Bir şirketin işçilerine ücretlerini ödemediği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. Ve İçtüzüğün 96. İle 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili

Kamuoyuna yansıyan ve tarafımıza iletilen bilgilere göre, Yapı Merkez isimli şirketin Doğu Afrika'da inşa ettiği Tanzanya Darüsselam-Morogoro Demiryolu Projesi'nde çalışan yaklaşık 2000 Türkiyeli işçinin 7 aydır maaşları ödemediği, toplamda bin 224 km'lik toplam hattın inşaatında çalışan Türkiyeli işçilerin maaşlarının yatmamasına rağmen aynı inşaatta çalışan Tanzanyalı personelin maaşının yattığı öğrenildi. Çalışanlar en son maaşlarının Ocak ayında yatırıldığını, Nisan sonunda çıkış yapan personelin alacaklarının ise hâlâ kendilerine verilmediğini belirtirken, şirketi aradıklarında 'mahkemeye verin' yanıtı aldıklarını dile getirdiler. Altı yıldır bölgede çalışmalarını sürdüren şirketin, pandemiyle birlikte Türkiyeli personelin maaşını yavaş yavaş gecikmeli ödemeye başladığı, 2022 yılına kadar maaşların 4 ay geriden ödendiği belirtilirken, 2023 yılına gelindiğinde ödemelerin daha da düzensiz hale tüm haklarını almadan grevi sonlandırmayacaklarını ifade ettiler.

Tanzanya'da Darüsselam-Morogoro Demiryolu Projesinin yapımını üstlenen Yapı Merkezi, Türkiye'deki projeleri arasında ayrıca, TOGG Gemlik Tesisi, 1915 Çanakkale Şehitler Köprüsü inşaatı, Avrasya Tüneli gibi birçok proje de yer alıyor. Şirketin bugüne kadar aldığı kamu ihalelerinin bedeli 243 milyar 909 milyon 543 bin lirayı buldu. Şirket, geçtiğimiz haftalarda da TOGG'un Bursa Gemlik'teki fabrikasında çalışan işçilerin maaşlarının ödenmemesiyle de gündeme gelmişti. TOGG'un Bursa'da inşa edilmekte olan fabrikasının şantiyesinde yüklenici Yapı Merkezi firmasının taşeronu Ariel Elektrik ve Sinay Enerji bünyesinde çalışan işçilerin 2 aylık maaşları ödenmedi. Bunun üzerine eyleme başlayan işçiler greve çıkmıştı.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlık olarak 7 aydır maaşlarını alamayan işçiler için herhangi bir girişiminiz olacak mı?

2. Bakanlık olarak ekonomik kriz, yüksek enflasyon ve artan hayat pahalılığı karşısında aylardır maaşları ödenmeyen işçilerin ailelerine dönük maddi desteğiniz olacak mı?

3. İş Kanunu çerçevesinde işçinin ücret ödemelerini süresi içinde kasten ödemeyen veya eksik ödeyen işverene yönelik olarak her ay ve her işçi için idari para cezası uygulaması hükmü geçerlidir. Yapı Merkezi firmasına yönelik olarak kanun çerçevesinde idari para cezası uygulaması başlatılmış mıdır?

4. Daha önce Yapı Merkezi firmasının, TOGG'un Bursa Gemlik'teki fabrikasında çalışan işçilerin maaşlarını ödememesi ve yine Yapı Merkezi firmasının taşeronu Ariel Elektrik ve Sinay Enerji bünyesinde çalışan işçilerin 2 aylık maaşlarının ödenmemesine ilişkin Bakanlığınızca uygulanan bir yaptırım oldu mu?

5. İşçilerin maaş, tazminat ve diğer haklar olarak toplam alacakları ne kadardır?

6. Yapı Merkezi firmasının kamu ihalelerine girmesinin yasaklanmasına yönelik bir girişimde bulunulmuş mudur?