Şeker pancarı üreticilerinin sorunlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 03.10.2025 p Çiftçilerimiz büyük bir emek ve fedakarlıkla ürettikleri şeker pancarı hasadına başlanmış olup, geçtiğimiz günlerde 2025-2026 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatı kota tamamlama primi dahil ton başına 2 bin 975 lira olarak açıklanmıştır. Beklentilerin çok uzağında olan alım fiyatına pancar üreticilerimiz tepki göstermiş, ciddi mağduriyet yaşanacağı uyarısında bulunmuşlardır. Pancar üreticilerimizden gelen yoğun tepkilerin ardından pancar alım fiyatı yeniden güncellenmiş ve kota tamamlama primiyle 2 bin 975 TL olarak açıklanan fiyat 3 bin 100 TIye yükseltilmiştir. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yılda, birçok tarımsal ürün için açıklanan taban alım fiyatları çiftçimizi hayal kırıklığına uğratmıştır. Maalesef pancar üreticilerimiz de bu benzer tablo ile karşı karşıya kalmıştır. Özellikle mazot, gübre, ilaç, sulama ve işçilik gibi girdi maliyetlerinde yaşanan artışın karşısında zor durumda kalan pancar üreticisi belirlenen son pancar alım fiyatının oldukça yetersiz kaldığına dikkat çekmektedir. Açıklanan fiyat, pancar üreticilerimizin alın terinin karşılığını verememekte, üreticimizi borç altında ezmekte ve gelecek yıllarda pancar ekim motivasyonunu kırmaktadır. Şeker pancarı fiyatı gerçek maliyetler dikkate alınarak acilen revize edilmelidir. Açıklanan fiyat en azından 3 bin 500 TL'nin üzerine yükseltilmelidir. Çiftçimizin zarar etmediği, emeğinin karşılığını aldığı, sürdürülebilir bir üretim ortamı acilen sağlanmalıdır. Fabrikaların alım politikaları üreticiyi
EEE İLİ sisle JE slüegeme/e elo) e alislelar : ismamolk ip e
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
23uy733. mağdur etmeyecek şekilde düzenlenmelidir. Kota ve desteklemeler gözden geçirilerek çiftçimizin üretimden kopmasının önüne geçilmelidir. Tarımsal faaliyette önemli bir yere sahip olan şeker pancarı üretimi korunmazsa, sadece çiftçimiz değil ülkemizin şeker sanayi, hayvancılık sektörü ve yan sanayiler de büyük darbe alacağı unutulmamalıdır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Şeker pancarı alım fiyatı açıklanırken maliyet hesabı dikkate alınmış mıdır? Alınmış ise şeker pancarı toplama işlemi yapılmadan açıklanan fiyatlar neye göre yapılmıştır?
Şeker pancarı üreticilerinin talepleri ton başına en az 3.500 ile 4.000 TL arasında iken pancar alım fiyatı 3.100 TL olarak açıklanmıştır, fiyatın talepler göz önünde bulundurularak yeniden revize edilmesi için Bakanlığınızca bir çalışma düşünülmekte midir?
2024-2025 yılında mazot, gübre gibi artan maliyetler göz önüne alındığında, üreticinin zarar görmemesi adına Bakanlığınızca bir destek programı var mıdır?
2020-2025 yılları arasında ülkemizde toplam ne kadar şeker pancarı üretilmiştir? Üretilen pancarın ne kadarı ihraç edilmektedir?
Şeker pancarı üreticilerinin sorunlarını karşılamaya yönelik bankalardan faizsiz destek kredilerin verilmesine ilişkin bir çalışmanız var mıdır?
2020-2025 yılları arasında ne kadar şeker fabrikası özelleştirilmiştir? Özelleştirilen fabrikalar kimlere satılmıştır?
Şeker ihracatında neden kota kısıtlaması uygulanmaktadır? Uygulanan kota kısıtlaması pancar üreticisini etkilemekte midir?
EE yem ee ese EE ii RE EİBİB Balla ele m
EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
4634 sayılı Şeker Kanunu gereği, şekerin hammaddesi olan şeker pancarı fiyatları veya avans fiyat her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üretici ve/veya üretici temsilcileri arasında, pancar ekiminden önce Ekim ayında başlayacak müzakereler sonucunda; yıllık enflasyon oranı, üretici maliyetlerindeki artış, dünya pancar fiyatları ile alternatif ürün paritesi dikkate alınarak belirlenmekte olup süreç Bakanlığımızca izlenmekte ve denetlenmektedir.
2025 yılı ürünü 916 polar şeker ihtiva eden net bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı kota tamamlama primi ile birlikte 3.100 TL/ton olarak belirlenmiştir.
Türkşeker tarafından çiftçilerin şeker pancarı üretim sürecindeki giderlerine destek olmak amacıyla gübre ve tohum desteğinin yanında çapalama, bakım, sulama, motorin, hasat ve teslim avansı olmak üzere toplam 5 adet nakdi avans verilmektedir.
Yapılan nakdi ve ayni avans ödemeleriyle üreticilerimize, pancarlarını teslim etmeden önce pancar bedelinin yaklaşık 9035'i faiz yansıtılmaksızın ödenerek üreticilerimizin finansman giderlerine destek olunmaktadır. Ayrıca Türkşeker tarafından pancar üreticisine; gübre ve tohum destekleri ile bedelsiz (istihkak) yaş pancar posasının yanı sıra pancarını fabrika merkez kantarına teslim eden üreticilere "Nakliye Desteği" ve pancarını pancar temizleme ve yükleme makinası ile yükleyerek teslim eden üreticilere "Pancar Temizleme ve Yükleme Primi" ödenmektedir.
Ayrıca bölgesel iklim özelliklerinden dolayı kısa vejetasyon süresinin yaşandığı ve yeterli yağış alan düşük verimli bölgelerde üreticilerimize "Pancar Üretimini Teşvik Primi" verilmektedir.
Türkiye Vakıflar Bankası Ticaret Anonim Ortaklığı ve Türkşeker arasında yapılan protokol kapsamında üreticilerimizin hizmetine sunulan "Türkşeker Tarım Kart" ile üye iş yerlerinden (tahsis edilen limitleri dahilinde) motorin, gübre, ilaç vb. tarımsal girdi alımlarında 6 aya kadar vadeli alışveriş yapılabilmekte ve faizsiz dönem avantajı sağlanabilmektedir. Üreticilerin talepleri doğrultusunda ekstre dönemi belirlenebilmektedir.
Türkşeker ile üreticiler arasında akdedilen şeker pancarı üretim sözleşmesi gereğince fabrika bazında pancar alımının tamamlandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde pancar bedel ödemeleri tamamlanmaktadır.
Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-90100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TL'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL*nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 950-9100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir.
Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon IL üst limite kadar 90100"e varan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır.
Şeker pancarı üretimine ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan