İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/31467 GEÇ CEVAPLANDI · 145 GÜN

Mevsimlik tarım işçilerinin sorunlarına ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 145 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Mevsimlik tarım işçiliği, yalnızca ekonomik değil aynı zamanda sosyal adalet ve insan hakları meselesidir. Bu grupta yer alan bireyler, yılın belli dönemlerinde tarımsal üretim için şehir şehir dolaşmakta, temel barınma, sağlık, hijyen ve sosyal hizmetlerden mahrum kalmaktadır. Bu zorlu koşullardan en çok etkilenenler ise kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engellilerdir.

Kadınlar, tarla işçiliğinin yanı sıra ev işleri, çocuk bakımı, hasta ve yaşlı bakımı gibi görünmeyen emek yükünü de taşımakta, çadır yaşamının yükünü omuzlamaktadır. Temiz suya erişim, gebelik ve doğum takibi, hijyen koşulları gibi temel ihtiyaçlar çoğu zaman karşılanamamakta; erken yaşta evlilik, cinsel sağlık ve üreme sağlığı hizmetlerine erişimsizlik gibi sorunlar bu gruplarda nesiller boyu süren eşitsizlik zincirine neden olmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Mevsimlik tarım işçileri arasında yer alan engelli bireyler, göç süreci boyunca çok daha kırılgan bir konumda bulunmaktadır. Fiziksel çevrenin erişilebilir olmaması, çadır alanlarının engelli bireylerin temel ihtiyaçlarını karşılamaya uygun şekilde tasarlanmamış olması, tuvalet ve temiz suya erişimin kısıtlılığı gibi yapısal engeller, bu bireylerin yaşam kalitesini ciddi şekilde düşürmektedir. Aynı zamanda engelli çocukların eğitime devamı çoğu zaman sağlanamamakta, özel eğitim hizmetlerine erişimleri tamamen kesilmektedir. Mobil sağlık birimlerinin yetersizliği nedeniyle medikal ihtiyaçlar karşılanamamakta, engelli bireyler için düzenli ilaç kullanımı, cihaz bakımı ve destek hizmetleri aksamakta; bu da hem fiziksel hem psikolojik riskleri artırmaktadır.

Bu kapsamda, engelli mevsimlik işçilerin hem sağlık hem sosyal hizmet politikaları içinde özel bir izlemeye ve koruyucu mekanizmalara ihtiyaç duyduğu açıktır.

Bu bağlamda,

SORULAR

  1. Bakanlığınızın mevsimlik tarım işçilerinin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik koşulları izlemeye ve bu gruba yönelik sosyal hizmet politikaları geliştirmeye dönük özel bir programı veya eylem planı bulunmakta mıdır?

  2. Mevsimlik tarım göçü kapsamında seyahat eden ailelerdeki kadınların sağlık, hijyen ve sosyal destek hizmetlerine erişimini sağlamak üzere özel olarak yürütülen çalışmalar ve destekler nedir? Bu konuda Bakanlığınızın hazırladığı bir araştırma raporu ve ihtiyaç analizi bulunmakta mıdır?

  3. Gebe ve lohusa mevsimlik tarım işçilerine yönelik sağlık hizmetleri, mobil destekler ya da danışmanlık uygulamaları mevcut mudur?

  4. Bu grupta yer alan engelli bireyler ve yaşlıların ihtiyaçlarının tespiti, sosyal yardımlara erişimi ve bakımı için alanda yürütülen çalışmalar nelerdir?

  5. Mevsimlik işçilerin yaşadığı çadır/kamp alanlarında erken yaşta evlilik, ihmal, istismar ve çocuk koruma risklerine karşı sosyal hizmet personelinin sahada görevlendirilmesi sağlanmakta mıdır?

  6. 2023-2025 yılları arasında mevsimlik tarım işçilerine yönelik sosyal hizmet müdahalelerinde kaç aileye erişilmiş, kaç kişiye hizmet sunulmuştur? Bu yardımların bölgesel dağılımı nedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·

İlgi (o :a)01.08.2025 tarihli ve 1675051 sayılı yazınız.

b) 03.09.2025 tarihli ve 1692096 sayılı yazınız.

c) 06.10.2025 tarihli ve 1710225 sayılı yazınız.

ç) 22.10.2025 tarihli ve 1720796 sayılı yazınız. d)19.11.2025 tarihli ve 1737875 sayılı yazınız.

4 maraz asey ver avi

Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığı

Tarih: 15/12/2025 1431

Sayı: E-120.07.03-1738437

Hi TÜALAMORER 1814008018 BAL

2025 AİLE YILI

ACELE

İlgi yazı ekinde alınan Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/31467, 7/33031, 7/34132, 7/35088 ve 7/36275 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Bk; 1İ21467

1. 7/31467 Cevap Metni (6 Sayfa) SL

2. 7/33031 Cevap Metni (4 Sayfa)

3. 7134132 Cevap Metni (3 Sayfa) 7/33034

4. 7/35088 Cevap Metni (1 Sayfa) 2 KIZ

5. 736275 Cevap Metni (1 Sayfa) 4 (3 gt 22 7 (35088 2/36115

Telefon No:(312) 705 7330 &84

1)31463 Cem

Uşak Milletvekili Sayın Dr. Ali KARAOBA'ya Ait 7/31467 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir.

Ülkemizde çocuk işçiliği ile mücadele kapsamındaki çalışmalar, bu konuda öncü koordinatör kurum olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

Bakanlığımız koordinesinde çocuk haklarının etkin bir şekilde uygulanması ve koordinasyonunun sağlanması için "2023-2028 Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve 2023 yılı Nisan ayında yürürlüğe konulmuştur. Eylem planında mevsimlik tarım işçiliğinde çocukların korunmasına yönelik olarak "4i/e ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri " başlıklı Stratejik Amaç 2.3. altında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sorumlu kurum olarak belirlendiği "Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarına yönelik kaynak ve hizmetlere erişimlerini sağlayacak mekanizmaların güçlendirilmesi" somut bir faaliyet olarak tanımlanmıştır.

Ülkemizde bugüne kadar yürütülen çocuk işçiliğini önlemeye yönelik çalışmalar ile uyumlu olarak, 138 ve 182 sayılı (LO Sözleşmelerinin uygulanmasını da içeren, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik olmak üzere "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" oluşturulmuştur. Program dahilinde "Sokakta Çalışma", "Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma" ve "Tarımda Aile İşleri Dışında, Ücret Karşılığı Gezici ve Geçici Tarım İşlerinde Çalışma" öncelikli gruplar olarak belirlenmiş olup çocuk hakları konusundaki farkındalığın artırılması için Bakanlığımızca koordine edilen İl Çocuk Hakları Komitelerinde çocuk işçiliği ile mücadele konusunun özel olarak ele alınması faaliyeti yer almaktadır. Bu doğrultuda, 81 İlimizde oluşturulan Çocuk Hakları İl Komiteleri tarafından her yıl 12 Haziran Çocuk İşçiliği ile Mücadele günü kapsamında farkındalığı arttırıcı faaliyetler yürütülmektedir.

Ayrıca EU IPA II kapsamında Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak yararlanıcısı olduğu "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi Projesi" uygulamaya konulmuştur. Projenin amaçlarından biri de çocuk işçiliğinin takibi ve önlenmesine yönelik Bakanlık kapasitesinin artırılarak çocuk işçiliğinin önlenmesidir. Projenin "Bileşen 3: Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi" kapsamında Türkiye genelinde 81 ilde görev yapan "Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Hizmet Birimleri" için sekiz modülden oluşan bir hizmet içi eğitim programı geliştirilmiştir. Ardından 30 meslek elemanına eğitici eğitimi verilmiş ve 12 ilde 120 personele yaygınlaştırma uygulaması yapılmıştır. Çocuk işçiliğinin izlenmesi konusunda Ulusal Çalışma Grubu oluşturulmuş ve ilgili tüm paydaşların katkı ve katılımları ile çocuk işçiliğinin tarım, sanayi ve sokak koşulları ayaklarının tümünü kapsayan ve e-metip uygulamalarını genişleten bir izleme sistemi model önerisi geliştirilmiştir.

2021 yılında "22 İlde kırsal bölgelerde çocuklar için koruyucu ve önleyici hizmetler hakkında bilgilendirme yapılması ve ihtiyaçların belirlenmesi" ne yönelik bir çalışma başlatılmıştır. Çalışmada ekipler tarafından ziyaret edilen köylerde aileler ve çocukların yanı sıra muhtarlar, okul idarecileri, belediye görevlileri ve imamlarla da görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma büyükşehirler dışındaki 51 ilde yaygınlaştırılmıştır.

Ayrıca, Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.

Çocuklar Güvende Ekipleri; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Bakanlığımıza bildirimi yapılan çocuklara yönelik hızlı bir şekilde eğitim, sosyal hizmet, sosyal yardım ve her türlü rehberlik hizmetlerinin verilebilmesi amacıyla da faaliyet göstermektedir.

Ekipler tarafından alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, gerekli görüldüğü takdirde aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte, gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir.

Ayrıca Bakanlığımızca Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı ve Eylem Planı (2017- 2023) kapsamında oluşturulan Ulusal Çocuk İşçiliği İzleme Sistemi'ne Bakanlığımız Aile Bilgi Sistemi içerisinde yer alan ve Çocuklar Güvende Ekipleri tarafından sokakta risk altında olduğu tespit edilen çocuklara ilişkin bilgilerin paylaşılması amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile veri paylaşımı protokolü imzalanmış olup, protokol doğrultusunda çalışmalar yürütülmektedir.

Diğer taraftan Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) tarafından, mevsimlik tarım işçiliği için illere gelen aileler ve çocuklarına yönelik olarak sosyal hizmet bilgilendirmeleri ve gerekli hallerde müdahale çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Hane ziyaretlerinde tespit edilen çocuk işçiliği ve diğer ihtiyaçlar gerekli hizmetlerin sunulabilmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirilmektedir. Gezici tarım işçilerinin çocuklarının geldikleri bölgelerdeki okullara devam etmesi yönünde veya ailelerin sağlık ihtiyaçları kapsamında da ailelere rehberlik yapılmaktadır.

Bakanlığımızın tüm çalışmaları, yaşamın tüm alanlarında kadınların konumlarının güçlendirilmesi; eğitim ve sağlık imkânlarından eşit bir şekilde yararlanmalarının sağlanması; istihdama ve karar alma mekanizmalarına katılımlarının arttırılması; medyada eşitlikçi temsilin sağlanması; kadın erkek fırsat eşitliğinin ana plan ve politikalara dahil edilmesi ve kadına yönelik şiddetle mücadele alanında çalışmaların sürdürülmesini desteklemek üzere yürütülmektedir.

Bu kapsamda Bakanlığımızca son dönemde gerçekleştirilen en önemli çalışmalardan biri "Kadının Güçlenmesi Sirateji Belgesi ve Eylem Planı"dır. 2024-2028 yıllarını kapsayacak şekilde ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri çerçevesinde kapsayıcı bir yaklaşımla hazırlanan Eylem Planı, 8 Mart 2024 Dünya Kadınlar Gününde kamuoyuna duyurulmuştur.

Eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin "5 Temel Amaç", "20 Strateji", "83 Faaliyet" yer almaktadır.

"Kırsal alanda yaşayan kadınlar" keşisen politika alanlarından "özel politika gerektiren grup" olarak Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın genelinde temel amaç, strateji ve faaliyetlerin oluşturulmasında dikkate alınmıştır.

Kadının güçlenmesine yönelik politikaların merkezi ve yerel düzeyde, bütüncül bir bakış açısıyla, etkin ve koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla 2025/4 sayılı "Kadının Güçlenmesi" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 8 Mart 2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Genelge kapsamında, Sayın Bakanımız başkanlığında ilgili diğer bakanlıklar ve kurumların katılımıyla kadınlara yönelik sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesine yönelik tüm çalışmaların izlenmesi, değerlendirilmesi, koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması amacıyla "Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulu" oluşturulmuştur.

Ayrıca, kadının güçlenmesine ilişkin çalışmaların yerel düzeyde etkin şekilde yürütülmesi ve takibi amacıyla, tüm illerde Vali başkanlığında "Kadının Güçlenmesi İl Koordinasyon Kurulları" oluşturulmuştur.

"Kadının Güçlenmesi" konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi kapsamında oluşturulan "Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulu"nun ilk toplantısı 17 Temmuz 2025 tarihinde Sayın Bakanımız Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ başkanlığında Adalet Bakanı, Milli Eğitim Bakanı ile Sanayi ve Teknoloji Bakanının katılımıyla gerçekleştirilmiş olup; Kurul tarafından kadının güçlenmesine yönelik çalışmaların daha ayrıntılı ve etkili yürütülmesi amacıyla; "Bakım Sorumlulukları ve İş-Aile Yaşamının Uyumlaştırılması", "İklim Değişikliği, Çevre ve Kadınların Rolü", "Karar Alma Mekanizmalarında Kadın Temsiliyetinin Güçlendirilmesi", "Yerel Kalkınma", "STEM Alanlarında Kız Çocukları ve Kadınların Güçlenmesi" başlıklarında 5 ayrı alt komite oluşturulmuştur.

Bu çerçevede; Bakanlığımızca kadının güçlenmesine yönelik çalışmalar, Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı ve Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulları tarafından belirlenecek proje ve politikalar çerçevesinde yürütülecektir.

Eylem Planı'nda yer alan "Kadınların işgücü piyasasına girişlerini kolaylaştırmak ve insana yakışır işlerde istihdamlarını arttırmak için mevzuatın gözden geçirilerek iyileştirici düzenlemeler yapılması" stratejisi altında "Başta tarım sektörü olmak üzere kadınların kayıt dışı çalışmalarını önleyici ve sosyal güvenlik kapsamına girmelerini kolaylaştırıcı mevzuat düzenlemeleri gerçekleştirilecektir. " faaliyetine yer verilmiştir. Faaliyete ilişkin sorumlu kurumlar; Sosyal Güvenlik Kurumu, Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ve Bakanlığımız Kadının Statüsü Genel Müdürlüğüdür.

Bu kapsamda; 2024 yılı içerisinde ilgili tarafların katılımı ile bir Çalışma Grubu oluşturulmuş, 22 Mayıs 2025 tarihinde "Tarımda Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi İstişare Toplantısı" konulu çevrim içi bir toplantı gerçekleştirilmiştir. Bahse konu toplantıda; ilgili taraflarca mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülen faaliyetlere ilişkin bilgilendirme yapılmış ve bundan sonraki süreçte gerçekleştirilecek çalışmalara ilişkin istişarelerde bulunulmuştur.

"Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2024-2028)"nda yer alan "Sağlık hizmeti sunumunda kadınlara yönelik yaşam boyu, farklılaşan ihtiyaçları karşılayan, kapsamlı ve bütüncül kadın sağlığı hizmetlerinin güçlendirilmesi" stratejisi altında "Özel politikahizmet gerektiren kadınların ve kız çocuklarının sağlık hizmetlerine eşit erişimleri amacıyla tedbirler alınacaktır." faaliyetine yer verilmiştir. "Sağlık taraması yapılan mevsimlik tarım işçisi kadın sayısı" da faaliyet göstergeleri arasında yer almaktadır.

Öte yandan "Küreselleşen Dünyada Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" temalı Uluslararası Aile Forumu, ailenin korunması ve güçlendirilmesi, aileye ve çocuklara zararlı akımlarla mücadele edilmesi, güçlü bir nüfus yapısına sahip olunması amaçlarıyla, aileden sorumlu bakanlar, uluslararası kurum temsilcileri, akademisyenler ve STK üyeleri katılımıyla 22-23 Mayıs 2025 tarihlerinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir.

Kapanışı Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN ve Sayın Emine ERDOĞAN'ın teşrifleri | ile gerçekleştirilen (o Uluslararası Aile Forumunda Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 2026-2035 dönemi "Aile ve Nüfus 10 Yılı" ilan edilmiştir.

Aile yılı kapsamında aileyi merkeze alan politikaların küresel düzeyde tartışıldığı Forumda 27 ülkeden bakanlar ve üst düzey politika yapıcılarla bir araya gelinerek aileye yönelik ortak değerler ve karşılaşılan tehditler ile çözüm yolları masaya yatırılmıştır.

Ayrıca 2 Aralık 2025 tarihinde Aile ve Nüfus On Yılına Doğru Uluslararası Sempozyumu, gerçekleştirilmiştir. Sempozyumda, "Ailenin Güçlendirilmesine Yönelik Politikalar" ile "Ulusal ve Uluslararası Nüfus Politikaları" başlıklı iki panel gerçekleştirilmiştir.

Çok Amaçlı Toplum Merkezleri (ÇATOM), Bakanlığımız, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda 13.10.2021 tarihinde Bakanlığımıza devredilmiş olup halihazırda 9 ilde (Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak) 34 Merkezle hizmet vermektedir. 25.05.2023 tarihli Bakanlık Makamı Oluru ile "Çok Amaçlı Toplum Merkezleri Çalışma Usul ve Esasları" yürürlüğe girmiştir. Yoksul hanelerin yaşadığı mahallelerde ve ilçe merkezlerinde kurulan ÇATOM"larda, eğitim programları, sağlık programları, gelir getirici ve kadın istihdamını girişimciliğini destekleyici programlar, sosyal destek programları, sosyal sorumluluk programları, kültürel-sosyal etkinlikler yürütülmektedir. ÇATOM"ların hedef kitlesi çoğunlukla genç kız ve kadınlar olup, gelişmeler doğrultusunda bazı programlara çocuklar da dâhil edilmektedir.

Kadına yönelik şiddetle mücadelede ihtisas kurumsal mekanizmalardan biri olan Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM); şiddetin önlenmesi ile koruyucu ve önleyici tedbirlerin etkin bir biçimde uygulanmasına yönelik olarak destek ve izleme hizmetlerinin verildiği merkezlerdir. Hâlihazırda 81 ilimizde 86 ŞÖNİM hizmet vermektedir.

Şiddete uğrayan kadınların şiddetten korunması, psiko-sosyal ve ekonomik sorunlarının çözülmesi, güçlendirilmesi ve bu dönemde kadınların varsa çocukları ile birlikte ihtiyaçlarının da karşılanması suretiyle geçici süreyle kalabilecekleri kadın konukevleri 81 ilimizde hizmetlerini sürdürmekte olup Türkiye genelinde toplam 150 kadın konukevi bulunmaktadır.

Hizmetlerin daha ulaşılabilir kılınması amacıyla Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) bünyesinde Şiddetle Mücadele İrtibat Noktaları oluşturulmuştur. Hâlihazırda 433 Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ilçe bazında hizmet sunmaktadır. Bu mekanizmaların yanı sıra İçişleri ve Adalet Bakanlıkları bünyesinde ihtisas kuruluş ve birimlerle hizmetler sürdürülmektedir. Bu alanda Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığına bağlı uzman kolluk birimleri, Adalet Bakanlığına bağlı Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri ile eş güdüm ve koordinasyon içerisinde kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmaları devam etmektedir. Bakanlığımız görev, yetki ve sorumluluk alanı çerçevesinde, mevsimlik tarım işçisi ailelerin barındığı geçici yaşam alanlarında kadınlara yönelik şiddetin önlenmesine yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Bu alanlarda tespit edilen vakalar, ŞÖNİM'ler ve SHM"ler aracılığıyla takip edilmekte; ihtiyaç halinde barınma, koruyucu-önleyici tedbirler, hukuki, eğitim, sağlık, mesleki destek hizmetlerine yönlendirme yapılmaktadır. Kadınların psiko-sosyal açıdan desteklenmesi amacıyla sosyal hizmet müdahaleleri gerçekleştirilmekte, mobil ekipler aracılığıyla sahada rehberlik faaliyetleri sürdürülmektedir.

Bakanlığımız, engelli ve yaşlı bireylere yönelik hizmetleri insan hakları temelinde ele almakta; yaşlı bireylerin haklarının korunması ve geliştirilmesi amacıyla sosyal ve sağlık alanlarında koruyucu ve önleyici faaliyetlerin yaygınlaştırılmasına özel önem atfetmektedir. Ayrıca, ilgili ve sorumlu kamu kurumları nezdinde gerekli yasal ve idari düzenlemelerin hayata geçirilmesine yönelik çalışmalar da hazırlıklarımız arasında yer almaktadır.

Engelli bireylere yönelik yatılı bakım hizmetleri, Bakanlığımıza bağlı engelli bakım rehabilitasyon ve aile danışma merkezlerinde ücretsiz olarak sunulmaktadır. Ayrıca bakıma ihtiyacı olan engelli birey tanımına uygun olduğu sosyal inceleme raporu ile tespit edilen engelli bireyler özel engelli bakım merkezlerinde ücreti Bakanlıkça ödenmek sureti ile bakım hizmeti alabilmektedirler.

İlgili mevzuat uyarınca "Mülki amirler, sağlık kuruluşları, köy muhtarları, genel kolluk kuvvetleri ve belediye zabıta memurları, çevrelerinde bulunan engellilerin resmi veya özel bakım merkezine yerleştirilmesi için il müdürlüklerine veya sosyal hizmet merkezlerine bildirimde bulunabilirler. Ayrıca, diğer kamu kurum ve kuruluşları, vatandaşlar, engellilerin kendileri veya akrabaları da bildirimde bulunabilirler.

Engellinin bildirimini müteakiben gerekli incelemeler Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerince ivedilikle yapılmakta olup, engelli bireyin durumuna uygun bir sosyal hizmet modelinden faydalandırılması sağlanmaktadır.

Mevsimlik işçiler de dâhil olmak üzere Bakanlığımız yaşlı yatılı bakım hizmetlerinden yararlanmak için başvuruda bulunmuş olup mevzuattaki kriterleri sağlayan tüm vatandaşlarımız diğer bireylerle eşit bir şekilde bakım hizmetlerinden yararlanabilmektedir.

Kurumsal bakım hizmetlerinin yanı sıra, yaşlı bireylerin mümkün olduğunca kendi aile ortamlarında ve sosyal çevreleri içerisinde, aktif ve sağlıklı yaşlanma ilkeleri çerçevesinde yaşamlarını sürdürebilmeleri amacıyla gündüz bakım merkezleri, evde bakım yardımları ve evde bakım hizmetleri gibi destekleyici modellerin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir.

Bakanlığımız, yaşlı bireylerin yaşam kalitesinin artırılması ve aktif yaşlanma süreçlerinin desteklenmesi amacıyla çok boyutlu ve kapsayıcı hizmet modelleri geliştirmekte ve uygulamaktadır. Bu kapsamda, yaşlı vatandaşlarımızın sosyal hayata katılımlarını artırmak ve gündelik yaşamlarını kolaylaştırmak adına 65 yaş ve üzeri vatandaşlarımıza yönelik şehir içi toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz faydalanma imkânı sunulmakta olup, bu hizmetlerin finansmanı Bakanlığımız tarafından karşılanmaktadır.

Yerel düzeyde yaşlı bireylerin farklılaşan ve özelleşen ihtiyaçlarına daha etkin yanıt verebilmek amacıyla, yerel yönetimlerin kapasitesini güçlendirmek ve yaşlı dostu projeleri teşvik etmek üzere "Yaşlı Destek Programı (YADES)" kapsamında mali destek sağlanmaktadır. Bu program aracılığıyla, yaşlılarımızın kendi sosyal çevrelerinde, yerinde ve bağımsız yaşamalarını destekleyecek nitelikli hizmet ve projelerin hayata geçirilmesi amaçlanmaktadır.

Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli ve yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda Bakanlığımız tarafından söz konusu mevzuatta yer alan şartları taşıyan ihtiyaç sahibi bütün vatandaşlarımız sosyal yardım programlarından faydalanabilmektedir. Bununla birlikte yoksulluk döngüsünden çıkmaları amacıyla özel önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarının önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Bu kapsamda eğitim materyali, ücretsiz ders kitabı, engelli öğrencilerin ücretsiz taşınması, öğrenci barınma, taşıma ve yemek yardımı, öğrencilerin ulaşım giderlerine yönelik yardımlar ve öğle yemeği yardımı gibi pek çok yardım programı ile de çocuklarımız desteklenmektedir.

Öte yandan çocuklu hanelerimize çocuklara yönelik yardımlara ek olarak; yardım özelinde belirlenen şartları sağlamaları halinde Gıda Yardımı, Barınma Yardımı, Elektrik Tüketim Desteği ve Yakacak Yardımı gibi diğer yardımlar ile bütüncül bir yaklaşım benimsenerek ihtiyaçlı yönlerinden desteklenmektedir.

Öte yandan proje desteklerimiz arasında yer alan ADEM ve SODAM Projeleri ile aile müessesini güçlendirmek, milli ve manevi değerleri korumak, kadınların aile içerisindeki rolünü ve statüsünü belirgin kılmak, kadınların yeteneklerini ortaya çıkararak gelir elde edici faaliyetler yürütebilmelerini sağlamak, toplumu ve aile yapısını tehdit eden madde bağımlılığı, kumar, şiddet ve istismar gibi zararlı alışkanlık ve davranışlardan aile bireylerini ve yapısını korumak için kurs, seminer ve eğitim programları düzenlenmektedir.

2025 yılının "Aile Yılı" ilan edilmesi doğrultusunda aile kurumunun korunması, güçlendirilmesi ve değerlerin gelecek nesillere sağlam bir miras olarak aktarılması için çalışmaların yürütülmesi hedeflenerek, ADEM ve SODAM'larda kurulan Aile İletişim Atölyelerinde; aile içi iletişimin güçlendirilmesine yönelik eğitim, seminer, atölye, açık alan ve salon etkinlikleri ile yarışmalar gibi çeşitli faaliyetler yürütülmektedir. Böylece sosyal aktiviteler ile ailelerimizin bir araya gelerek nitelikli vakit geçirmeleri sağlanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan

Metin otomatik okundu. 1 yer belgede seçilemedi. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir