Şeker pancarı üreticilerinin sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 220 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Aliye TİMİSİ' ERSEVER Ankara Milletvekili
Şeker pancarı, Türkiye tarımı açısından yalnızca stratejik bir ürün değil, aynı zamanda binlerce çiftçinin geçim kaynağıdır. Aynı zamanda şeker sanayi, yem ve alkol üretimi başta olmak üzere pek çok sektöre ham madde sağlayarak tarıma dayalı sanayinin de belkemiğini oluşturmaktadır.
Ancak son yıllarda pancar üreticileri ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Artan girdi maliyetleri, kota uygulamaları, şeker fabrikalarının özelleştirilmesiyle birlikte yaşanan yapısal dönüşüm ve ithalata dayalı politikalar, üreticiyi üretimden uzaklaştırmakta; pancar ekim alanlarında azalma yaşanmaktadır. Bu gelişmeler, hem tarımsal üretimin sürdürülebilirliği hem de gıda güvenliği açısından endişe vericidir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2014—2024 yılları arasında Türkiye genelinde şeker pancarı ekim alanları, üretim miktarları ve ortalama verim değerleri nedir? Bu veriler yıllara ve illere göre nasıl dağılmıştır?
Aynı dönemde şeker pancarından elde edilen kristal şeker, melas ve küspe miktarları ile şeker ithalat ve ihracat verileri nelerdir?
Şeker pancarı üreticisine verilen destekleme ödemeleri yıllar içinde nasıl değişmiştir? 2025 yılı için öngörülen destek kalemleri ve'miktarları nelerdir?
Şeker fabrikalarının özelleştirilmesinden bu yana pancar üreticilerinin yaşadığı sorunlara ilişkin Bakanlığınıza ulaşan başvuru ve şikâyet sayısı nedir? Bu sorunların çözümüne yönelik ne gibi adımlar atılmıştır?
Nişasta bazlı şeker (NBŞ) ithalatı ve üretim kotasının şeker pancarı üretimi üzerindeki etkilerine dair yapılmış bir çalışma var mıdır? 2025 yılı için NBŞ kotası ne kadardır ve pancar şekerine göre oranı nedir?
Türkiye'nin gıda egemenliği ve üretici refahı açısından şeker pancarı tarımının güçlendirilmesi için Bakanlığınızca yürütülen ya da planlanan özel bir strateji var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
2014 yılında toplam 2 milyon 874 bin 607 dekar alanda 16 milyon 743 bin ton şeker pancarı üretilmiş olup verim dekar başına 6 ton olarak gerçekleşmiştir. Bu yılda üretimde ilk üç il 9429 ile Konya, "09 ile Yozgat ve "08 ile Eskişehir olmuştur.
2024 yılında ise 3 milyon 281 bin 33 dekar alanda 22 milyon 414 bin ton şeker pancarı üretilmiş ve verim dekar başına 7 tona ulaşmıştır. Bu yılda üretimde ilk üç il 9032 ile Konya, 6 ile Eskişehir ve 9406 ile Yozgat olarak gerçekleşmiştir.
2014 yılında 2 milyon 58 bin ton şeker, 666 bin ton melas, 4 milyon 203 bin ton küspe, 2024 yılında ise 2 milyon 750 bin ton şeker, 962 bin ton melas ve 5 milyon 368 bin ton küspe üretilmiştir.
Şeker piyasasını düzenleyen 4634 sayılı Şeker Kanunu çerçevesinde yurt içi talebin yurt içi üretimle karşılanması esastır ve ülkemizde iç tüketimin tamamı yerli üretimle karşılanmaktadır.
Yapılan ithalat Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerçekleştirilmekte olup ülkemiz şekerde dışa bağımlı değildir ve doğrudan iç tüketime yönelik ithalat yapılmamıştır.
Dış ticarete ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
Şeker Pancarına 2024 üretim yılında dekara 138 TİL mazot ve gübre desteği ödenirken, yeni destekleme modelinde 2025 yılında dekara 244 TL, 2026 yılında ise dekara 310 TI, temel destek ödemesi yapılacaktır. Ayrıca üreticilerin organik tarım uygulamaları ile katı organikorganomineral gübre kullanımı durumunda ise ilave üretimi geliştirme desteği ödemesi gerçekleştirilecektir.
Bakanlığımıza iletilen şikayetler 4634 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmektedir. Özelleştirilen şeker fabrikalarının tamamında, özelleştirme yılına kıyasla takip eden yıllarda pancar ve şeker üretiminde artış görülmüştür. Bu fabrikalar yeni yatırımlar doğrultusunda üretim faaliyetlerine devam etmektedir.
4634 sayılı Kanun kapsamında şeker üretimi ve arzında istikrarı sağlamak amacıyla pazarlanacak şeker miktarı, sakaroz kökenli ve diğer şekerler için ayrı ayrı olmak üzere şeker türlerine göre kotalar Cumhurbaşkanı Kararıyla şeker şirketlerine tahsis edilmektedir. Bu kapsamda 9010 olan nişasta bazlı şeker (NBŞ) kotası 2018 yılında "05'e, 2019 yılında ise "02,5'e düşürülmüştür.
2024-2025 pazarlama yılı itibarıyla toplam kotanın *42.5'i NBŞ kotası (72.750 ton) olarak tahsis edilmiştir.
Bakanlığımızca şeker sektöründe izleme ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi ve ham maddenin temininden mamul maddenin elde edilmesine kadar geçen sürecin iyileştirilerek ekonomik ve ekolojik açıdan sürdürülebilirliğin sağlanması amacıyla "Şeker Ham Maddelerinin Sürdürülebilir Yönetimi Projesi" yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan