Ülke genelinde yaşanan kira artışları sebebiyle esnafların yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebine ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 1 Temmuz 2025 tarihinde 7/30176 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 10 Eylül 2025).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Ülke genelinde yaşanan kira artışları sebebiyle esnafların yaşadığı mağduriyetin giderilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30176, 1 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30176-ulke-genelinde-yasanan-kira-artislari-sebebiyle-esnaflarin-yasadigi-magduriyetin-giderilme (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6a912edf-477a-4d0d-9f09-0197cb1997f7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 71 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Ticaret Bakan (O .Dr.Sn; Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98.ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye genelinde yaşanan ekonomik dalgalanmalar, artan döviz kurları ve yüksek enflasyon, işyeri kiralarında kontrolsüz ve fahiş artışlara neden olmuştur. Bu durum özellikle büyük şehirlerdeki esnafı derinden etkilemekte, birçok işletme yüksek kira yükü nedeniyle faaliyet gösterdiği işyerini taşımak zorunda kalmakta ya da tamamen kapanmaktadır. Bu yalnızca bireysel mağduriyet değil, aynı zamanda ekonomik daralma, istihdam kaybı ve toplumsal huzursuzluk anlamına gelmektedir.
Mülk sahiplerinin enflasyon ve döviz artışlarını gerekçe göstererek yasal sınırların çok üzerinde kira artışı talep etmesi, esnafi ekonomik baskı altına almakta ve ticari sürdürülebilirliği ortadan kaldırmaktadır. Özellikle döviz bazlı kiralama uygulamaları, esnafi kur dalgalanmalarına karşı savunmasız bırakmakta, giderlerini öngörülemez hale getirmektedir. Bu nedenle Maliye Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarının esnafi koruyacak kapsamlı bir kira düzenlemesi yapmasına acilen ihtiyaç vardır.İşyeri kira bedelleri, lokasyonun ticari değeri, çevresindeki emsal kira oranları ve esnafın süregelen faaliyet süresi dikkate alınarak belirlenmelidir. Uzun süredir aynı adreste faaliyet gösteren esnafa yönelik kira artışları sınırlanmalı, süreye dayalı koruma mekanizmaları oluşturulmalıdır. Yıllık kira artışlarına bölgesel bazda makul bir tavan oran getirilerek hem kiracı hem de mülk sahibi korunmalı; döviz bazlı kiralamalara son verilerek işyeri kiraları Türk Lirası üzerinden yapılmalıdır. Fahiş kira artışı yapan mülk sahiplerine karşı denetim ve yaptırım mekanizmaları uygulanmalı, mağdur esnafa hukuki destek sağlanmalıdır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İşyeri kiralarındaki bu düzensizlik yalnızca ekonomik kayıplara değil, zaman zaman toplumsal gerginlik ve çatışmalara da yol açmaktadır. Bu nedenle devletin yönlendirici ve koruyucu bir politika izlemesi, adil ve sürdürülebilir bir kira sistemi kurması büyük önem taşımaktadır. Esnaf, üretimin, ticaretin ve sosyal yapının temel taşıdır. Esnafi korumak, ekonomik istikrarı, yerel kalkınmayı ve toplumsal barışı korumaktır.
FAİŞ İŞYERİ KİRA BEDELLERİ, KEPENK KAPATTIRIYOR...
Bu bilgiler doğrultusunda;
SORULAR
. İş yerlerindeki kira artışlarının kontrolsüz şekilde yükselmesi esnafi zor durumda bırakıyor. Bakanlık olarak bu konuda somut bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz?
. Döviz bazlı kiralamalar, esnafın giderlerini öngörülemez hale getiriyor. Türk Lirası bazlı kira sözleşmelerine geçiş için herhangi bir yasal adım planlanıyor mu?
. Fahiş kira artışı yapan mülk sahiplerine karşı uygulanacak denetim ve yaptırım mekanizmaları ne zaman devreye girecek?
. Uzun süredir aynı iş yerinde faaliyet gösteren esnaf için kira artışlarında tavan uygulaması veya koruma mekanizması getirilmesi gündeminizde var mı?
. Kira artışlarının yüksek olması bir çok işyerinin kapanmasına neden oluyor bu konuda bir çalışmanız var mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o :09.07.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1660398 sayılı yazınız. Tt 3617€
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından verilen 7130176 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT
Bakan Ek : Soru Önergesi Cevabı (1 sayfa) Telefon No: (0312) 449 13 37 Faks No: (0312) 449 1341 DİLEK GÜNGÖR EE zl iŞ
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir
TİCARET BAKANLIĞI
Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'e Ait 7/30176 Sayılı Yazılı Soru Önergesine
Ilişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
155) Kira sözleşmelerine ilişkin düzenlemeler 609$ sayılı Türk Borçlar Kanununda yer aldığından, konunun Adalet Bakanlığının görev ve yetkisinde yer aldığı değerlendirilmektedir.
Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Kararın 4'üncü maddesinde 2018 yılında yapılan değişiklik ile Türkiye'de yerleşik kişilerin, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen haller dışında, kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım, taşıt ve finansal kiralama dâhil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacağı hüküm altına alınmıştır.
Bahsi geçen Karara ilişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ ile döviz cinsinden ve dövize endeksli sözleşmelere ilişkin uygulama esasları ve istisnalar düzenlenmiş olup, anılan Tebliğ'de de, Türkiye?de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; konusu yurt içinde yer alan gayrimenkuller olan, konut ve çatılı iş yeri dâhil gayrimenkul kiralama sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramayacakları hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, döviz cinsinden ve dövize endeksli kira sözleşmelerine ilişkin hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının görev ve yetki alanına girmektedir.
Öte yandan, emlak sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının tesis edilmesi ve vatandaşlarımızın mağduriyetlerinin önüne geçilmesine yönelik faaliyetlerimiz aralıksız devam etmektedir. Bu kapsamda, 30 Mayıs 2025 tarihinde Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte yapılan değişiklikle, internet ortamında verilen taşınmaz ilanlarında genel ekonomik verilerle uyumlu olmayan ve haklı bir gerekçeye dayanmayan fiyat artışı yapılması yasaklanmış; ayrıca, emlak işletmelerinin bu tür ilanlara aracılık edemeyecekleri açıkça düzenlenmiştir. Yapılan bu düzenlemeyle artık sadece emlak işletmeleri değil, bu tür ilanlara konu olan taşınmazların malikleri ve ilanı yayımlayan diğer kişiler de idari yaptırımla karşı karşıya kalabilmektedir.
Bu çerçevede, ilan platformlarında yer alan taşınmaz ilanları yakından takip edilmekte, piyasa dengesini bozacak şekilde yapılan manipülatif fiyat artışlarına aracılık ettiği tespit edilen taşınmaz sahiplerine karşı gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.