Lokanta, restoran ve kafelerde uygulanan KDV oranlarına ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 14 Temmuz 2025 tarihinde 7/30846 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 25 Ağustos 2025).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Lokanta, restoran ve kafelerde uygulanan KDV oranlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30846, 14 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30846-lokanta-restoran-ve-kafelerde-uygulanan-kdv-oranlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/214462f5-2535-4fb7-973a-0198180fa10b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 42 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından Anatasa'nın 98.ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Lokanta, restoran, kafe gibi gıda hizmeti sunan işletmeler yıllardır ciddi bir vergi adaletsizliğiyle karşı karşıyadır. Bu işletmeler, gıda ürünlerini çoğunlukla 901 oranında KDV ile satın almakta; ancak bu ürünlerle hazırladıkları yiyecek ve içecekleri müşteriye 9610 KDV ile satmak zorunda kalmaktadır. Ortaya çıkan fark, işletmelerin üzerinde ağır bir vergi yükü oluşturmakta ve ciddi mali sorunlara neden olmaktadır.
Bu uygulama, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeleri doğrudan etkilemekte, nakit akışlarını bozmakta, gerçek kazançlarının çok üzerinde vergi ödemelerine yol açmaktadır. KDV iadesi alma hakkı doğmadığı için bu fark işletmenin sırtında kalmakta, bu da uzun vadede ayakta kalmalarını zorlaştırmaktadır. Mesela 10.000 TL'lik et ve sebze alışverişinde "1 KDV ile 100 TL vergi ödeniyor. Aynı ürünlerle yapılan yemekler 20.000 TLye satılıyor ve bu tutardan "610 oranında 2.000 TL KDV tahsil ediliyor. Girdi KDVW'si düşüldüğünde, işletme devlete 1.900 TL KDV ödemek zorunda kalıyor. Ancak çoğu zaman işletmenin kârı bu tutarın çok altındadır. Sonuç olarak, işletme elde etmediği bir gelir üzerinden vergi ödemek zorunda kalmaktadır. Bu dengesizlik Kayıt dışılığı teşvik etmekte, Küçük işletmeleri vergi yükü altında ezmekte, Ekonomide adaletsizlik duygusunu derinleştirmektedir. ,
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Gıda hizmeti sunan işletmelerin hizmet satışlarına uygulanan 9610 KDV oranı, alıştaki düşük oranlarla uyumlu hale getirilmelidir. Mikro işletmeler için geçici süreyle 968 gibi ara oranlar uygulanarak yük hafifletilmelidir. Hizmet sektörüne özel, sade ve hızlı işleyen bir KDV iade sistemi kurulmalıdır. Küçük esnaf için "kâr marjına dayalı sabit oranlı vergileme" gibi alternatif modeller gündeme alınmalıdır. Bu düzenlemeler yapılmadan hem vergi adaleti sağlanamaz hem de küçük işletmelerin ayakta kalması mümkün değildir. Gıda hizmeti sunan esnafın, işletmelerin, lokantacıların, kafecilerin bu haklı feryadına dikkate alıp. KDV sistemi, büyük sermayeye göre değil, gerçek üretim ve hizmet koşullarına göre adil biçimde yeniden düzenlenmelidir.
Bu bilgiler doğrultusunda;
. Lokanta, restoran ve kafelerin satın aldığı gıda ürünlerinde 91 KDV uygulanırken, aynı ürünlerle hazırlanan yemeklerin satışında neden 10 KDV oranı uygulanmaktadır? Bu uygulama esnaf üzerinde ciddi bir vergi yükü yaratmıyor mu?
. Gıda işletmelerinin ödediği girdi KDVW'si ile tahsil ettiği KDV arasındaki farkın, özellikle küçük işletmelerin zararı hakkında ne düşünüyorsunuz?
. Bakanlığınız, bu vergi adaletsizliğini gidermek için mikro işletmelere yönelik geçici veya kalıcı ara KDV oranı uygulamayı planlamakta mıdır?
. KDV iadesi alma mekanizmasının yetersizliği nedeniyle esnafın ağır vergi yükü altında kalmasıyla ilgili bir çalışma yapıyor musunuz?
. Sektördeki KDV adaletsizliğinin giderilmesi amacıyla, gıda hizmeti sunan işletmelerin gerçek kârlarına göre sabit oranlı vergilendirme modeli üzerinde çalışma yapmayı düşünüyor musunuz? |
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER" ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Mare.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
&-posta: sgbsoruonergeleriğihmb gov.tr Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr 7/30846 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Talat DİNÇER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi politikamızın temel eksenini Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda öngörülen tedbir ve politikalar oluşturmakta, vergi oran ve tutarları da bu kapsamda; kamu mali disiplini göz önünde bulundurularak, para politikasını desteklemek üzere sektörel veriler ve büyüme, ödemeler dengesi, enflasyon gibi makroekonomik göstergelere doğrudan ve dolaylı etkileri detaylı bir şekilde analiz edilmek suretiyle tespit edilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 28'inci maddesi uyarınca katma değer vergisi (KDV) oranları, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (0) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için 901, (IN) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için 9010, bu listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler içinse 9020 olarak tespit edilmiştir.
Söz konusu BKK eki (IN) sayılı listenin 24*üncü sırasında ise; "Gazino, açık hava gazinosu, bar, dans salonu, diskotek, pavyon, taverna, birahane, kokteyl salonu ve benzeri yerler hariç olmak üzere kahvehane, kır kahvesi, çay bahçesi, çay ocağı, kıraathane, kafeterya, pastane, ayakta yemek yenilen yerler, yemeği pakette satan veya diğer şekillerde yemek hizmeti sunan yerler, lokanta, içkili lokanta, kebapçı ve benzeri yerlerde verilen hizmetler (bu yerlerde verilen hizmetlerin alkollü içeceklere isabet eden kısmı hariç)" ibaresi yer almakta olup sıra kapsamında yeme-içme hizmetlerine uygulanan KDV oranı 9410 olarak belirlenmiştir.
51 Seri No.lu KDV Genel Uygulama Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile adı geçen BKK eki (IM) sayılı listenin 24"üncü sırasında sayılan yiyecek ve içecek hizmeti sunan yerlerdeki yanlış uygulamaların ve suistimallerin önüne geçilmesine yönelik KDV Genel Uygulama Tebliğinin "I1/B-2.4. Yiyecek ve İçecek Sunulan Yerlerde KDV Oran Uygulaması" başlıklı bölümünde değişiklikler yapılarak yukarıda belirtilen yerlerin tanımı ve tasnifinde "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik" ve ilgili diğer mevzuatın esas alınacağı belirtilmiş ve bu işletmelerin prensip olarak hizmet işletmesi mahiyetinde oldukları, buralarda imal edilen veya dışarıdan temin edilen gıda maddelerinin buralarda veya dışarıda tüketilmek üzere müşterilere satışında 9010 (alkollü içeceklerde 9620) oranında KDV hesaplanacağı örneklere de yer verilmek suretiyle açıklanmıştır.
Bu çerçevede, yiyecek ve içecek hizmetlerine yönelik işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı halde müşterilerine masa, oturma yeri, tezgâh gibi servis yapılabilen alanlarda
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat; 3-4 yiyecek ve içecek hizmetleri sunanların bu yerlerde yaptıkları gıda maddeleri satışları da adı geçen BKK eki (II) sayılı listenin 24'üncü sırası kapsamında değerlendirilmekte, ayrıca ruhsatsız bir şekilde hizmet veren bu işletmeler ilgili mahalli idare birimlerine bildirilmektedir.
Bu doğrultuda, vergi kayıp ve kaçaklarının önlenmesi ve mükellefler arasında rekabetin korunması amacıyla konuyla ilgili düzenli denetimler yapılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: sgbsoruonerselerik#hmb.gov.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.tr
Mehmet ŞİMŞEKBakan