Orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 121 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Başkanlığınıza 28/3 dönem 7/30790 esas numarası ile sunulan, ancak Anayasa ve Meclis içtüzüğüne aykırı biçimde bugüne kadar yanıtlanmayan ve cevaplanmadığı gelen kağıtlarda | ilan edilen aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından | Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 17/10/2025
Ülkemiz her yıl aynı felaketi yaşıyor: Ormanlarımız yanıyor, doğamız yok oluyor, içinde barınan binlerce canlı hayatını kaybediyor. Sadece ağaçlar değil, birlikte yaşadığımız ekosistem, yaşam alanlarımız, geleceğimiz kül oluyor.
Bu büyük yıkım bir doğa olayı değil, açık bir yönetim krizidir. Her yaz "geliyorum" diyen felakete karşı hala hazırlıksız, koordinasyonsuz, liyakatsiz bir yönetim anlayışıyla karşı karşıyayız. Yangınlara havadan müdahalede yaşanan zaafiyet, Türk Hava Kurumu (THK) gibi köklü kurumların dışlanması, yüksek maliyetli ve verimsiz kiralama modelleri, kamu kaynaklarının israfı, her yıl tekrarlanan bu kabusun temel nedenlerindendir.
İklim krizinin etkileri ortadayken, hala bilimden uzak, günü kurtaran politikalarla ormanlarımızı savunmaya çalışmak, sadece doğayı değil, aynı zamanda devlet aklını da yakmaktadır. Doğa ihmali affetmez. Bedelini hep birlikte ödüyoruz. Buna artık seyirci kalamayız.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bu yıl çıkan orman yangınlarının sayısı, yanan alan miktarı ve illere göre dağılımı nedir?
Yangınlara havadan müdahalede kullanılan uçak ve helikopter sayısı kaçtır? Kaçı kamuya ait, kaçı kiralanmıştır?
2025 itibarıyla aktif durumda olan yangın söndürme uçak ve helikopter filosunun kapasitesi nedir? Bu kapasite yeterli midir?
THK ya ait CL-215 uçaklarının kaçı aktif hale getirilmiştir? Neden yıllarca kullanılmamış, bakımları yapılmamıştır?
Bir THK uçağının bakım maliyeti ile kiralama yoluyla kullanılan hava araçlarının maliyeti kıyaslandığında hangisi daha ekonomiktir? Kiralama ihaleleri hangi firmalara verilmiştir?
THK neden hâlâ kayyumla yönetilmektedir? Genel kurul neden yapılmamaktadır? AYM kararına rağmen kayyum yönetimi niçin sürmektedir?
Yangın sezonu öncesi hangi hazırlıklar yapılmıştır? Riskli bölgelerde erken uyarı sistemleri, İHA"lar, gözetleme kuleleri ne zaman devreye alınmıştır?
Son 5 yılda yangınlarla ilgili Sayıştay veya bakanlık denetimlerinde tespit edilen eksiklikler, ihmaller ya da kamu zararı var mıdır? Bu raporlar kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
Göstermelik ağaç dikme törenlerinin ötesinde, yanan alanlarda ekosistem ve yaban hayatı restorasyonuna yönelik kalıcı adımlar atılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülke genelinde 2025 yılında toplam 3.224 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81.473 hektar alan etkilenmiştir.
Ayrıca geçmiş yıllara ilişkin orman yangını verileri Ormancılık İstatistikleri Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte olup ilgili veriler düzenli olarak Orman Genel Müdürlüğümüzün kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
Hava gücümüzün 58 adedi iç ve dış kaynaklardan kiralık, 88 adedi ise Orman Genel Müdürlüğümüz envanteri ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde bulunan doğrudan kamuya ait hava araçlarından oluşmaktadır.
Ayrıca devam eden satın alma projelerinin yanında orman yangınlarıyla havadan mücadelede ihtiyaç duyulacak olan hava araçlarının kiralanmasına önümüzdeki yıllarda da devam edilmesi planlanmaktadır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Toplamda 14 insansız hava aracıyla birlikte Avrupa'da ilk, dünyada ikinci ülkeyiz.
Türk Hava Kurumu (İHK)Y'na ait CL-215 uçaklarının kullanım ve bakımları THK'nın yetkisindedir.
Kiralanan yangın söndürme uçak ve helikopterleri; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları üzerinden temin edilmiştir.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Her yıl orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. se Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir.
"e Kamuspotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır.
" İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. e Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir.
" Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
" 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir.
" Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e Ormanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2026 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
Anayasa'ınızın 169'uncu maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır.
Yapılan ağaçlandırma çalışmaları; sosyoekonomik ve ekolojik tüm tedbirler göz önünde bulundurularak planlanmakta ve uygulanmaktadır. Yanan alanlarda yürütülen ağaçlandırma faaliyetleri de aynı anlayışla, geniş çaplı bir ekosistem rehabilitasyonunu öngören ve hedefleyen bir yaklaşımla gerçekleştirilmektedir.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Özellikle vatandaşlarımızın katılımıyla gerçekleştirilen ağaç dikme törenleri, vatandaşlarımızın faaliyetlerimize ortak olduğu kısa ama çok kıymetli bir zaman dilimini temsil etmektedir.
Son beş yılda meydana gelen yangınlarla ilgili olarak Sayıştay tarafından yapılan incelemelerde herhangi bir ihmal, eksiklik ya da kamu zararına rastlanmamıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan