Eski bir milletvekilinin yargılandığı davaya ilişkin
Kaynak göster
Osman Cengiz Çandar (DEM Parti), 11 Ağustos 2023 tarihinde 7/3205 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 101 gün sonra, 20 Kasım 2023).
Osman Cengiz Çandar (DEM Parti, Diyarbakır). “Eski bir milletvekilinin yargılandığı davaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3205, 11 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3205-eski-bir-milletvekilinin-yargilandigi-davaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1e68ee29-9a0f-4803-a827-0189f3ced917
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 101 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
SORULAR
Osman Cengiz ÇANDAR Diyarbakır Milletvekili
Leyla Zana hakkında Ankara 27. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan davaya temel oluşturan iddianame ile bir "hukuk skandalı? gerçekleşmektedir.
Söz konusu iddianamede; Leyla Zana'nın milletvekili olduğu dönemde yaptığı konuşmalar Kürtçe konuştuğu vurgulanarak "terör örgütü propagandası" olarak değerlendirilmekte, Zana'nın uluslararası kuruluşlardan aldığı barış ve insan hakları alanındaki ödüller "Düşmandan unvan ve benzeri payeler kabulü" (TCK madde 325/1) kapsamında suç sayılmakta, Kürt siyasetçi ve aydınları olan Demokrasi Partisi (DEP) milletvekili Orhan Doğan ve 1991 yılında faili meçhul cinayetle öldürülen Halkın Emek Partisi (HEP) Diyarbakır İl Başkanı Vedat Aydın'ı anan sosyal medya paylaşımları yapmak suç olarak gösterilmektedir. Leyla Zana hakkında söz konusu iddianameye dayanarak açılan davanın ilk duruşması 7 Eylül 2023'te görülecektir.
Leyla Zana, barışı ve insan haklarını savunduğu için birçok uluslararası kurum tarafından ödüle layık görülmüş, TBMM'de milletvekilliği yapmış bir Kürt siyasetçidir.
Kürt siyasetçiler üzerindeki süregelen baskılar, "uydurma" suçlarla oluşturulan iddianameler ve "ceza güdümlü" davalarla billurlaşmaktadır. Zana örneğindeki gibi iddianamelerle açılan davalar; iktidarın, tarafsız ve bağımsız olması gereken yargıyı etkisi altına aldığı ve adeta Kürt siyasetçiler için bir "cezalandırma aparatı" olarak kullandığı yönünde haklı şüphelere sebep olmaktadır. Nitekim, Leyla Zana hakkındaki iddianamede yer verilen hususların suç olarak değerlendirilmesinin hukukla uzaktan yakından ilgisi olamayacağı apaçık ortada olduğu için; söz konusu iddianamenin siyasi müdahale ile oluşturulduğu kanısı kamu vicdanında yer etmektedir.
Yargı bağımsızlığı, hukuk devleti ilkesinin ve demokrasinin temel koşuludur. Yargının tarafsız ve bağımsızlığını sorgulanır hale getiren böylesi örnekler, güçler ayrılığını ortadan kaldırdığı gibi adil yargılanmanın ve adaletin sağlanacağı güvencini de Türkiye kamuoyu nezdinde geri döndürülemez biçimde zedelemekte; evrensel hukuk ilkeleri ve insan hakları bakımından ülkemizin tüm dünyada küçük düşmesine sebep olmaktadır.
Bu bağlamda, g9 MH RP "
Yargı mensupları üzerinde siyasi bir baskı ya da yönlendirme olup olmadığını ortaya çıkaracak kapsamlı bir soruşturma başlatacak mısınız?
Yargının Kürt siyasetçiler üzerinde bir "sopa" olarak kullanılmasını ortadan kaldıracak perspektifiniz veya eylem planınız mevcut mudur?
Uluslararası alanda insan hakları ve barış ödüllerine layık görülmek suç mudur?
Kürt aydın ve siyasetçileri sosyal medya aracılığıyla anmak suç mudur?
Kürt milletvekillerinin anadilinde konuşması suç mudur?
Leyla Zana'nın 2014-2015 yıllarında yaptığı konuşmalar suç olarak kabul edilebiliyorsa; aradan geçen yıllarda bu konuşmalar neden dava konusu edilmemiş, hangi gerekçeyle bunca yıl beklenmiştir?
Leyla Zana'ya ödül veren, Türkiye'nin savaş halinde olduğu "düşman" kimdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1272644 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Osman Cengiz Çandar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3205 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. i
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden AWXPKR3 - gfFUSO8 - w8Lasmo - KVZMNUZ ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı :B-56020453-610-634-2258/4759 Konu : Yazılı soru önergesi 4/41/2023
Sayın Osman Cengiz ÇANDAR Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3205 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı, görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160.. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafindan yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ZUİXNLC - Yİ douda - d SOEwİ 9 - nIJ36lozik erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
1I- Anayasanın "Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları" kenar başlıklı 98. maddesinin beşinci fıkrasında, "yazılı soru"nun, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibaret olduğu, aynı maddenin son fikrasında da yazılı soru ile ilgili önergelerin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile araştırma usullerinin Meclis İçtüzüğü ile düzenleneceğinin öngörüldüğü,
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün, "Yazılı soru" kenar başlıklı 96. maddesinin birinci fikrasında "yazılı soru"nun kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin, kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile yazılı olarak cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibaret olduğu, "Sorulamayacak konular" kenar başlıklı 97. maddesinde de, başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular ile tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konularla ilgili soruların sorulamayacağının hükme bağlandığı,
Malumlarıdır.
Anayasanın ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün belirtilen bu hükümleri çerçevesinde, kişisel görüş ileri sürülmek suretiyle düşünce öğrenmeyi amaçlayan hususlara cevap verilmesine yasal imkân görülememiştir.
III. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 07/09/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde adı geçen hakkında yürütülen soruşturma neticesinde açılan kamu davasının devam ettiği bildirilmiştir.
IV- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen 07/09/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen hususa ilişkin olarak herhangi bir ihbar veya şikâyet kaydına rastlanmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden ZUİXNLC - YjdoUda - dSa EWİJ9 - NJ36170- ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan