermelik ağaç dikme törenlerinin ötesinde, yanan alanlarda ekosistem ve yaban hayatı restorasyonuna yönelik kalıcı adımlar atılmış mıdır? "
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞÖ"a sahiptir.
2025 yılında orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan hava gücümüzün 81 adedi kiralık, 65 adedi ise envanter ile MSB ve İçişleri Bakanlıkları envanterinde bulunan hava araçlarından oluşmaktadır.
Ayrıca devam eden satın alma projelerinin yanında orman yangınlarıyla havadan mücadelede ihtiyaç duyulacak olan hava araçlarının kiralanmasına önümüzdeki yıllarda da devam edilmesi planlanmaktadır.
Envanterde bulunan helikopterlerden çok hafif kategoride olanlar 0,5 ton, orta sınıf kategoride olanlar 2,5 ton, ağır sınıf kategoride olanlar 7,5-10 ton, uçaklar ise 3-12 ton su taşıma kapasitesine sahiptir.
Toplamda 14 insansız hava aracıyla birlikte Avrupa'da ilk, dünyada ikinci ülkeyiz. 184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.500 yangın işçisi, 4.000 teknik personel, 5.500 orman muhafaza memuru ve 134 bin gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkınorman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. e İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır.
"e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır.
" İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
" Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır. e 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
Bakım maliyetleri; hava aracı tipi, görev süresi, yangın sezonunun yoğunluğu, kullanılan yedek parça miktarı, personel sayısı ve görevli olunan coğrafi bölgeler gibi birçok değişkene bağlı olarak önemli ölçüde farklılık gösterebilmekte olup bu giderlerin yıllık toplamı operasyonel ihtiyaçlara, bakım takvimine ve sahadaki fiili kullanım durumuna göre şekillenmektedir.
Kiralık yangın söndürme uçakları ve helikopterleri Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air Strateji Geliştirme Başkanlığı
(Avusturya), PANH-AVTALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL(İspanya) firmaları üzerinden temin edilmiştir.
2025 yılında gerçekleşen 2.327 yangında toplam 69.124 hektar alan zarar görmüştür. Yangınlardan zarar gören alanlar rehabilitasyon, tensil ve ağaçlandırma çalışmaları ile tekrar ormanlaştırılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan