Karayolu yük taşımacılığı sektörünün sorunlarına ilişkin
Kaynak göster
Şenol Sunat (İYİ Parti), 14 Ağustos 2025 tarihinde 7/32716 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 14 Ekim 2025).
Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Karayolu yük taşımacılığı sektörünün sorunlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32716, 14 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32716-karayolu-yuk-tasimaciligi-sektorunun-sorunlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/43692b6f-9f5a-487d-b3d0-0198ae05cdd5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 61 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasası'nın 98. maddesi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. maddesi gereğince Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sn. Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 11.08.2025 Manisa Milletvekili
Türkiye, coğrafi konumu itibarıyla Asya ile Avrupa arasında köprü niteliğinde olup, bu avantaj lojistik sektöründe özellikle karayolu yük taşımacılığı alanında ülkemizi Avrupa'nın en büyük kara taşımacılık filosuna sahip ülke haline getirmiştir.
Taşınan yük miktarı ve araç sayısı arttıkça navlun gelirleri artmıştır. Uzun yıllar boyunca navlun gelirlerinde fazla veren Türkiye, 2024 yılı itibarıyla ilk kez yaklaşık 1 milyar dolarlık açık vermiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu olumsuz dönüşün nedenlerine bakıldığında; taşımacılık maliyetlerindeki artış, finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar, şoförlerin vize sorunları, geçiş belgelerindeki kısıtlar, denizyolu taşımacılığının artan cazibesi, Almanya, Irak ve Rusya pazarındaki daralma, Türkiye plakalı araçların ihracattaki payının 9085'ten 9670'e gerilemesi dolayısıyla yabancı plakalı araçların taşımacılıktaki payının yükselmesi sayılmaktadır.
Ayrıca, Türkiye?de kurulu lojistik firmalarının önemli bir kısmı son yıllarda yabancı şirket ve fonlar tarafından satın alınmış, sektörün yaklaşık üçte birinin mülkiyetinin yabancı sermayeye geçtiği tahmin edilmektedir. Bu gelişmeler, ülkemizin taşımacılık sektöründeki stratejik kapasitesinin ve yerli/milli yapısının zayıflamasına yol açabilecek ciddi riskler barındırmaktadır.
Bu bağlamda, aşağıdaki soruların yanıtlanması kamuoyunun bilgi alma hakkı açısından önem arz etmektedir;
SORULAR
2024 yılında navlun ticaret dengesinin açık vermesinin temel nedenleri'nelerdir?
Son 10 yılda uluslararası karayolu yük taşımacılığında Türkiye plakalı araçların payı kaç puan azalmıştır?
İhracatta kullanılan Türkiye plakalı araçların ne kadarı yabancı sermayeli şirketlere aittir?
Son 5 yılda kaç Türk lojistik firması yabancı şirket veya fonlar tarafından satın alınmıştır? a,
Yabancı sahipli lojistik firmalarının Türkiye taşımacılık sektöründeki toplam pazar payı nedir?
Yabancı plakalı araçların Türkiye?den ihraç edilen yükleri taşıma oranı son 5 yılda nasıl değişmiştir?
Türk şoförlerinin vize ve geçiş belgesi sorunlarının çözümü için hangi adımlar atılmıştır?
Türkiye'nin navlun gelirlerindeki düşüşün önlenmesi için hangi somut stratejiler uygulanmaktadır?
Bakanlığınız taşımacılık sektörünün finansmana erişim sorunu hakkında bir çözüm paketi hazırlamakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
Bakanlığımızda navlun gelirlerine ilişkin veriler bulunmamakla birlikte karayolu ile ihraç taşıma yapan Türk taşıtlarımızın sayısı 2023 yılında 1.554.742 olup 2024 yılında 1.603.122'ye yükselmiştir. Özellikle Rusya-Ukrayna krizi sonrasında taşımacılarımız sadece ihraç ve ithalat taşıması yapmamakta, özellikle Avrupa ülkelerinden Azerbaycan, Gürcistan, Kazakistan, Rusya gibi ülkelere de transit yükler taşımaktadır.
Türk plakalı taşıtlar ile yapılan taşıma sayılarında düzenli bir artış yaşanmaktadır. Türkiye'de yük taşımacılığı yapmak üzere yetki belgesi almış tüzel kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş ve ticaret siciline tescil edilmiş olmaları, gerçek kişilerin ise Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmaları şartı bulunmaktadır.
Geçiş belgesi kotaları; ülkeler arasında karayolu taşımacılığı anlaşmaları uyarınca düzenlenen Karayolu Ulaştırması Karma Komisyonu (KUKK) toplantılarında karşılıklı olarak kararlaştırılmaktadır. 2019-2024 döneminde taşımacılarımızca kullanılmak üzere karayolu taşımacılığı anlaşmamız bulunan ülkelerden alınan belge sayısı ise 1.304.573 adetten 1.711.626 adete yükselmiştir. Macaristan geçiş belgesi kotamız 36 binden 145 bine, Almanya ile 160 binden 200 bine, Bulgaristan ile 250 binden 375 bine yükseltilmiş olup Romanya ile taşımalar serbestleştirilmiştir.
Vize konusu ise; esas itibariyle Dışişleri Bakanlığının uhdesinde olmakla birlikte, ilgili kurumlarımız ile koordineli olarak çalışmalar yürütülmektedir. Örneğin, Azerbaycan, Kazakistan, Moldova ve Ukrayna gibi ülkelerde sürücü vizesi sorunu çözülmüştür. Romanya ve Bulgaristan ile vize kolaylığı sağlayacak şekilde düzenlemeler yapılmıştır.
Bunun yanı sıra; 27.03.2025 tarihli ve 7546 sayılı Kanun değişikliği ile 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 26'ncı maddesi yeniden düzenlenmiş olup, anılan madde kapsamında ülkemiz sınırları içerisinde taşımacılık faaliyetinde bulunan yabancı plakalı taşıtlar için yeni yükümlülükler getirilmiştir. Ayrıca; uluslararası ve yurtiçinde lojistik işletmeciliği faaliyetinde bulunmak üzere Bakanlığımızdan L2 yetki belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 14'üncü maddesinin 9*uncu fikrasında belirtilen yetki belgelerine sahip olması ve en az 3 yıl süreli olacak şekilde taşımacılık tecrübesi bulunması gerekmektedir. Bu uygulama ile pazarda faaliyette bulunan firmaların haksız rekabet edecek şekilde orantısız artmalarının önüne geçilmesi ve rekabet ortamının korunması amaçlanmaktadır.
Diğer yandan, soru önergesinde yer alan diğer hususlar; Ticaret Bakanlığı'nın uhdesinde olup, taşımacılık sektörünün finansman sorunları Bakanlığımız görev ve yetki alanında bulunmamaktadır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan