Ekonomi politikalarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 69 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın, Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
2018 yılında yürürlüğe giren Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, maliye ve para politikalarında merkeziyetçi ve denetimsiz bir yapı oluşturmuş, kurumların bağımsızlığını ve Meclis'in denetim gücünü zayıflatmıştır. Bu durum, artan yoksulluk, yüksek enflasyon, borçlanma ve sosyal adaletsizlik sorunlarını derinleştirmiştir.
Asgari ücret ve emekli aylıklarının açlık ve yoksulluk sınırlarının çok altında kalması, vergi yükünün emekçi kesimlere aşırı yüklendiği, büyük sermayeye ise ayrıcalıklar tanındığı gözlenmektedir. Merkez Bankası'nın siyasi baskı altında kalması para politikasının etkinliğini ortadan kaldırmış, TÜİK ve ENAG arasında büyük veri farkları yaşanmaktadır. Kredi kartı faizlerinin yüksekliği ve borç yapılandırmalarının yetersizliği vatandaşların ekonomik zorluklarını artırmaktadır.
Bu olumsuz gelişmelerin önüne geçmek amacıyla Merkez Bankası'nın tam bağımsız hale getirilmesi, vergi sisteminde adaletin sağlanması, asgari ücret ve emekli aylıklarının yaşam standartlarına uygun şekilde artırılması, çocuk yoksulluğu ve eğitim sorunlarına yönelik acil tedbirler alınması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin ekonomideki olumsuz etkilerini gidermek için hangi somut adımlar planlanmaktadır?
Asgari ücret ve en düşük emekli aylığının açlık ve yoksulluk sınırlarına uygun şekilde artırılması konusunda Bakanlığınızın çalışmaları nelerdir?
Vergi sisteminde emekçiler lehine düzenleme yapılması ve sermaye üzerindeki istisnaların kaldırılması konusunda bir düzenleme öngörülmekte midir?
TÜİK verilerinin şeffaflığı ve güvenilirliğinin artırılması için Bakanlığınızın önerileri nelerdir?
Kredi kartı faiz oranlarının düşürülmesi ve borç yapılandırmalarının gelir odaklı olması için ne tür düzenlemeler düşünülmektedir?
Kamu kurumlarında liyakat esaslı atamalar ve siyasi etkiden arındırılmış yönetim anlayışını sağlamak için Bakanlığınızca yürütülen reformlar nelerdir? Adres: Halkla İlişkiler Binası B Blok E-310 TBMM/ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Edirne Milletvekili Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Muvufe
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Telefon; (312415 12 09 Faks: (3124415 26 80
7132024 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Prof. Dr. Mehmet AKALIN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Uyguladığımız politikalar sayesinde ülkemizin kalkınma sürecinde önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. 2003-2024 döneminde ortalama büyüme yüzde 5,3 gerçekleşmiştir. Kişi başına düşen gelir 2002 yılındaki 3 bin 608 dolardan 2024 yılında 15 bin 463 dolara yükselmiştir. 2002 yılında 238 milyar dolar olan milli gelir 2024 yılında 1,3 trilyon doları aşmıştır. 2005 yılından bu yana 13,3 milyon ilave istihdam sağlanmış, toplam istihdam 2024 yılında 32,6 milyon kişiye ulaşmıştır. Bu dönemde, işsizlik oranı ise 2012 yılından bu yana en düşük seviyesi olan yüzde
8,7'ye gerilemiştir.
Diğer taraftan, son iki yıldır kararlılıkla uygulanan ekonomi programımızın nihai hedefi yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile toplumsal refahı artırmaktır. Bunun en temel ön koşulu fiyat istikrarını sağlamaktır. Enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik politikalar da hayata geçirilmektedir.
2025 yılında memur emeklilerinin aylıklarında yüzde 28,91 oranında, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında yüzde 35,05 oranında artış yapılmıştır. Ayrıca, emeklilerin bayram ikramiyeleri 4.000 TLye yükseltilmiş ve 2025 yılı Ocak ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 14.469 TL'ye yükseltilen en düşük emekli aylığı 2025 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 16.881 TL'ye yükseltilmiştir. Tüm bu artışlarla birlikte, 2002 Aralık ayından bugüne en düşük emekli aylığında reel olarak yüzde 570 oranında artış sağlanmıştır.
Öte yandan, 2024 yılında, yılsonu enflasyonu yüzde 44,38 iken asgari ücrette sene başında yüzde 49,1 oranında artış yapılmış olup, 2025 yılında ise yüzde 30,01 oranında artırılmıştır. Böylece 2002 yılından bugüne asgari ücret reel olarak yüzde 213 oranında artırılmıştır.
Ayrıca, vergi sistemimiz uyarınca ücret gelirleri gelir vergisine tabi olup, bu gelirlere uygulanacak vergi tarifesi 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 103'üncü maddesinde yer almaktadır. Mevcut tarife artan oranlı bir yapıya sahiptir. Ücret gelirleri diğer gelir unsurlarına nazaran, daha yüksek gelirlere daha düşük oranlar uygulanmak suretiyle vergilenmektedir.
Tarifede yer alan gelir dilimi tutarları ise her yıl yeniden değerlenmektedir.
Diğer taraftan, vergi adaletinin güçlendirilmesi amacıyla gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı yüzde
35'den yüzde 40'a çıkarılmış, 01/01/2022 tarihinden itibaren ise asgari ücret tamamen vergi dışı
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 bırakılmış ve asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin asgari ücretin gelir vergisi matrahına isabet eden tutar gelir vergisinden, brüt asgari ücrete isabet eden tutar damga vergisinden istisna edilmiştir. Yalnızca 2025 yılında bu istisna kapsamında 848,9 milyar TL gelir vergisi ve 44,4 milyar TL'de damga vergisi olmak üzere toplam 893,3 milyar TL vergiden vazgeçilmektedir. Söz konusu tutar tek başına toplam vergi harcamasının yüzde 29,7'sini oluşturmaktadır.
Aynı zamanda, son 23 yılda yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik önemli adımlar atılmış, refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. İşgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı 2002 yılında yüzde 28,1 iken 2025 yılının ikinci çeyreğinde (mevsimsel düzeltilmiş) yüzde 37,3 olarak gerçekleşmiştir. Sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımındaki iyileşmeyi gösteren Gini katsayısı 2006'da 0,428 iken 2024 yılında 0,413'e inmiştir. En yüksek gelire sahip yüzde 10'luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip yüzde 10'luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024'te 13,3'e gerilemiştir.
Bakanlığımız, tüm paydaşlarımız ile koordinasyon içerisinde ekonomik gelişmeleri yakından takip etmekte ve finansal sektörün sağlıklı bir şekilde işlemesi için gerekli adımları atmaktadır. Ekonomik gelişmeler ve vatandaşlarımızın talepleri dikkate alınarak geçen yıl eylül ayında kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma programı açıklanmıştır. Bu program ile kredi kartı borçlarının ve ihtiyaç kredilerinin 60 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılması imkânı getirilmiştir. Yapılandırılan kredi kartı borçlarına uygulanacak faiz oranı referans faiz oranı ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, 10 Temmuz 2025 tarihinde açıklanan yeni bir yapılandırma paketiyle yapılandırma şartları esnetilerek kapsam genişletilmiştir. Daha önce yapılandırılanlar da dâhil olmak üzere kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerinin 48 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırılabilmesine imkân verilmiştir.
Ayrıca, Türkiye İstatistik Kurumu, Resmi İstatistik Programı kapsamında yayımlamakta olduğu tüm istatistikleri, uluslararası norm ve standartlar doğrultusunda, Avrupa İstatistikleri Uygulama Esaslarının bütününü dikkate alarak hesaplamakta ve yayımlamaktadır. Bu kapsamda yayımlanan uygulama sonuçları, yerli ve yabancı kurum ve kuruluşlardaki uzmanların değerlendirmelerine açıktır. Diğer taraftan, önergede bahsi geçen hususlara ilişkin açıklamalara; "htips://www.tuik. gov.tr/Kurumsal/Kamuoyu Bilgilendirme" Oo adresinden erişilebilmektedir.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan