2025 yılında Ağrı, Kars, Ardahan ve Artvin'de şap hastalığından telef olan hayvan sayısına ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 7 Ağustos 2025 tarihinde 7/32371 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 5 Kasım 2025).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “2025 yılında Ağrı, Kars, Ardahan ve Artvin'de şap hastalığından telef olan hayvan sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32371, 7 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32371-2025-yilinda-agri-kars-ardahan-ve-artvin-de-sap-hastaligindan-telef-olan-hayvan-sayisina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/12cc4f63-a4bb-4378-82c1-019889839bdd
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)iL HALKLARIN EST 7 EYOKRASİ PARTİSİ
• GRUP BAŞKANLIĞI
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
"Yy Sayı :...... 13259 ,
• Tarih :..... 041.0$:2025 9 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA 3N34
Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın
98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını
Nejla DEMİR Ağrı Milletvekili arz ederim.
Basına ve kamuoyuna yansıyan bilgilerden de anlaşılacağı üzere Ağrı, Kars ve Ardahan'da etkisini artıran şap hastalığı, Artvin'in Şavşat ve Ardanuç ilçelerine de sıçramış durumdadır. Yaz aylarında köylerinin ortak kullandığı yaylaların yayılımında etkisiyle Şap hastalığının yayılması nedeniyle çok sayıda hayvanda ağır belirtiler ortaya çıkmıştır. Üreticiler, mevcut tedavilerin yetersiz olduğunu, hayvanların ölümle karşı karşıya kaldığını ve ciddi bir salgınla baş başa bırakıldıklarını belirterek acil önlem alınmasını gerektiğini ifade etmektedir.
Özellikle, özel sektör aşı fiyatlarının 4-5 katına çıkmış olması maliyetleri artırmakla birlikte çiftçilerin aşı yapmaktan kaçınmasına neden olmaktadır. Bu durumda hem denetimsizliğin hem de bakanlığın koruyucu veterinerlik hizmetlerinde ve ekonomik destek politikalarında yetersiz kaldığını göstermektedir. Şap hastalığı gibi hızlı yayılan viral hayvan hastalıklarında erken müdahale hayati önemdedir. Ancak Bakanlığın bu konudaki gecikmesi, küçük üreticiyi kaderine terk etmektedir. Özel aşı fiyatlarındaki aşırı artış ve son yıllarda kamusal veterinerlik hizmetlerinin geriletilmesi, hayvancılığı bitme noktasına getirmiştir.
Kırsalda hayvancılıkla geçinen yurttaşlar, şap salgını karşısında başta yem temini, veteriner desteği ve ilaç/aşı ihtiyacı olmak üzere hiçbir yapısal destek alamamaktadır. Bu durum sadece ekonomik değil, aynı zamanda halk sağlığı açısından da ciddi tehdit oluşturmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ağrı, Kars, Ardahan ve Artvin illerinde özelin 2025 yılında şap hastalığı nedeniyle kaç hayvan ölmüştür?
Bugüne kadar Şap hastalığının yeni varyantına karşı Bakanlık tarafından kaç doz aşı dağıtılmıştır? Bu aşıların illere göre dağılımı nedir?
Özel sektör aşı fiyatları neden 4-5 katına kadar artmıştır? Bakanlık bu konuda herhangi bir denetim veya fiyat müdahalesi yapmayı planlamakta mıdır?
Şap hastalığıyla mücadele kapsamında bakanlığınızın çiftçilere yem, aşı, veterinerlik hizmeti gibi temel ihtiyaçları ücretsiz olarak sağlamak üzere bir acil eylem planı var mıdır?
Son beş yılda bakanlığınıza kaç veteriner hekim, veteriner sağlık teknikeri ve veteriner sağlık teknisyeni alınmıştır? 2025 yılında söz konusu alımlarla ilgili bir planlamanız var mıdır?
Bakanlığınız, küçük üreticiyi korumak ve hayvancılığı yeniden güçlendirmek amacıyla şap başta olmak üzere salgınlara karşı koruyucu veterinerlik hizmetlerinin etkin yürütülmesi ve artırılması ile ilgili bir çalışması var mıdır?
Ağrı, Artvin, Ardahan ve Kars gibi hayvancılığın temel geçim kaynağı olduğu bölgelerdeki Şap hastalığından dolayı üreticilerin zararlarının tespitinin yapılması ve zararların karşılanması amacıyla sahada hasar tespit çalışması yürütülmekte midir?
Şap hastalığından dolayı hayvan üreticilerine yönelik herhangi bir destekleme çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Şap hastalığı, ülkemizin coğrafi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihbarı mecburi hayvan hastalıkları arasında yer almaktadır. Hastalıkla mücadele kapsamında gerekli tüm iş ve işlemler Bakanlığımızın ilgili birimlerince ve hassasiyetle yürütülmektedir.
Ülkemizde endemik olarak seyreden şap hastalığına karşı, aşılama programı uygulanmaktadır. 2025 yılı bahar dönemi aşılama çalışmaları, Mayıs ayı itibarıyla tamamlanmıştır.
2025 yılında şap hastalığında gözlenen vaka artışlarının temel nedeni, hastalığa yol açan virüsün ülkemizde yeni bir serotipinin (Sat-1) ortaya çıkmış olmasıdır. Bu yeni serotipe karşı hayvanların bağışıklığının bulunmaması, hastalığın yayılımında en önemli etken olarak kabul edilmektedir.
Şap hastalığının yeni varyantına karşı 19,4 milyon doz bin doz aşı üretimi tamamlanmış ve taşra birimlerimize dağıtımı gerçekleştirilmiştir. Aşı üretim ve uygulama çalışmaları, hastalıkla etkin mücadele kapsamında yoğun şekilde devam etmektedir.
Bölgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yoğun olduğu, mera kullanımının yaygınlaştığı ve hayvanlar arasında doğrudan temasın yüksek olduğu bölgelerde, hastalığın bulaşma hızı daha yüksek seyretmektedir. Bu durum, hastalığın yayılımında hayvan hareketliliği ve temasın ne denli etkili olduğunu ortaya koymaktadır.
Salgın niteliği taşıyan hayvan hastalığı tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gözetim bölgesi oluşturulmaktadır. Hastalık sönüşü yapılana kadar epidemiyolojik incelemeler sonucu belirlenen sınırlar içerisinde hayvan giriş ve çıkışı yasaklanmakta ve hastalık mihrakını çevreleyen koruma ve gözetim bölgelerinde bulunan tüm hayvanlar aşılanmaktadır. Hastalık hakkında tüm paydaşları bilgilendirme ve eğitim çalışmaları, mihrakta temizlik ve dezenfeksiyon işlemleri gerçekleştirilmektedir.
Ülkemizde veteriner tıbbi ürünlerin satışına ilişkin hususlar 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanun'u ile belirlenmiştir. Kanun'un 13'üncü maddesi beşinci fıkrası gereğince veteriner sağlık ürünleri fiyatlarının ülke ihtiyaçları, piyasa koşulları, kamu yararı ve hizmetin gereklerini dikkate alarak gerektiğinde belirlenebileceği hükme bağlanmış olup diğer pek çok Avrupa Birliği ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de veteriner tıbbi ürün fiyatları serbest piyasa ekonomisine göre şekillenmektedir.
Şap hastalığı acil eylem planı kapsamında hastalığı kontrol altına almak amacıyla acil aşı uygulaması başlatmış olup aşı bedeli Bakanlık bütçesinden karşılanmıştır.
Şap hastalığı, aşılı ari bölgeler haricinde tazminat kapsamında bulunmamaktadır.
Bakanlığımız birimleri için her yıl düzenli olarak norm kadro çalışması yapılmakta ve personel ihtiyacı tespit edilmektedir. Personel ihtiyacı dikkate alınarak kadro durumuna ve Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucuna göre alım yapılmaktadır.
Bakanlığımız birimlerine personel alımı yapılacak olması durumunda alıma ilişkin detaylar Bakanlığımız internet sayfasında, Cumhurbaşkanlığı Kariyer Kapısı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı Kamu Personeli Alım İlanları internet sayfalarında, Türkiye'nin İlan Portalı sayfasında, İş ve İşçi Bulma Kurumu ile Resmi Gazete'nin ilanlar bölümünde yayımlanmaktadır.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Son 5 yılda (2020-2024) Bakanlığımıza 2.168 veteriner hekim, 32 veteriner sağlık teknikeri ve 18 veteriner sağlık teknisyeni alımı yapılmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan