İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/30267 GEÇ CEVAPLANDI · 109 GÜN

Kars'ta bulunan Ani Tarihi Kenti'nin korunması amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin

Kaynak göster

İnan Akgün Alp (CHP), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30267 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 109 gün sonra, 20 Ekim 2025).

İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Kars'ta bulunan Ani Tarihi Kenti'nin korunması amacıyla yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30267, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30267-kars-ta-bulunan-ani-tarihi-kenti-nin-korunmasi-amaciyla-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/15f165f2-d05b-425a-8166-0197e3cbdf4d

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 109 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince talep ederim.

İhanet gora" i Re İnân Zİ akgün Alp

Kars il merkezine 42 kilometre uzaklıkta bulunan ve UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan Ani Harabeleri, insanlık tarihine ışık tutan, birçok uygarlığın izlerini taşıyan çok önemli bir arkeolojik ve kültürel miras alanıdır.

Bu kapsamda:

SORULAR

  1. Ani Harabeleri'nin korunması amacıyla yerli ve yabancı bilim insanlarının yer aldığı restorasyon ve güçlendirme çalışmaları planlanmakta mıdır? Bu konuda hangi projeler yürütülmektedir?

  2. Ani Harabeleri'nin korunmasına yönelik olarak ayrılan yıllık bütçe ve harcamalar son beş yıl içinde ne kadardır?

  3. Ani Harabeleri'ni içine alan geniş bir koruma, tanıtım ve sürdürülebilir turizm projesi geliştirilmesi yönünde Bakanlığınızın bir stratejisi veya eylem planı var mıdır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Bakanlığımızca Ani Örenyeri'nde taşınmaz kültür varlıklarına yönelik olarak gerçekleştirilen koruma çalışmalarında kültürel mirasın sürdürülebilir korunması, toplumsal kültürel kimliğimizin geliştirilmesi, yaşatılarak gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanmaktadır. Dünya Anıtlar Fonu'nun iş birliği ile devam eden ve üç etap halinde planlanan tarihi, mimari ve kültürel değeri olan Ani Katedrali'ndeki restorasyon çalışmaları; eserin özgün malzemesi ve yapım tekniğinden faydalanılarak, mümkün olduğu kadar az ve geri döndürülebilir müdahaleler ile korunarak onarılması, statik gereklilikler doğrultusunda sağlamlaştırılması ve yapı bütünlüğünü oluşturmak amaçlı yapılan tamamlama çalışmalarını kapsamaktadır. Ani Katedrali restorasyon çalışmalarının 2. Etabı devam etmektedir.

Ani Örenyeri'nde bulunan Prikitch Kilisesi'nin Etap-1 ve Etap-? uygulama işleri kapsamında kazı, temizlik, kilisenin yıkılarak etrafına dağılmış parçalarının envanterlenmesi, malzeme analizlerinin yapılması, yapısal izleme çalışması, acil geçici müdahaleler ile desteklerin yapılması, konservasyon ile ikonaların analizi ve araştırılması çalışmaları yapılmış olup Etap-3 restorasyon çalışmaları devam etmektedir.

Anadolu'nun bilinen ilk Türk camisi olan Ebul Manuçehr Camii'nin 2008-2010 yılları arasında koruma çalışmalarında sağlamlaştırma, drenaj, çatıların fonksiyonel hale getirilmesi, koruyucu örtü vb. işlemleri gerçekleştirilmiştir. 2020 yılında Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü ile Serhat Kalkınma Ajansı (SERKA) arasında imzalanan Protokol kapsamında "Kars Ani Ebu'l Manuçehr Camii'nin Rölöve, Restitüsyon, Restorasyon, Elektrik, İnşaat Mühendisliği ve Çevre Düzenleme Projeleri İşi" tamamlanmış olup restorasyon uygulamalarının yapılması planlanmaktadır.

Ani Harabeleri'nde bulunan Selçuklu Çarşısı, Batı Aşot Surları ve Selçuklu Kümbetleri olarak adlandırılan alanlarda koruma çalışmaları kapsamında; 2025 yılı sezonunda hem 2024 yılında ortaya çıkarılan mekânlar hem de 2025 yılı kazıları ile gün yüzüne çıkarılacak olan taşınmazların hidrolik kireç esaslı harç ile konserve edilmesi planlanmaktadır. Selçuklu Mahallesi olarak adlandırılan alanda ise 2023 yılında başlayan konservasyon çalışmalarına devam edilecektir.

İlk kez 2021 yılı sezonunda gün yüzüne çıkarılan Selçuklu Kümbeti ile etrafındaki Selçuklu Mezarlığı alanının korunması için konservasyon projesi hazırlanarak uygulama aşamasına geçilecektir. Ayrıca ziyaretçi yönetimi kapsamında gelen ziyaretçilerin Ani'de daha konforlu bir gezi yapmalarını sağlamak ve yönlendirmek maksadıyla 2024 yılında 1. Etabı tamamlanan sur içi yürüyüş yollarının yapımına devam edilerek, yaklaşık 4,5 km'den oluşan tüm güzergâhın tamamlanması planlanmaktadır.

Geleceğe Miras Projesi kapsamındaki Ani Örenyeri'nde yürütülen kazı, belgeleme ve basit onarım çalışmalarının desteklenmesini teminen ilgili kazı başkanlığına söz konusu kazı alanı için yeterli ödenek tahsis edilmiş olup çalışmaların sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla söz konusu projeye ilişkin ödenek planlama ve aktarım süreçleri Bakanlığımızca titizlikle sürdürülmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler kuruluşları (UNDP, UNESCO, UNWTO ve UNICEF) arasında 13 Kasım 2008 tarihinde imzalanarak başlatılan "Doğu Anadolu'da Kültür Turizmi İçin İttifaklar" BM Ortak Programının desteği ile Bakanlığımız Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünde oluşturulan planlama ekibi tarafından Orta Çağ/ın şehircilik, mimarlık ve sanat açısından gelişiminin, tüm zenginliğinin ve çeşitliliğinin bir arada görüldüğü, çok kültürlü bir İpek Yolu yerleşimi olan Ani Kültürel Peyzajı'nın kültürel önem ve değerlerinin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasına, aynı zamanda kullanıcı ve ziyaretçilerin alanın önem ve değerlerini en iyi şekilde benimsemelerine aracı olmak amacıyla hazırlanan "Ani Kültürel Peyzajı Yönetim Planı", Eşgüdüm ve Denetleme Kurulu tarafından Mart 2015'de onaylanmıştır. Ani Örenyeri'nde gerçekleştirilen çalışmalar bahse konu yönetim planı çerçevesinde yürütülmektedir.

Bununla birlikte, Ani Arkeolojik Alanı, 2016 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne kaydedilmiştir. Dolayısıyla, ülkemizin de taraf olduğu 1972 tarihli UNESCO Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunmasına Dair Sözleşme kapsamındaki yükümlüklerimiz doğrultusunda varlığın istisnai evrensel değeri ile özgünlük ve bütünlüğünün korunması adına gerekli çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımız (Tanıtma Genel Müdürlüğü, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Genel MüdürlüğüY'ca;

Tanıtma Genel Müdürlüğü ile Türkiye Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) iş birliğinde, 81 ilimizin mevcut ve potansiyel turizm ürünlerinin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde tanıtımına yönelik kapsamlı çalışmalar yürütülmektedir.

2024 yılında 200 milyondan fazla tekil ziyaretçiye ulaşan ve 10 dilde yayın yapan GoTürkiye internet platformunda Ani Harabeleri ile ilgili üç ayrı başlıkta içerikler yayımlanmaktadır. Ayrıca sekiz dilde yayın yapan Kars'ın tanıtımına odaklanan kars.gotürkiye.com adresinde Ani Harabeleri'ne ilişkin dört ayrı başlıkta detaylı tanıtım içeriklerine yer verilmektedir.

Tanıtım faaliyetleri sosyal medya kanalları üzerinden de devam etmektedir. İllerimizin tanıtımı için İngilizce yayın yapan Go ve Türkçe yayın yapan Gezsen sosyal medya hesaplarında Ani Harabeleri'ne yönelik düzenli paylaşımlar yapılarak hem yerli hem de yabancı hedef kitlelere erişim sağlanmaktadır.

Basın mensubu, sosyal medya fenomeni ve tur operatörü temsilcisi vb. katılımıyla organize edilen ağırlama programlarında Ani Harabeleri de tanıtılmaktadır.

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir