MEB Proje Okulları Yönetmeliği'ne ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKİN tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96 ile 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

SORULAR

1. 07.2025

   12 Temmuz 2025 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "MEB Proje Okulları Yönetmeliği", yıllardır fiilen uygulanan ve eğitimi ticarileştiren politikaların yasal zemine kavuşturulması anlamına gelmektedir. Bu yönetmelik; eğitimi kamu hizmeti olmaktan çıkararak, vakıflar, sermaye grupları ve özel sektörün yönlendirmesine açmakta, öğretmen ve öğrenci haklarını belirsizleştiren ve eşitsizliği derinleştiren düzenlemeler içermektedir.

   Yönetmelik kapsamında;

   "Hami" uygulamasıyla şirketlerin, vakıfların ve özel çıkar gruplarının eğitim politikalarında söz sahibi yapılması, eğitimi piyasa dinamiklerine göre şekillendirme riskini artırmaktadır. Bu durum, eğitimde kamu yararını ve demokratik denetimi zayıflatan bir yönelimi temsil etmektedir. Öğretmenlerin örgütlenme özgürlüğü, iş güvencesi ve mesleki hakları, belirsiz ve keyfi görevlendirme usulleri ile tehdit altına alınmaktadır. Oysa öğretmenlik mesleği, anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış bir meslektir.

   Öğrencilerin sınav, sertifika ve performans temelli ayrıştırılması, eğitimde fırsat eşitliği ilkesine açıkça aykırıdır. Başarı dilimi, sınav ve performansa dayalı "seçkin okul — vasat okul" ayrımı toplumsal eşitsizliği artıracaktır. Ar-Ge birimleri aracılığıyla elde edilen ürünlerin pazarlanması ve ticarileştirilmesi yönündeki düzenlemeler, eğitimin asli amacı olan kamusal yarar sağlama hedefiyle çelişmektedir. Eğitim kurumları, ticari üretim yapan kuruluşlara dönüştürülmektedir.

   Vakıflar ve sermaye odaklı yapıların eğitimde söz sahibi yapılması, geçmişte yaşanan olumsuz deneyimlerden ders çıkarılmadığını göstermektedir. Bu durum, laik, bilimsel ve demokratik eğitim anlayışıyla bağdaşmamaktadır. Eğitim; sermayeye, piyasa koşullarına veya herhangi bir vakıf yapısına devredilemeyecek kadar kamusal ve hassas bir haktır.

   Bu bağlamda;

2. Yönetmelikte geçen "hami" tanımı ile sermaye grupları, vakıflar ve şirketlerin eğitim politikaları üzerinde söz sahibi yapılmasının gerekçesi nedir? Eğitimde kamu denetiminin yerini özel sektörün alması hangi kamu yararı düşüncesine dayanmaktadır?

3. Vakıf ve özel sektör temsilcilerinin AR-GE birimleri, danışma kurulları ve okul yönetim süreçlerine dahil edilmesiyle öğretmenlerin ve okul yöneticilerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında nasıl bir ilişki kurulmaktadır? Bu durum öğretmenlerin örgütlenme hakkını, mesleki özerkliğini ve iş güvencesini nasıl etkileyecektir?

4. Proje okullarına atanacak öğretmenlerin belirlenmesinde yönetmelikte açık ve bağlayıcı kriterler yer almamakta; keyfi görevlendirmelere zemin hazırlayacak şekilde düzenlemeler yapılmaktadır. Bu durumun liyakat ilkesine, öğretmen haklarına ve kamu hizmetine uygunluğu konusunda Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

5. Öğrencilerin 961'lik başarı dilimi, özel sınavlar, sertifika ve performans şartlarıyla seçildiği, başarısız olanların okuldan uzaklaştırıldığı bu sistem, eğitim hakkı ve fırsat eşitliği ilkeleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır?

6. Proje okullarında AR-GE faaliyetlerinden elde edilen ürünlerin "pazarlanması ve ticarileştirilmesi" yönündeki düzenleme, eğitimin asli amacı olan kamusal fayda üretimi ile nasıl ilişkilendirilmektedir? Bu ticari faaliyetlerden elde edilecek gelirlerin paylaşımı ve denetimi nasıl yapılacaktır?

7. "Eğitimde iş birliği" adı altında, vakıf ve şirketlerin eğitim kurumlarında faaliyet göstermesinin önünü açan bu yönetmeliğin, eğitimde piyasalaşmayı ve özel çıkar odaklı yönlendirmeyi artıracağı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir?