Orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin
Kaynak göster
Özgül Saki (DEM Parti), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30789 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Orman yangınlarına karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30789, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30789-orman-yanginlarina-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52e8fabb-994d-4e8e-8312-0197d55fddad
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 125 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İBRAHİM YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ile 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
ÖZGÜL SAKİ
Türkiye'nin farklı bölgelerinde birkaç gündür devam eden orman yangınları, geçmiş yıllarda yaşanan felaketleri ve bu felaketlerden sonra alınacağı vaat edilen önlemlerin ne ölçüde hayata geçirildiğini yeniden kamuoyu gündemine taşımıştır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri tarafından yapılan açıklamalara göre, yalnızca üç gün içinde başta İzmir (Seferihisar ve Gaziemir), Manisa (Akhisar) ve Hatay (Antakya Karaali, Üçgedik ve Dikmece mahalleleri) olmak üzere ülke genelinde toplam 263 orman yangını meydana gelmiştir. Bu yangınlar, doğal yaşam alanlarına, tarım arazilerine, zeytinliklere ve yerleşim yerlerine büyük zarar vermiş; binlerce yurttaşın tahliyesine neden olmuştur. Örneğin, Seferihisar'daki Doğankent Sitesi'nde 345 konut kullanılamaz hale gelmiştir.
2021 yılında tüm Türkiye'yi saran büyük yangın felaketlerinin ardından hükümet yetkilileri kamuoyuna, yangın söndürme filosu kurulacağı, uçak ve helikopter alımı yapılacağı, erken içine uyarı sistemleri geliştirileceği yönünde taahhütlerde bulunmuştur. Ancak aradan geçen dört yıla rağmen benzer bir felaket tablosu yeniden yaşanmış, Yangınların çıkış nedenleri ve müdahale süreçleri hakkında ciddi soru işaretleri ortaya çıkmıştır.
Hatay'ın Dikmece Mahallesi'nde, 6 Şubat depremlerinden sonra TOKİ projeleri için yapılan kamulaştırmalara karşı halkın direnişi ve açtığı davalar neticesinde bazı zeytinlik alanlar iade edilmiştir. Ancak bu alanlarda kısa süre önce yangın çıkması, yerel halkın ifadesiyle "önce yak, sonra projeye aç" şüphesini doğurmuştur.
Diğer yandan, TBMM'ye geçtiğimiz hafta sunulan ve orman alanlarının Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporlarına aykırı olsa dahi enerji ve maden yatırımlarına açılmasına imkân tanıyan düzenlemeler, yangınlar ile rant projeleri arasındaki ilişkinin daha da derinleştirilmesine zemin hazırlamaktadır.
Bu bağlamda:
SORULAR
2021-2025 yılları arasında, yangın söndürme kapasitesini artırmak amacıyla Bakanlığınız tarafından kaç adet yangın söndürme uçağı ve helikopteri satın alınmış veya kiralanmıştır? Bu araçların ihale yöntemi, maliyeti, menşei nedir? Bu araçlardan kaçı aktif olarak kullanılmaktadır?
2'"Yângın riski yüksek bölgelerde, 2025 yılı itibarıyla erken uyarı sistemleri, hava gözlem filoları, yangın koordinasyon merkezleri ve halkı bilgilendirme çalışmaları hangi düzeydedir?
2021 sonrası bu alanda atılan somut adımlar nelerdir?
Son dört yılda yangın yaşanan bölgelerde yangınların hemen ardından imar planı değişikliği, kamulaştırma kararı veya özel sektör başvuruları olmuş mudur?
Aynı dönemde, yangın sonrası imar değişikliği yapılarak ruhsat verilen maden ve inşaat projeleri bulunmakta mıdır? Varsa, bu projelerin yatırımcıları ve ilgili kamu kurumları kimlerdir?
Geçtiğimiz hafta TBMM'ye sunulan enerji ve maden alanlarına ilişkin düzenlemeleri içeren kanun teklifi, yangınla zarar gören orman alanlarının yatırıma açılmasını kolaylaştırmak amacıyla mı hazırlanmıştır?
Hatay Dikmece Mahallesi'nde geçtiğimiz yıl mahkeme kararıyla iade edilen zeytinliklerin, bu yıl çıkan yangınla tamamen tahrip edildiği bilgisi doğru mudur? Bu bölgede TOKİ, enerji, turizm veya kentsel dönüşüm projeleri planlanmakta mıdır?
"İ"Dikmece'de çıkan yangın ile kamulaştırılmış ya da kamulaştırılması planlanan alanlar arasında coğrafi bir çakışma bulunmakta mıdır? Bu yangınların planlı projelerle ilişkili olabileceğine dair Bakanlığınızca bir inceleme veya analiz yapılmış mıdır?
;$..Orman yangınlarının bazı bölgelerde kasıtlı çıkarıldığı, zamanında müdahale edilmediği ya da yangına bilinçli olarak zemin hazırlandığı yönündeki kamuoyuna yansıyan iddialar hakkında
Bakanlığınızca herhangi bir idari veya adli soruşturma başlatılmış mıdır?
Yangınlarda zarar gören alanların yeniden ağaçlandırılması, orman vasfının korunması ve bu bölgelerin rant amaçlı projelere açılmaması için Bakanlığınız tarafından hazırlanan somut bir plan var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (HA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır.
2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir.
2025 yılında orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan hava gücümüzün 81 adedi kiralık, 65 adedi ise envanter ile MSB ve İçişleri Bakanlıkları envanterinde bulunan hava araçlarından oluşmaktadır.
Ayrıca devam eden satın alma projelerinin yanında orman yangınlarıyla havadan mücadelede ihtiyaç duyulacak olan hava araçlarının kiralanmasına önümüzdeki yıllarda da devam edilmesi planlanmaktadır.
Toplamda 14 insansız hava aracıyla birlikte Avrupa'da ilk, dünyada ikinci ülkeyiz. 184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, 1 yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır.
Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.500 yangın işçisi, 4.000 teknik personel, 5.500 orman muhafaza memuru ve 134 bin gönüllü bulunmaktadır.
Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; e Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. e Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. e İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e" Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır.
" Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. e Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır.
"e 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. e Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. e ÖOrmanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir. e Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. e Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır.
Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü tarafından 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 3'üncü Maddesinin (b) bendi kapsamında Yapılacak Alımlara İlişkin Usul ve Esaslar kapsamında gerçekleştirilen 8 farklı ihale sonucunda kiralanan yangın söndürme uçakları ve helikopterleri Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Strateji Geliştirme Başkanlığı
Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları üzerinden temin edilmiştir
2025 yılında 22 Ağustos tarihine kadar meydana gelen 2.327 orman yangınından 109'unun kasıtlı olarak çıkarıldığı tespit edilmiştir. Bu yangınlardan 32'sinin faili kolluk kuvvetlerince tespit edilmiş olup adli süreç başlatılmıştır. Geri kalan yangınlarla ilgili olarak kolluk kuvvetlerince çalışmalar devam etmektedir. Tüm orman yangınlarına en kısa zamanda müdahale edilmiştir.
Anayasa'ınızın 169'uncu maddesince orman alanları güvence altına alınmıştır. Yanan alanlar Orman Genel Müdürlüğümüzce yeniden ağaçlandırılmaktadır. Ülkemizde yanan hiçbir orman alanı imara ve yapılaşmaya açılmamıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan