Vergi politikalarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 128 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 106 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ile
Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını miktar, GSYH'nin yaklaşık dörtte birine denk gelmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak bu artış, gelir dağılımında adaletin sağlanmasından ziyade, vatandaşın cebinden alınan dolaylı vergilere dayanmaktadır. Toplam vergi gelirlerinin yaklaşık 9465'i KDV, ÖTV, MTV gibi dolaylı vergilerden oluşmaktadır. Bu durum, yüksek gelir gruplarıyla asgari ücretli vatandaşın aynı oranda vergi yüküyle karşı karşıya kalmasına yol açmakta, "çok kazanandan çok, az kazanandan az vergi alınması" ilkesini ortadan kaldırmaktadır.
Son iki yılda araç sahiplerinden alınan vergiler ve trafik cezaları da dikkat çekici şekilde artmıştır. 2023 yılında motorlu taşıtlar vergisi ve taşıtlardan alınan ÖTV toplamı 383 milyar TL iken, 2025 bütçesinde bu rakamın | trilyon 86 milyar TL'ye yükselmesi beklenmektedir. Trafik cezaları da aynı dönemde 7,8 milyar TLden 15,9 milyar TL'ye yükselmiştir.
Vatandaşın aracı bir "lüks" değil, zorunlu ulaşım aracı haline gelmişken, vergi ve ceza politikalarının bütçe açığını kapatmaya yönelik şekilde kullanılması adalet duygusunu zedelemektedir. Vergi sisteminde şeffaflık, gelir adaleti ve orantılılık ilkesi yeniden tesis edilmelidir.
Bu bağlamda:
SORULAR
2025 yılı bütçesi kapsamında öngörülen 11,1 trilyon TI.'lik vergi gelirinin ne kadarı dolaylı, ne kadarı dolaysız vergilerden oluşmaktadır?
2023-2025 döneminde motorlu taşıtlar vergisi ve araçlardan alınan ÖTV gelirlerinde yaşanan olağanüstü artışın gerekçesi nedir? Bu artış bütçe açığını kapatma amacıyla mı yapılmaktadır?
2023 yılında 7,8 milyar TL olan trafik cezaları, 2025 bütçesinde 15,9 milyar TL olarak öngörülmüştür. Trafik cezalarının bu ölçüde artışı, güvenlik politikası gereği midir yoksa gelir artırıcı bir araç olarak mı kullanılmaktadır?
Akaryakıt, elektrik, doğalgaz ve temel gıda ürünlerinde alınan ÖTV ve KDV oranlarının kademeli olarak düşürülmesi yönünde bir çalışma yapılmakta mıdır?
Kurumlar vergisinde uygulanan muafiyet ve vergi afları hangi şirketleri kapsamaktadır? Bu teşviklerin kamuya yıllık maliyeti nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Artvin Milletvekili Sayın Av. Uğur BAYRAKTUTAN'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Muvalfke
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7135739 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye
M Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Uğur BAYRAKTUTAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
2025 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda öngörülen toplam vergi gelirlerinin yüzde 65,2'si dolaylı vergilerden, yüzde 34,8'i ise dolaysız vergilerden oluşmaktadır. 2025 yılı Orta Vadeli Program gerçekleşme tahmininde ise toplam vergi geliri içinde dolaylı vergilerin payı yüzde 61,9, dolaysız vergilerin payı ise yüzde 38,1 olarak öngörülmüştür. Son dönemde vergi alanında yapılan düzenlemelerin ve kayıt dışılıkla mücadelenin de etkisiyle vergi gelirleri içerisinde dolaysız vergilerin payı yüzde 3,3 puan artmıştır.
Öte yandan, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu'nun 10'uncu maddesinde, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan taşıt değerleri ve vergi miktarlarının o yıl için 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılacağı, Cumhurbaşkanının maddede yer alan şartlar dâhilinde yeni oranlar belirleyebileceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, MTV tahsilat artışında yıl içinde ilk defa kayıt ve tescil edilen araç sayısındaki değişim de etkili olmaktadır. Motorlu taşıtlara ilişkin özel tüketim vergisi (ÖTV) gelirlerinin artışında da sektörde yaşanan talep artışı, firmaların pazarlama Stratejileri ve fiyat mekanizmasındaki değişiklik gibi nedenlerle taşıt satış adedindeki artışlar ile ortalama matrahta oluşan değişiklikler etkili olmaktadır.
Bunun yanı sıra, akaryakıt ve doğalgaz ürünlerinden maktu tutarda alınan ÖTV, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında Yİ-ÜFE ile güncellenmektedir. Ancak, 10799 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile akaryakıt ürünlerinin maktu ÖTV tutarları yeniden belirlenmiş olup, Kanun gereği söz konusu ürünler için 2025 yılı Temmuz-Aralık döneminde yurt içi üretici fiyat endeksine göre yapılması gereken ÖTV güncellemesi yerine, akaryakıt ürünlerinde yüzde 6,95 ÖTV artışı yapılmış ve 2026 yılı Ocak ayında yurt içi üretici fiyat endeksi esas alınarak yapılması gereken vergi artışının yapılmaması sağlanmıştır.
Diğer taraftan, temel gıda maddeleri ve elektrik teslimleri ÖTV'ye tabi değildir. Bu ürünlerde ve meskenlerde kullanılan elektrikte indirimli katma değer vergisi uygulanmaktadır.
Vergi mevzuatımızda yer alan muafiyet, istisna ve indirimler ile politika belgelerinde öngörülen ekonomik, sosyal ve çevresel hedeflere ulaşılması amaçlanmaktadır. Literatürde bu
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat 3-44 Telefon (312)415 12 09 Faks: (312415 26X01 e-posta; sgbsoruonergeleri. hmb.gox.ir. Llekironik Ağ yan hnb.gonr kapsamda vazgeçilen vergi gelirleri vergi harcaması olarak adlandırılmaktadır. Dolayısıyla vergi harcamaları vergi affı değildir.
Öte yandan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununda yer alan muafiyet, istisna ve indirimler ile yatırım, üretim ve ihracatın teşvik edilmesi amaçlanmaktadır. 5520 sayılı Kanun dahil olmak üzere vergi kanunlarımızda yer alan istisna ve muafiyet hükümleri, kapsama giren tüm konulara ve/veya mükelleflere ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır.
Bu kapsamda vergi harcamalarına ilişkin raporlar, "h//ps:/ww.gib.gov.ir. " internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:172, M Blok, Kür 2-3
Mehmet ŞİMŞEKBakan