Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında çalışan işçilerin yaşadıkları sorunlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. ( phlu

Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili

Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu, 2025 yılında Türkiye'yi işçiler için en kötü 10 ülke arasında göstermiştir. Birçok şirkette işçiler işçi sağlığı ve iş güvenliğinin olmadığı koşullarda çalışmak zorunda kalmakta, hemen her gün iş cinayetleri yaşanmakta, meslek hastalıkları artmakta, kötü çalışma koşullarına mahkum edilen işçiler hakları olan ücretleri, kıdem, ihbar ve işsizlik tazminatlarını alamamakta ve sendikal hakkını kullananlar işten çıkarılmaktadır. İşçilerin yaşadıkları hak gasplarına karşı seslerini yükseltmek için yaptıkları eylemlere kolluk kuvvetlerinin orantısız güç kullanarak müdahalede bulunması da sıklıkla gündeme gelmektedir.

Bu durumun en güncel örneklerinden biri, Mersin'de yapımı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde yaşanmıştır. Taşeron firma TSM Enerji İnşaat Sanayi Ltd. Şti. bünyesinde çalışan işçiler, kötü çalışma koşulları ve maaşlarının uzun süredir ödenmemesi nedeniyle 23 Temmuz 2025 tarihinde inşaat alanında toplanmış, firma yetkililerine seslenmek istemiştir. Ancak jandarma tarafından TOMA ile orantısız şekilde müdahale edilmiştir. İşçilere en son haziran ayında nisan ayı maaşlarının verildiği, bu maaşların da zamsız maaşlar olduğu, ocak ayı sonrası toplu halde işten çıkarmaların yaşandığı, bir aylık ücretli izinleri biten işçilerin bir ay da ücretsiz izne zorlandıkları, işçiler örgütsüz olduğu için taşeron firmanın haklarını vermediği ifade edilmektedir. Bilindiği gibi Akkuyu Nükleer AŞ, IC İçtaş İnşaat Sanayi ve Ticaret AŞ ile yapılan sözleşmesini feshederek 30 Temmuz 2022'de TSM Enerji İnşaat Sanayi Limited Şirketi ile sözleşme imzalamıştır. Firma değişmesine karşın, Türk ve Rus işçilerin maaşlarının aylarca ödenmemesi sorunu devam etmektedir. Rus işçilerin Mayıs 2025"ten'itibaren iki ay maaş alamadığı için ülkelerine dönmeye başladıkları, işçilerin haklarını talep etmek için sık sık iş bırakma eylemleri düzenledikleri, işçilerin, barınma, yemek, mola gibi temel ihtiyaçlarının yetersiz olduğu, barınma kamplarının insan onuruna yakışmadığı, bazı Türk işçilere yönelik mobbing ve ayrımcılık yapıldığı iddia edilmektedir. Şantiyede yaşanan menenjit salgınında en az 5 işçi bu hastalıktan hayatını kaybetmiştir. Maskeli çalışma, izolasyon tedbirleri geç alınmıştır. Sıklıkla gıda zehirlenmesi rapor edilmektedir. Ayrıca iş güvenliği denetimlerine engeller olduğu, sağlık hizmetlerine erişimin kısıtlı olduğu da belirtilmektedir. İşçilerin hak araması, Anayasa, yasalar ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler tarafından tanımlanmıştır. Anayasa'nın 34. maddesine göre herkes önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahiptir. 49. maddesine göre de devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için gerekli tedbirleri almak zorundadır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi"nin 23. maddesi herkesin adil ve uygun çalışma koşulları ile sendika kurma hakkı olduğunu belirtmektedir. İşçilerin yasal ve meşru hak arama çabalarının jandarma ile bastırılması ciddi mağduriyetler yaratmakta ve devletin sermayeden yana tavır aldığı iddiasını oluşturarak toplumsal huzursuzluk yaratmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında çalışan işçilerin yaşadıkları sorunlar Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?

2. Son iki yıl içinde maaş ödemeleriyle ilgili olarak Bakanlığınıza kaç şikayet ulaşmıştır? Bu şikayetlerle ilgili hangi işlemler yapılmıştır?

3. TSM Enerji İnşaat Sanayi Ltd. Şti. ile imzalanan sözleşmede işçi ücretlerinin ödenmemesi halinde uygulanacak yaptırımlar nelerdir? Bakanlığınız bu konuda herhangi bir işlem yapmış mıdır?

4. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında çalışan işçilerin ödenmeyen maaşlarının bir an önce ödenmesi, çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve şantiyede sağlık-güvenlik önlemlerinin etkin uygulanması için Bakanlığınızın girişimleri olacak mıdır?

5. Bakanlığınızın verilerine göre Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında kaç işçi çalışmaktadır? Son 6 ayda kaç işçi işten çıkarılmıştır? Kaç işçi ücretsiz izne ayrılmak zorunda bırakılmıştır?

6. Mağduriyetlerini dile getirmek isteyen işçilere jandarmanın orantısız müdahalede bulunmasının gerekçesi nedir? Bu müdahalenin yasal dayanağı var mıdır? Bu konuda ilgili bakanlık ile iş birliği yapılmakta mıdır?

7. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında işçilerin çalışma koşulları iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetlenmekte midir? Denetimler yapılmakta ise son denetim ne zaman yapılmıştır?

8. Denetim bulguları kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? Etkin denetimlerin yapılması için ilgili bakanlık ve kurumlarla iş birliğiniz var mıdır?

9. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında faaliyet gösteren taşeron firmalarla yapılan sözleşmelerde, işçilerin barınma, beslenme, sağlık hizmetlerine erişimi ve ulaşım güvenliği gibi temel hakları güvence altına alınmakta mıdır?

10. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında son bir yılda yaşanan iş kazası, zehirlenme ve işçi ölüm vakalarının sayısı kaçtır?

11. Akkuyu Nükleer Güç Santrali inşaatında çalışan işçilerin sendikalaşma hakkını kullanabilmesi için bakanlığınız ilgili bakanlık ve kurumlarla iş birliği yapacak mıdır?